<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
<front><journal-meta><journal-title-group><journal-title>Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Spolecznej</journal-title></journal-title-group><issn>2082-3304</issn></journal-meta><article-meta><title-group><article-title>Teoria systemów i zagadki kultury prawnej</article-title></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author"><name><surname>Jan Winczorek</surname></name></contrib></contrib-group><article-id pub-id-type="doi">10.36280/AFPiFS.2012.1.106</article-id><volume>4</volume><issue>1</issue><pub-date><year>2012</year></pub-date><fpage>106</fpage><lpage>125</lpage><abstract><p>Kultura prawna to pojęcie tyleż centralne dla nauk prawnych i socjologii prawa, co trudne do zdefiniowania. Ma ono służyć ważnym potrzebom teoretycznym, ale jest też odpowiedzialne, za niektóre dylematy nękające prawników i badaczy problematyki społeczno-prawnej. Niektóre z nich są dość słynne: zagadka natury japońskiej skłonności do sporów, zagadka różnic w niemieckiej i holenderskiej kulturze prawnej czy też, ostatnio, zagadnienie obrony przez kulturę. Niektóre z nich są mniej znane, jak wielość sądowych strategii orzekania w rzekomo zunifikowanej kulturze prawnej Polski. Artykuł stawia tezę, że problemy tej natury są artefaktami pojęciowymi, wynikiem reifikacji rozumienia kultury prawnej jako fenomenu. Podkreśla się, że w takich badaniach większą wagę należy przykładać do bezpośredniej, proceduralnej natury badanych zjawisk. W celu poparcia tych twierdzeń wykorzystana zostaje pojęciowa maszyneria teorii systemów. Po pierwsze, ogólny pogląd N. Luhmanna dotyczące pojęcia „kultury” zostaje zaakceptowany i zaaplikowany do idei kultury prawnej. Ponadto wykazuje się, w jaki sposób cele, którym służy pojęcie kultury prawnej można osiągnąć odwołując się do takich konceptów teoretycznych, jak: sprzężenie strukturalne, obserwacja pierwszego i drugiego rzędu, a przede wszystkim – czasowa natura systemów społecznych. Ogólny wniosek jest taki, że w badaniu &quot;kultury prawnej&quot; nieunikniona jest perspektywa ewolucyjna.</p></abstract><kwd-group><kwd>Niklas Luhmann</kwd><kwd>teoria systemów</kwd><kwd>kultura prawna</kwd><kwd>sprzężenie strukturalne</kwd><kwd>obserwacja pierwszego rzędu</kwd><kwd>obserwacja drugiego rzędu</kwd><kwd>czasowa natura systemów społecznych</kwd></kwd-group></article-meta></front><body /></article>