Teoria klaryfikacyjna wykładni prawa jako teoria uzasadnienia. Perspektywa psycholingwistyczna a pozytywistyczna koncepcja wykładni prawa

Marcin Romanowicz

doi:10.36280/afpifs.2011.1.55

Artykuł naukowy

Teoria klaryfikacyjna wykładni prawa jako teoria uzasadnienia. Perspektywa psycholingwistyczna a pozytywistyczna koncepcja wykładni prawa

Marcin Romanowicz

The ‘clarification’ theory of legal interpretation as a theory of justification. Psycholinguistic perspective and the positivist idea of legal interpretation

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 1(2)/2011, s. 55-74

DOI 10.36280/afpifs.2011.1.55 ↗

Numer: nr 1(2)/2011
Strony: 55-74
Opublikowano: 2011
Język tekstu: polski

polski

Abstrakt

W ramach paradygmatu pozytywizmu prawniczego w polskiej teorii prawa sformułowano J. Wróblewskiego klaryfikacyjną koncepcję wykładni prawa. Przyjęcie perspektywy psycholingwistycznej dla analizy tejże teorii umożliwia wzięcie pod uwagę wiedzy o ludzkiej percepcji językowej i porównanie jej z przyjmowanym przez J. Wróblewskiego ujęciem uzyskiwania rozumienia tekstu prawnego. Tak przeprowadzony eksperyment myślowy – przejścia z poziomu teorii prawa na poziom psycholingwistyki – ujawnia „ukryte” cechy J. Wróblewskiego teorii wykładni prawa. W zakresie pytania o status tej teorii, prowadzi to do wniosku, że nie jest to ani deskryptywna, ani normatywna teoria interpretacji prawa. Jest ona możliwa do zaakceptowania jedynie jako normatywna teoria uzasadnienia decyzji interpretacyjnych w procesie stosowania prawa. (tłumaczenie abstraktu z języka angielskiego pochodzi od redakcji)

Słowa kluczowe

Jerzy Wróblewski
klaryfikacyjna koncepcja wykładni prawa
psycholingwistyka (słowa kluczowe pochodzą od redakcji)

angielski

Abstract

Within the framework of legal positivism on the ground of Polish legal theory there was founded, in the scope of the issue of legal interpretation, the ‘clarification’ theory, formulated by J. Wróblewski. Adopting psycholinguistic perspective for the analysis of above mentioned theory allows to take the knowledge about human linguistic cognition into consideration and compare it with the vision of achieving understanding of legal text as understood by J. Wróblewski. Thus conducted “mental experiment” – moving from the level of the legal theory to the level of psycholinguistics – reveals “hidden” properties of J. Wróblewski theory of legal interpretation. First of all, as far as the question about the status of his theory is concerned, it allows to formulate a conclusion that it is neither a descriptive nor a normative theory of legal interpretation. It is possible to accept only as a normative theory of justification of interpretation decisions in the process of law application.

Keywords

Jerzy Wróblewski
‘clarification’ theory of legal interpretation
psycholinguistics (keywords supplied by the editors)

Pełny tekst PDF Jak cytować

Bibliografia

41 pozycji bibliograficznych

Literatura

Alexy, R. (2002). The Argument from Injustice. A Reply to Legal Positivism, Oxford: Oxford University Press.
Barankiewicz, T. (2010). Inkluzywny pozytywizm prawniczy. Geneza, rozwój, główne idee. Państwo i Prawo, 1, 10-24.
Broekman, J.M. (1987). Minimalna zawartość pozytywizmu. Pozytywizm w prawie i w teorii prawa. Studia Prawno-Ekonomiczne, 38, 7-25.
Brzeziński, J. (2007). Metodologia badań psychologicznych. Warszawa: PWN.
Chauvin, T. & Stawecki, T. & Winczorek, P. (2009). Wstęp do prawoznawstwa. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Dworkin, R. (2006). Imperium prawa. Warszawa.
Dybowski, K. (1991). Johna Austina filozofia prawa. Toruń.
Dyrda, A. (2010). Argument „semantycznego ukąszenia” a teoria prawa Jerzego Wróblewskiego. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej. 1(1), 39-47.
Gizbert-Studnicki T. (2010). Dyrektywy wykładni drugiego stopnia. In A. Choduń, S. Czepita (Eds.). W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga Jubileuszowa Profesora Macieja Zielińskiego. Szczecin: Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego.
Grabowski A. (2009). Prawnicze pojęcie obowiązywania prawa stanowionego. Krytyka niepozytywistycznej koncepcji prawa. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Himma K.E. (2002). Inclusive Legal Positivism. In J.L. Coleman, S. Shapiro (Eds.). Oxford Handbook Of Jurisprudence And Philosophy Of Law, Oxford: Oxford University Press, pp. 125-165.
Holocher J. (2009). Kontekst odkrycia i kontekst uzasadnienia w świetle topicznej koncepcji prawa. Studia Prawno-Ekonomiczne, 80, 9-29.
Kurcz I. (2004). Język i komunikacja. In J. Strelau, (Ed.). Psychologia. Podręcznik akademicki, 2. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Kurcz I. & Polkowska A. (1990). Interakcyjne i autonomiczne przetwarzanie informacji języ kowej na przykładzie procesu rozumienia tekstu czytanego na głos. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk– Łódź: Ossolineum.
Lakatos I. (1978). The methodology of scientific research programmes. Cambridge-New York: Cambridge University Press.
Lang W. & Wróblewski J. & Zawadzki S. (1979). Teoria państwa i prawa. Warszawa: PWN.
Lang W. & Wróblewski J. & Zawadzki S. (1986). Teoria państwa i prawa. Warszawa: PWN.
Lindsay P.H. & Norman D.A. (1984). Procesy przetwarzania informacji u człowieka. Wprowadzenie do psychologii. Warszawa: PWN.
Mastalski R. (2001). Prawo podatkowe. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Mayenowa M.R. (1974). Struktura języka. In M.R. Mayenowa (Ed.). Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka. Wrocław: Ossolineum.
Morawski L. (2003). Pozytywizm „twardy”, pozytywizm „miękki” i pozytywizm martwy. Ius et Lex, 1, 319-345.
Morawski L. (2006). Zasady wykładni prawa. Toruń: TNOIK.
Neisser U. (1967). Cognitive Psychology. New York: Appleton-Century-Crofts.
Opałek K. & Wróblewski J. (1954). Pozytywizm prawniczy. Państwo i Prawo 1, 5-42.
Pietrzykowski T (2000), „Miękki pozytywizm” i spór o regułę uznania. In J. Stelmach (Ed.). Studia z filozofii prawa. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Płeszka K. & Gizbert-Studnicki T. (1982). Dwa ujęcia wykładni. Próba konfrontacji. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Nauk Politycznych, 20. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Płeszka K. (2003). Reguły preferencji w prawniczych rozumowaniach interpretacyjnych. In J. Stelmach (Ed.). Studia z filozofii prawa. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Popper K. (2006). Logika odkrycia naukowego. Warszawa: Aletheia.
Raz J. (2009). Incorporation by Law. In A. Marmor. Between Authority and Interpretation, Oxford: Oxford University Press.
Romanowicz M. (2008). Przełomowe pytanie: cóż to jest nauka?. Sylwestrowe Warsztaty Naukowe, Warszawa.
Romanowicz M. (2010). Wykładnia prawa w polskiej myśli prawnej – spór kluczowych teorii i próba opisu zjawiska. Przegląd Prawniczy Uniwersytetu Warszawskiego, 1–2.
Such J. & Szcześniak M. (1997). Filozofia nauki. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Taylor J.R. (2007). Gramatyka kognitywna. Kraków: Universitas.
Woleński J. (1972). Logiczne problemy wykładni prawa. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Prawnicze, 56. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Woleński J. (1998). Wstęp. In H. L.A. Hart. Pojęcie prawa. Warszawa: PWN.
Wróblewski J. (1988). Poziomy uzasadnienia decyzji prawnej. Studia Prawno-Ekonomiczne, 40.
Wróblewski J. (1989). Problems Related to the One Right Answer Thesis. Ratio Juris, 2(3), 240-253.
Wróblewski J. (1990). Rozumienie prawa i jego wykładnia. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk– Łódź: Ossolineum.
Wróblewski J. (1959). Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.
Zieliński M., Bogucki O., Choduń A., Czepita S., Kanarek B. & Municzewski A. (2009). Zintegrowanie polskich koncepcji wykładni prawa. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 81(4), 23-39.
Zieliński M. (2002). Wykładnia prawa. Zasady, Reguły. Wskazówki, Warszawa: Lexis Nexis.

Informacje o publikacji

Autor i afiliacja

Marcin Romanowicz

Uniwersytet Warszawski

ORCID: https://orcid.org/0000-0003-3097-1310

Dane wydania

Numer nr 1(2)/2011

Strony: 55-74
Opublikowano: 2011
DOI: 10.36280/afpifs.2011.1.55
PDF: Pełny tekst PDF

DostępOtwarty LicencjaCC BY 4.0 ↗

Jak cytować

Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.

Format AFPiFS

M. Romanowicz, Teoria klaryfikacyjna wykładni prawa jako teoria uzasadnienia. Perspektywa psycholingwistyczna a pozytywistyczna koncepcja wykładni prawa, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 1(2)/2011, s. 55–74, DOI: 10.36280/afpifs.2011.1.55

Eksportuj dane cytowania

[ref-001] Alexy, R. (2002). The Argument from Injustice. A Reply to Legal Positivism, Oxford: Oxford University Press.

[ref-002] Barankiewicz, T. (2010). Inkluzywny pozytywizm prawniczy. Geneza, rozwój, główne idee. Państwo i Prawo, 1, 10-24.

[ref-003] Broekman, J.M. (1987). Minimalna zawartość pozytywizmu. Pozytywizm w prawie i w teorii prawa. Studia Prawno-Ekonomiczne, 38, 7-25.

[ref-004] Brzeziński, J. (2007). Metodologia badań psychologicznych. Warszawa: PWN.

[ref-005] Chauvin, T. & Stawecki, T. & Winczorek, P. (2009). Wstęp do prawoznawstwa. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.

[ref-006] Dworkin, R. (2006). Imperium prawa. Warszawa.

[ref-007] Dybowski, K. (1991). Johna Austina filozofia prawa. Toruń.

[ref-008] Dyrda, A. (2010). Argument „semantycznego ukąszenia” a teoria prawa Jerzego Wróblewskiego. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej. 1(1), 39-47.

[ref-009] Gizbert-Studnicki T. (2010). Dyrektywy wykładni drugiego stopnia. In A. Choduń, S. Czepita (Eds.). W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga Jubileuszowa Profesora Macieja Zielińskiego. Szczecin: Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego.

[ref-010] Grabowski A. (2009). Prawnicze pojęcie obowiązywania prawa stanowionego. Krytyka niepozytywistycznej koncepcji prawa. Kraków: Księgarnia Akademicka.

[ref-011] Himma K.E. (2002). Inclusive Legal Positivism. In J.L. Coleman, S. Shapiro (Eds.). Oxford Handbook Of Jurisprudence And Philosophy Of Law, Oxford: Oxford University Press, pp. 125-165.

[ref-012] Holocher J. (2009). Kontekst odkrycia i kontekst uzasadnienia w świetle topicznej koncepcji prawa. Studia Prawno-Ekonomiczne, 80, 9-29.

[ref-013] Kurcz I. (2004). Język i komunikacja. In J. Strelau, (Ed.). Psychologia. Podręcznik akademicki, 2. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

[ref-014] Kurcz I. & Polkowska A. (1990). Interakcyjne i autonomiczne przetwarzanie informacji języ kowej na przykładzie procesu rozumienia tekstu czytanego na głos. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk– Łódź: Ossolineum.

[ref-015] Lakatos I. (1978). The methodology of scientific research programmes. Cambridge-New York: Cambridge University Press.

[ref-016] Lang W. & Wróblewski J. & Zawadzki S. (1979). Teoria państwa i prawa. Warszawa: PWN.

[ref-017] Lang W. & Wróblewski J. & Zawadzki S. (1986). Teoria państwa i prawa. Warszawa: PWN.

[ref-018] Lindsay P.H. & Norman D.A. (1984). Procesy przetwarzania informacji u człowieka. Wprowadzenie do psychologii. Warszawa: PWN.

[ref-019] Mastalski R. (2001). Prawo podatkowe. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.

[ref-020] Mayenowa M.R. (1974). Struktura języka. In M.R. Mayenowa (Ed.). Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka. Wrocław: Ossolineum.

[ref-021] Morawski L. (2003). Pozytywizm „twardy”, pozytywizm „miękki” i pozytywizm martwy. Ius et Lex, 1, 319-345.

[ref-022] Morawski L. (2006). Zasady wykładni prawa. Toruń: TNOIK.

[ref-023] Neisser U. (1967). Cognitive Psychology. New York: Appleton-Century-Crofts.

[ref-024] Opałek K. & Wróblewski J. (1954). Pozytywizm prawniczy. Państwo i Prawo 1, 5-42.

[ref-025] Pietrzykowski T (2000), „Miękki pozytywizm” i spór o regułę uznania. In J. Stelmach (Ed.). Studia z filozofii prawa. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

[ref-026] Płeszka K. & Gizbert-Studnicki T. (1982). Dwa ujęcia wykładni. Próba konfrontacji. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Nauk Politycznych, 20. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

[ref-027] Płeszka K. (2003). Reguły preferencji w prawniczych rozumowaniach interpretacyjnych. In J. Stelmach (Ed.). Studia z filozofii prawa. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

[ref-028] Popper K. (2006). Logika odkrycia naukowego. Warszawa: Aletheia.

[ref-029] Raz J. (2009). Incorporation by Law. In A. Marmor. Between Authority and Interpretation, Oxford: Oxford University Press.

[ref-030] Romanowicz M. (2008). Przełomowe pytanie: cóż to jest nauka?. Sylwestrowe Warsztaty Naukowe, Warszawa.

[ref-031] Romanowicz M. (2010). Wykładnia prawa w polskiej myśli prawnej – spór kluczowych teorii i próba opisu zjawiska. Przegląd Prawniczy Uniwersytetu Warszawskiego, 1–2.

[ref-032] Such J. & Szcześniak M. (1997). Filozofia nauki. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

[ref-033] Taylor J.R. (2007). Gramatyka kognitywna. Kraków: Universitas.

[ref-034] Woleński J. (1972). Logiczne problemy wykładni prawa. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Prawnicze, 56. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

[ref-035] Woleński J. (1998). Wstęp. In H. L.A. Hart. Pojęcie prawa. Warszawa: PWN.

[ref-036] Wróblewski J. (1988). Poziomy uzasadnienia decyzji prawnej. Studia Prawno-Ekonomiczne, 40.

[ref-037] Wróblewski J. (1989). Problems Related to the One Right Answer Thesis. Ratio Juris, 2(3), 240-253.

[ref-038] Wróblewski J. (1990). Rozumienie prawa i jego wykładnia. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk– Łódź: Ossolineum.

[ref-039] Wróblewski J. (1959). Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.

[ref-040] Zieliński M., Bogucki O., Choduń A., Czepita S., Kanarek B. & Municzewski A. (2009). Zintegrowanie polskich koncepcji wykładni prawa. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 81(4), 23-39.

[ref-041] Zieliński M. (2002). Wykładnia prawa. Zasady, Reguły. Wskazówki, Warszawa: Lexis Nexis.

Teoria klaryfikacyjna wykładni prawa jako teoria uzasadnienia. Perspektywa psycholingwistyczna a pozytywistyczna koncepcja wykładni prawa

Abstrakt

Słowa kluczowe

Abstract

Keywords

Bibliografia

Literatura

Informacje o publikacji

Marcin Romanowicz

Numer nr 1(2)/2011

Jak cytować

Format AFPiFS

ACM

ACS

APA

ABNT

Chicago

Harvard

IEEE

MLA

Turabian

Vancouver

OSCOLA

Eksportuj dane cytowania