Polskie regulacje ustawowe chroniące zwierzęta są niespójne. Ustawa z dnia 21.08.1997 r. o ochronie zwierząt oraz ustawa z dnia 15.01.2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych obejmują ochroną różne grupy zwierząt. Regulacje te powinny ulec harmonizacji ze względu na leżącą u ich podstaw aksjologię. Ponadto przemyślenia wymaga aktualny model ochrony zwierząt w Polsce. Polskie regulacje chroniące zwierzęta nie zostały poprzedzone refleksją na temat szczególnych cech, jakie posiadają niektóre grupy zwierząt. W szczególności uwadze polskiego ustawodawcy uszło to, że niektóre zwierzęta posiadają wyższe funkcje kognitywne, w tym niejęzykową zdolność do rozpoznawania samych siebie. Artykuł charakteryzuje zjawisko samoświadomości zwierząt, które powinno być relewantne w dyskusjach nad przyznaniem niektórym zwierzętom podmiotowości prawnej.