Archiwum Filozofii Prawa
i Filozofii Społecznej Journal of the Polish Section of IVR ISSN 2082-3304 Logo Polskiej Sekcji IVR Polska Sekcja IVR ↗

Research article

Problem uznawania praw człowieka: Czy uzasadnienie eksplikatywno-egzystencjalne naprawdę działa?

Autorzy artykułu
  1. Martin Hapla

The Problem of Recognition of Human Rights: Does Explicative-Existential Justification Really Work?

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 2(27)/2021, s. 5-15

DOI 10.36280/afpifs.2021.2.5 ↗
Numer
nr 2(27)/2021
Strony
5-15
Opublikowano
Język tekstu
polski

polski

Abstrakt

Artykuł analizuje eksplicytno-egzystencjalne uzasadnienie praw człowieka zaproponowane przez Roberta Alexy’ego. Autor niniejszego artykułu identyfikuje kilka problemów, które się z nim wiążą. Analiza eksplicytnego argumentu Alexy’ego wskazuje, że argument ten nie radzi sobie z problemem przejścia od faktów do norm. W szczególności nie wyjaśnia, dlaczego jego wymagania nie mogą zostać unieważnione przez jakiś inny powód moralny (na przykład zasadę użyteczności). Odpowiedź, którą Alexy proponuje w swoim argumencie egzystencjalnym, nie jest uznawana przez autora niniejszego artykułu za wystarczającą. Chociaż argument ten uzupełnia konieczne przesłanki normatywne, decyzja egzystencjalna preferowana przez Alexy’ego nie jest jedyną, konieczną. Można przyjąć, że dla wielu osób taka decyzja jest atrakcyjna. Jednak nawet jeśli przyjmiemy, że uzasadnienie eksplicytno-egzystencjalne jest w pewnym kontekście wiarygodne, to słuszne jest stosowanie go tylko do praw osób, a nie do praw istot ludzkich. W ostatniej części autor artykułu pokazuje, że twierdzenie, iż teoria ta może uzasadniać nawet prawa istot ludzkich, które nie są osobami, jest nie do obrony. [tłumaczenie Redakcja]

Słowa kluczowe

  • prawa człowieka
  • uzasadnienie
  • uzasadnienie eksplicytno-egzystencjalne
  • is-ought problem
  • uniwersalność praw człowieka

angielski

Abstract

This paper analyses Robert Alexy’s explicative-existential justification of human rights. The author identifies several problems that are associated with it. An analysis of Alexy’s explicative argument suggests that it cannot cope with the transition from facts to norms. Notably, this argument does not explain why its requirements cannot be overruled by some other moral reason (for example, the utility principle). The answer that Alexy offers in his existential argument is not considered sufficient by the author of this paper. Although this argument complements the necessary normative premises, the existential decision preferred by Alexy is not the only one necessary. It can be admitted that for many people such a decision is attractive. However, even if we accept that explicative-existential justification is credible in some context, it is correct to apply it only to the rights of persons and not to the rights of human beings. In the final part, the author shows that the claim that this theory can justify even the rights of human beings who are not persons is indefensible.

Keywords

  • human rights
  • justification
  • explicative-existential justification
  • is-ought problem
  • universality of human rights
Pełny tekst PDF Jak cytować

Bibliografia

41 pozycji bibliograficznych

Literatura

  1. Alexy, R. (1996). Discourse Theory and Human Rights. Ratio Juris, 9, 209-235.

  2. Alexy, R. (2002). The Argument from Injustice. A reply to Legal Positivism (pp. 128- 129). New York: Oxford University Press.

  3. Alexy, R. (2004). Menschenrechte ohne Metaphysik? Deutsche Zeitschrift für Philosophie 52, 15-24.

  4. Alexy, R (2006). Discourse Theory and Fundamental Rights. I n J.A. Menéndez, E.O. Eriksen (eds.). Arguing Fundamental Rights (pp. 15-29). Dordrecht: Springer.

  5. Alexy, R. (2012). Law, Morality, and the Existence of Human Rights. Ratio Juris 25, 2-14.

  6. Allen III, P. (1982). A Critique of Gewirth's "Is-Ought" Derivation. Ethics 92, 211-226.

  7. Beitz, Ch. R. (2009). The Idea of Human Rights. Oxford: Oxford University Press.

  8. Bobbio, N. (2005). The Age of Rights. Cambridge, Malden: Polity Press.

  9. Boylan, M. (2014). Natural Human Rights: a Theory. Cambridge: Cambridge University Press.

  10. Bufacchi V. (2017). Theoretical Foundations for Human Rights. Political Studies 66, 601-617.

  11. Campbell, T. (2006). Rights. A Critical Introduction. London, New York: Rotuledge.

  12. Donnelly, J. (2013). Universal Human Rights in Theory and Practice. Ithaca and London: Cornell University Press.

  13. Etinson, A. (ed.). (2018). Human Rights: Moral or Political?. Oxford: Oxford University Press.

  14. Feinberg, J. (1992). In Defence of Moral Rights. Oxford Journal of Legal Studies 12, 149-169.

  15. Forst, R. (2010). The Justification of Human Rights and the Basic Right to Justification: A Reflexive Approach. Ethics 120, 711-740.

  16. Forst, R. (2012). The Right to Justification: Elements of a Constructivist Theory of Justice (R. Flynn trans.). New York: Columbia University Press. (Original work published in 2007).

  17. Freeman, M. (1994). The Philosophical Foundations of Human Rights. Human Rights Quarterly 16, 491-514.

  18. Freeman, M. (2011). Human Rights. An Interdisciplinary Approach. Cambridge: Polity Press.

  19. Gewirth, A. (1973). The 'Is-Ought' Problem Resolved. Proceedings and Addresses of the American Philosophical Association 47, 34-61.

  20. Gewirth, A. (1978). Reason and Morality. Chicago and London: The University pf Chicago Press.

  21. Gewirth, A. (1984) The Epistemology of Human Rights. Social Philosophy & Policy 1(2), 1-24.

  22. Hapla, M. (2016). Lidská práva bez metafyziky: legitimita v (post)moderní době. Brno: Masarykova univerzita.

  23. Hapla, M. (2018). Theory of Needs as Justification of Human Rights: Current Approaches and Problems of Uncertainty and Normativeness. The Age of Human Rights Journal 6(10), 1-21.

  24. Hudson, W.D. (ed.). (1969). The Is-Ought Question. A Collection of Papers on the Central Problem in Moral Philosophy. London: Macmillan and Co.

  25. Hudson, W.D. (1984). The 'Is-Ought' Problem Resolved? In E. Regis JR (ed.), Gewirth's Ethical Rationalism. Chicago and London: The University of Chicago Press.

  26. Husak, D.N. (1984). Why There Are No Human Rights. Social Theory and Practice 10, 125-141.

  27. Klatt, M. (2020). Proportionality and Justification. In: E. Herlin-Karnell, M. Klatt (eds.), Constitutionalism Justified. Rainer Forst in Discourse (pp. 159-196). New York: Oxford University Press.

  28. Kohen, A. (2005). The Possibility of Secular Human Rights: Alan Gewirth and the Principle of Generic Consistency. Human Rights Review 7(1), 49-75.

  29. Kohen, A. (2007). In Defense of Human Rights: a Non-religious Grounding in a Pluralistic World. London: Routledge.

  30. Macintyre, A. (2007). After Virtue. Notre Dame, IND: University of Notre Dame Press.

  31. Miller, D. (2012). Grounding Human Rights. Critical Review of International Social and Political Philosophy 15, 407-427.

  32. Nussbaum, M.C. (1997). Capabilities and Human Rights. Fordham Law Review 66, 273-300.

  33. Perry, M.J. (1998). The Idea of Human Rights. Four Inquiries (pp. 4, 5, 11). New York, Oxford: Oxford University Press.

  34. Rawls, J. (2005). Political Liberalism. New York: Columbia University Press.

  35. Renzo, M. (2015). Human Needs, Human Rights. In R. Cruft, S.M. Liao, M. Renzo (eds.), Philosophical Foundations of Human Rights (pp. 570-587). Oxford: Oxford University Press.

  36. Searle, J.R. (1964). How to Derive "Ought" From "Is“. The Philosophical Review 73, 43-58.

  37. Sen, A. (2004). Elements of a Theory of Human Rights. Philosophy & Public Affairs 32, 315-356.

  38. Sen, A. (2005). Human Rights and Capabilities. Journal of Human Development 6, 151-166.

  39. Sobek, T. (2019). Metaethics of Human Rights: An expressivist Approach. Rechtstheorie 50, 493-519.

  40. Waldron, J. (2000). The Role of Rights in Practical Reasoning: "Rights" versus "Needs". The Journal of Ethics 4, 115-135.

  41. Witkowski, K. (1975). The "Is-Ought" Gap: Deduction or Justification? Philosophy and Phenomenological Research 36, 233-245.

Informacje o publikacji

Autor i afiliacja

Martin Hapla

Masaryk University

Dane wydania

Numer nr 2(27)/2021

Strony
5-15
Opublikowano
DostępOpen LicencjaCC BY-NC-ND 4.0 ↗

Jak cytować

Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.

Format AFPiFS

M. Hapla, Problem uznawania praw człowieka: Czy uzasadnienie eksplikatywno-egzystencjalne naprawdę działa?, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 2(27)/2021, s. 5–15, DOI: 10.36280/afpifs.2021.2.5

Eksportuj dane cytowania