<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink">
<front><journal-meta><journal-title-group><journal-title>Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Spolecznej</journal-title></journal-title-group><issn>2082-3304</issn></journal-meta><article-meta><title-group><article-title>Wokół wybranych wątków filozofii moralnej Josepha Raza. Część II</article-title></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author"><name><surname>Beata Polanowska-Sygulska</surname></name></contrib></contrib-group><article-id pub-id-type="doi">10.36280/AFPiFS.2025.2.42</article-id><volume>43</volume><issue>2</issue><pub-date><year>2025</year></pub-date><fpage>42</fpage><lpage>57</lpage><abstract><p>Część II niniejszego eseju została poświęcona krytyce dokonań Josepha Raza w obszarze filozofii politycznej i filozofii moralnej. Po pierwsze, została zakwestionowana rozbudowana koncepcja autonomii osobistej, leżąca u podłoża jego perfekcjonistycznej doktryny liberalnej. W konfrontacji ze współczesnymi, alarmującymi diagnozami autorstwa Sivy Vaidhyanathana i Shoshany Zuboff, głoszącymi zmierzch ideału autonomii – w następstwie destrukcyjnego oddziaływania mediów społecznościowych i narodzin tak zwanego kapitalizmu inwigilacji – wyrafinowana wizja J. Raza jawi się jako anachroniczna. Po drugie, został oprotestowany fakt posłużenia się przez filozofa kategorią praw grupowych oraz jego mało przekonująca linia obrony w polemice na tenże temat z Susan Moller Okin i Yael Tamir. Po trzecie, poddano wieloaspektowej krytyce wkład J. Raza w światową debatę nad prawami człowieka w postaci sformułowanej przez niego politycznej koncepcji tychże praw. Po czwarte wreszcie, postawiono znak zapytania przy jego zdumiewająco pozytywnej ocenie monistycznej koncepcji etycznej Ronalda Dworkina, rozwiniętej przez tego ostatniego w jego filozoficznym credo pt. Justice for Hedgehogs. Zgodnie z interpretacją, przedstawioną w obu częściach niniejszej pracy, Dworkinowska wizja idzie całkowicie w poprzek filozofii moralnej J. Raza. Trudno zatem zrozumieć rewerencję, jaką oksfordzki filozof zdaje się darzyć monistyczny z ducha projekt, zaprezentowany przez autora Justice for Hedgehogs. W konkluzji eseju podkreślono, że mimo wszelkich zastrzeżeń i wątpliwości, jakie można skierować pod adresem filozofii politycznej i filozofii moralnej J. Raza, doniosłość jego wkładu w obie te dziedziny jest nie do zakwestionowania.</p></abstract><kwd-group><kwd>Joseph Raz</kwd><kwd>liberalizm perfekcjonistyczny</kwd><kwd>autonomia osobista</kwd><kwd>kategoria praw grupowych</kwd><kwd>polityczna koncepcja praw człowieka</kwd><kwd>Ronald Dworkin</kwd><kwd>monizm etyczny</kwd></kwd-group></article-meta></front><body /></article>