Archiwum Filozofii Prawai Filozofii Społecznej

Journal of the Polish Section of IVR (ISSN:2082-3304)

IVRwww.ivr.org.pl
  • O NAS
  • Cel i zakres
  • Aktualności
  • Numery
    • Bieżący numer
    • Numery archiwalne
    • Kolekcje tematyczne
  • Redakcja
    • Skład Redakcji
    • Recenzentki i Recenzenci
  • Dla autorów
  • Etyka
  • Kontakt
  • English

Wyniki wyszukiwania dla: realizm

Realizm prawniczy i rodzaje funkcjonalne. Metafizycznie redukcjonistyczny naturalizm Michaela Moore’a

Prof. dr Torben Spaak

Uniwersytet Sztokholmski

Abstrakt w języku polskim: Michael Moore broni ujęcia własności naukowych, umysłowych, moralnych i prawnych, zgodnie z którym istnieją nie tylko rodzaje naturalne, ale także rodzaje moralne i funkcjonalne; a dokładniej utrzymuje, że: 1) zjawiska wyraźnie prawne, takie jak prawa (legal rights), precedens, zła wola itp. są rodzajami funkcjonalnymi w tym sensie, że ich natura polega na funkcji, jaką pełnią w prawie, 2) funkcją rodzaju funkcjonalnego jest ten skutek lub te skutki rodzaju funkcjonalnego, które przyczyniają się bardziej niż jakikolwiek inny skutek do osiągnięcia celu większego systemu, w którym występują, 3) rodzaje funkcjonalne można zredukować do nieokreślenie dużych dysjunkcji własności naturalnych, 4) właściwą wersją naturalizmu jest metafizycznie redukcjonistyczny naturalizm, oraz 5) rodzaje funkcjonalne odgrywają niezbędną rolę w wyjaśnianiu ludzkiego zachowania.

Twierdzę jednak, 1) że metoda określania funkcji (rzekomego) rodzaju funkcjonalnego zaproponowana przez Moore’a jest zbyt nieokreślona, by można było tę funkcję ustalić. Twierdzę również, 2) że bardzo trudno jest zidentyfikować własności, które są częścią nieokreślenie dużej dysjunkcji własności naturalnych, która w analizie Moore’a jest tożsama z rodzajem funkcjonalnym, 3) że rodzaje funkcjonalne nie mogą być częścią najlepszego wyjaśnienia ludzkiego zachowania, ponieważ brakuje im jedności nomologicznej, a brakuje im takiej jedności, ponieważ są z konieczności realizowane na różne sposoby, oraz 4) że Moore będzie musiał w związku z tym zrezygnować: a) z poglądu, że rodzaje funkcyjne są identyczne z nieokreślenie dużymi dysjunkcjami naturalnych własności, b) z poglądu, że rodzaje funkcyjne są częścią najlepszego wyjaśnienia ludzkiego zachowania, lub z obu (a i b). Twierdzę również, 5) że idea rodzaju funkcjonalnego nie powinna odgrywać centralnej roli w żadnej teorii prawa czy rozumowania prawniczego. [tłumaczenie Redakcja]

Słowa kluczowe: rodzaje funkcjonalne, naturalizm, realizm, konwencjonalizm, przyczynowa teoria znaczenia, nihilizm, sceptycyzm

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 2(27)/2021, s. 83-107.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2021.2.83

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 540

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

W kategorii:Artykuły Tagi:konwencjonalizm, naturalizm, nihilizm, przyczynowa teoria znaczenia, realizm, rodzaje funkcjonalne, sceptycyzm

Metafizyczny realizm wobec wyzwań kontekstualizmu i nonfaktualizmu – rozważania na tle prawno-naturalnej teorii Michaela Moore’a

Dr Michał Pełka

Uniwersytet Warszawski


Abstrakt w języku polskim:
Artykuł zajmuje się problemem warunkowo-prawdziwościowej teorii znaczenia zdań wiązanej zazwyczaj z doktryną metafizycznego realizmu. Składa się z dwóch zasadniczych części. W pierwszej przedstawiono rozbudowaną obronę realizmu ze strony Michaela Moore’a poprzez omówienie szeregu argumentów mających podważać tę doktrynę. Wnioskiem tej części jest uznanie, iż nawet jeśli odparcie tych prób obalenia realizmu jest trafne, to można postawić dwa dodatkowe argumenty mające za zadanie poddać w wątpliwość jego teorię: argument z kontekstualizmu oraz argument z nonfaktualizmu, które są opisane i rozwinięte w drugiej części tekstu.

Słowa kluczowe: Saul Kripke, kontekstualizm, Michael Moore, nonfaktualizm, realizm metafizyczny, Ludwig Wittgenstein

Język artykułu: polski

Data otrzymania: 25.10.2016
Data akceptacji: 08.02.2017

Opublikowano: Numer 1(14)/2017, s. 74-89.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
477

W kategorii:Artykuły Tagi:kontekstualizm, Ludwig Wittgenstein, Michael Moore, Michał Pełka, nonfaktualizm, realizm metafizyczny, Saul Kripke

Konwencjonalizm i reguły konstytutywne

Kolekcja tematyczna „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej”. Zebraliśmy teksty o konwencjonalnych podstawach prawa: od sporu o konwencjonalizm w teorii prawa po analizę czynności konwencjonalnych i reguł konstytutywnych. Wszystkie artykuły są dostępne bezpłatnie w otwartym dostępie.

Konwencje i reguły konstytutywne w prawie

Czy prawo opiera się ostatecznie na społecznej konwencji? Konwencjonalistyczne odczytania Hartowskiej reguły uznania – i ich krytyka – należą do najgorętszych sporów współczesnego pozytywizmu. Równolegle rozwija się analiza czynności konwencjonalnych i reguł konstytutywnych, sięgająca w polskiej tradycji koncepcji Czesława Znamierowskiego, a w światowej – teorii aktów mowy i ontologii społecznej Johna Searle’a.

Wybór tekstów w „Archiwum”

  • Odczytywanie reguł konstytutywnych z tekstu prawnego. Przykład ułaskawienia – Karolina Gmerek, Michał Krotoszyński, Numer 1(46)/2026
  • Identification of Conventional Acts in Law as a Process of Recognizing Their Sense – Karolina Gmerek, Numer 3(28)/2021 (tekst w języku angielskim)
  • Realizm prawniczy i rodzaje funkcjonalne. Metafizycznie redukcjonistyczny naturalizm Michaela Moore’a – Torben Spaak, Numer 2(27)/2021 (przekład)
  • Why Legal Conventionalism Fails – Adam Dyrda, Numer 1(10)/2015 (tekst w języku angielskim)
  • Obiektywność w prawie – podejście instytucjonalne jako alternatywa dla dominujących stanowisk teoretycznych – Maciej Pichlak, Numer 2(9)/2014

Zobacz też

Inne kolekcje tematyczne „Archiwum”: Klasycy współczesnej filozofii i teorii prawa · Pozytywizm prawniczy. Sylwetki: Czesław Znamierowski · Maciej Zieliński.

Dla autorek i autorów

„Archiwum” publikuje artykuły z teorii i filozofii prawa – w tym poświęcone konwencjonalizmowi i ontologii prawa – w języku polskim i angielskim, w otwartym dostępie bez opłat, z podwójnie anonimową recenzją. Czasopismo jest indeksowane m.in. w bazach Scopus, DOAJ i ERIH PLUS (100 pkt w wykazie ministerialnym). Zobacz wytyczne dla autorów.

Kolekcja redakcyjna. Ostatnia aktualizacja: lipiec 2026 r.

Klasycy współczesnej filozofii i teorii prawa

Uczeni z Polski i ze świata, którzy współtworzyli teorię i filozofię prawa – a przy każdym z nich teksty opublikowane w „Archiwum”, które dotyczą ich myśli lub bliskich jej wątków. Wszystkie artykuły czytasz bezpłatnie w wolnym dostępie.

Światowi klasycy współczesnej filozofii i teorii prawa

Jeremy Bentham (1748–1832)

Angielski filozof, prawnik i reformator społeczny, twórca utylitaryzmu i prekursor nowoczesnego pozytywizmu prawniczego. Wątki z tego nurtu mieszczą się w kolekcji Pozytywizm prawniczy.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Jeremy’ego Benthama.

John Austin (1790–1859)

Angielski prawnik i teoretyk prawa, twórca pozytywizmu analitycznego oraz koncepcji prawa jako rozkazu suwerena popartego sankcją. O tym nurcie pisze Stanley L. Paulson w studium Sedno idei pozytywizmu prawniczego.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Johna Austina.

Gustav Radbruch (1878–1949)

Niemiecki filozof prawa i polityk, autor słynnej formuły o ustawowym bezprawiu ustępującym sprawiedliwości ponadustawowej. Antynomiom jego idei prawa poświęcone jest studium Bartosza Szylera O pojęciu antynomii idei prawa Gustawa Radbrucha.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Gustava Radbrucha.

Hans Kelsen (1881–1973)

Austriacki prawnik i filozof prawa, twórca czystej teorii prawa i normatywizmu. Wokół czystej teorii prawa i normy podstawowej „Archiwum” ogłosiło przekład tekstu Stanleya L. Paulsona i rekonstrukcję dyskusji Kelsena z Jerzym Wróblewskim; więcej w kolekcji Pozytywizm prawniczy.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Hansa Kelsena.

Adolf Reinach (1883–1917)

Niemiecki filozof i prawnik, przedstawiciel fenomenologii prawa, autor koncepcji apriorycznych podstaw prawa cywilnego i teorii aktów społecznych. Fenomenologiczny nurt dokumentuje tekst Krzysztofa Goździalskiego o filozofii prawa Carlosa Cossio.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Adolfa Reinacha.

Alf Ross (1899–1979)

Duński prawnik i filozof prawa, czołowy przedstawiciel realizmu skandynawskiego i prognostycznego ujęcia obowiązywania prawa. Pokrewny realizmowi nurt socjologicznej jurysprudencji przybliża tekst Aleksandra Olafa Szpojankowskiego o filozofii prawa Roscoe Pounda.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Alfa Rossa.

Lon L. Fuller (1902–1978)

Amerykański filozof prawa, przedstawiciel nurtu niepozytywistycznego, autor koncepcji wewnętrznej moralności prawa i uczestnik słynnej debaty z H.L.A. Hartem o związek prawa i moralności. Wątki z tego nurtu podejmują teksty z kolekcji Prawo a moralność.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Lona Fullera.

Herbert L.A. Hart (1907–1992)

Brytyjski filozof prawa, czołowy przedstawiciel pozytywizmu prawniczego XX wieku, autor koncepcji reguły uznania oraz związku reguł pierwotnych i wtórnych. „Archiwum” ogłosiło przekład tekstu Harta Nowe wyzwanie dla pozytywizmu prawniczego, studium Andrzeja Grabowskiego oraz analizę reguły uznania Urszuli Anny Kosielińskiej-Grabowskiej.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Herberta L.A. Harta.

John Rawls (1921–2002)

Amerykański filozof polityczny i społeczny, autor teorii sprawiedliwości jako bezstronności. Jego koncepcję analizuje na łamach „Archiwum” Wojciech Ciszewski w artykule System uzasadnienia teorii sprawiedliwości Johna Rawlsa.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Johna Rawlsa.

Jürgen Habermas (1929–2026)

Niemiecki filozof i socjolog, przedstawiciel filozofii społecznej, twórca teorii działania komunikacyjnego i koncepcji demokracji deliberatywnej. Wątki habermasowskie podejmują Mariola Żak o racjonalności komunikacyjnej oraz Paweł Skuczyński.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Jürgena Habermasa.

Ronald Dworkin (1931–2013)

Amerykański filozof prawa, czołowy krytyk pozytywizmu, autor koncepcji zasad prawa, integralności i prawa jako praktyki interpretacyjnej. Tekstom z tego nurtu poświęcona jest kolekcja Pozytywizm prawniczy.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Ronalda Dworkina.

Joseph Raz (1939–2022)

Brytyjski filozof prawa izraelskiego pochodzenia, przedstawiciel pozytywizmu ekskluzywnego, autor usługowej koncepcji autorytetu prawa i teorii racji praktycznych. Jego filozofię moralną analizuje Beata Polanowska-Sygulska w dwuczęściowym cyklu.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Josepha Raza.

John Finnis

Australijski filozof prawa, czołowy przedstawiciel współczesnej teorii prawa naturalnego, autor koncepcji podstawowych dóbr i praktycznej rozumności. Jego myśl analizuje Michał Sopiński w tekście o nowej teorii prawa naturalnego; zob. też kolekcję Prawo naturalne.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Johna Finnisa.

Robert Alexy

Niemiecki filozof prawa, autor teorii zasad jako nakazów optymalizacyjnych, formuły ważenia oraz niepozytywistycznego ujęcia prawa. Jego koncepcję rekonstruuje Milena Korycka w artykule Teoria zasad prawnych Roberta Alexy’ego.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Roberta Alexy’ego.

Polscy klasycy współczesnej filozofii i teorii prawa

Leon Petrażycki (1867–1931)

Polski i rosyjski uczony, twórca psychologicznej teorii prawa, koncepcji prawa intuicyjnego, emocji imperatywno-atrybutywnych i polityki prawa. Jego sylwetce poświęcone jest studium Hanny Dębskiej O Leonie Petrażyckim raz jeszcze.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Leona Petrażyckiego.

Jerzy Lande (1886–1954)

Polski teoretyk i filozof prawa, uczeń i najważniejszy kontynuator Leona Petrażyckiego, autor prac z teorii i socjologii prawa. W nurcie psychologicznej i socjologicznej teorii prawa, który rozwijał, mieści się studium Hanny Dębskiej o Leonie Petrażyckim.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Jerzego Landego.

Czesław Znamierowski (1888–1967)

Polski filozof i teoretyk prawa, twórca teorii norm konstrukcyjnych i aktów tetycznych, prekursor analizy czynności konwencjonalnych w prawie. Nurt ten kontynuują Karolina Gmerek i Michał Krotoszyński.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Czesława Znamierowskiego.

Czesław Martyniak (1906–1939)

Polski filozof prawa, przedstawiciel tomistycznej filozofii prawa i prawnonaturalnej krytyki normatywizmu Kelsena. Zamordowany przez okupanta niemieckiego w 1939 r.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Czesława Martyniaka.

Stanisław Ehrlich (1907–1997)

Polski teoretyk prawa i polityki, badacz pluralizmu, grup interesu i norm grupowych.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Stanisława Ehrlicha.

Grzegorz Leopold Seidler (1913–2004)

Teoria państwa i prawa oraz historia doktryn polityczno-prawnych.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Grzegorza Leopolda Seidlera.

Kazimierz Opałek (1918–1995)

Polski teoretyk i filozof prawa, prekursor analitycznej refleksji nad dyrektywami, normami i prawami podmiotowymi. Problematykę teorii norm podejmują teksty Stanleya L. Paulsona i Moniki Zalewskiej.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Kazimierza Opałka.

Zygmunt Ziembiński (1920–1996)

Polski teoretyk i filozof prawa, twórca poznańskiej szkoły teorii prawa, autor prac z logiki norm, koncepcji norm sprzężonych i analizy języka prawnego.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Zygmunta Ziembińskiego.

Józef Nowacki (1923–2005)

Polski teoretyk prawa, przedstawiciel analitycznej teorii prawa, badacz rządów prawa, klauzul generalnych i „odpowiedniego” stosowania przepisów.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Józefa Nowackiego.

Jerzy Wróblewski (1926–1990)

Polski teoretyk prawa, twórca oryginalnego paradygmatu wykładni i stosowania prawa (klaryfikacyjna teoria wykładni); wśród kontynuatorów Marek Zirk-Sadowski. Jego dyskusję z Kelsenem rekonstruuje Monika Zalewska, a z argumentem „semantycznego ukąszenia” zestawia jego teorię Adam Dyrda.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Jerzego Wróblewskiego.

Wiesław Lang (1928–2016)

Polski teoretyk prawa, badacz obowiązywania prawa oraz relacji prawa i moralności. W kręgu tych zagadnień mieszczą się teksty z kolekcji Prawo a moralność.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Wiesława Langa.

Maciej Zieliński (1940–2020)

Polski teoretyk prawa, twórca derywacyjnej koncepcji wykładni (omnia sunt interpretanda). Na łamach „Archiwum” przedstawił ją wraz z Agnieszką Choduń w artykule Uzasadnianie twierdzeń interpretacyjnych; jej zastosowania rozwijają Karolina Gmerek i Michał Krotoszyński.

Zobacz także: Teksty związane z zagadnieniami Macieja Zielińskiego.

The professor, the political activist, and the professional on the tightropes of culture wars: Stanley Fish’s Versions of academic freedom

Dr Jakub Łakomy

Uniwersytet Wrocławski

Abstrakt w języku polskim: Wolność akademicka jest dziś coraz bardziej kwestionowana w obliczu nasilających się wojen kulturowych i polaryzacji politycznej w murach uniwersyteckich i poza nimi. Tradycyjna liberalna i krytyczna obrona wolności akademickiej – oparta na uniwersalnych prawach, dobru publicznym lub krytyce transformacyjnej – wydaje się koncepcyjnie krucha i normatywnie naciągana. Niniejszy artykuł rekonstruuje i krytycznie ocenia deflacyjną i profesjonalistyczną koncepcję wolności akademickiej Stanley’a Fish’a. Opierając się na neopragmatystycznych i antyfundacjonalistycznych ramach S. Fish’a, artykuł argumentuje, że wolności akademickiej nie można bronić odwołując się do abstrakcyjnych ideałów lub zewnętrznych funkcji społecznych, ale jedynie poprzez odniesienie do immanentnej logiki praktyki dyscyplinarnej. Model S. Fisha zakłada, że wolność akademicka jest ograniczoną wolnością do wykonywania zadań zawodowych – nauczania i badań – zgodnie z wewnętrznymi standardami rygoru naukowego, a nie licencją na osobistą ekspresję lub aktywizm polityczny. Chociaż jego podejście oferuje spójną i wrażliwą na kontekst alternatywę dla stanowisk fundamentalistycznych, artykuł argumentuje, że pozostaje ono niewystarczające, aby sprostać etycznym i politycznym wyzwaniom współczesnego środowiska akademickiego. W artykule zaproponowano, że obrona wolności akademickiej wymaga dziś zarówno realizmu S. Fisha w odniesieniu do ograniczeń zawodowych, jak i krytycznej świadomości sił politycznych kształtujących produkcję wiedzy – co jest niewygodnym balansowaniem na cienkiej linie myśli postfundamentalistycznej.

Słowa kluczowe: wolność akademicka, profesjonalizm, neopragmatyzm

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 2(43)/2025, s. 136-153.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2025.2.136

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 177

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

W kategorii:Artykuły Tagi:neopragmatyzm, profesjonalizm, wolność akademicka

Refleksyjny pozytywizm prawniczy

Dr hab. Adam Dyrda

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

Abstrakt w języku polskim: Argument sporów teoretycznych uznawany jest współcześnie za główne zagrożenie dla tradycyjnych sposobów pojmowania prawa przez praktyków i akademików, zresztą nie wyłącznie w paradygmacie pozytywistycznym. Argument ten wskazuje na głęboko sporny charakter dyskursu prawoznawczego. Obecnie jest to jeden z najczęściej dyskutowanych argumentów w ramach tzw. prawoznawstwa ogólnego. W niniejszym artykule podążam za ideą S. Shapiro, że pozytywiści powinni uznać siłę tego argumentu. Rekonstruuję krótko argument i dyskutuję trzy nowe podejścia pozytywistyczne, które akomodują spory teoretyczne jako centralne zjawisko w prawoznawstwie. Argumentuję, że główną cechą wspólną dyskutowanych ujęć pozytywistycznych jest przynajmniej milcząca akceptacja holistycznej i metafilozoficznej metodologii, dzięki której spory teoretyczne mogą zostać systematycznie i pojęciowo wpisane w pejzaż prawno-instytucjonalny. Ten holistyczny zwrot nie jest zaskakujący, bowiem metodologia Dworkina jest także zasadniczo holistyczna. Na końcu wskazuję powody, dla których holistycznie podrasowany pozytywizm prawniczy – będący już bardzo bliskim krewnym realizmu prawniczego – jest lepszą „refleksyjną” teorią prawa niż teoria Dworkina.

Słowa kluczowe: pozytywizm prawniczy, refleksyjna metodologia, holistyczny pragmatyzm, teoria prawa jako planu, krytyczny pozytywizm prawniczy, instytucjonalna teoria prawa

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(32)/2022, s. 34-48

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2022.3.34

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 518

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

W kategorii:Artykuły Tagi:holistyczny pragmatyzm, instytucjonalna teoria prawa, krytyczny pozytywizm prawniczy, pozytywizm prawniczy, refleksyjna metodologia, teoria prawa jako planu

Piotr Winczorek – badacz, nauczyciel i przyjaciel

Prof. UW dr hab. Tomasz Stawecki

Uniwersytet Warszawski

Abstrakt w języku polskim: Przedstawiony artykuł został napisany, aby upamiętnić Profesora Piotra Winczorka, który zmarł 9 lutego 2015 r. Był on związany z Wydziałem Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego przez ponad 50 lat. Artykuł skupia się jednak na trzech wymiarach aktywności akademickiej Profesora: badacza, nauczyciela i przyjaciela.
Zainteresowania naukowe Piotra Winczorka ewoluowały. Początkowo badał funkcjonowanie partii politycznych zwłaszcza w Polsce w czasach systemu komunistycznego. Starał się przy tym badać różne postacie pluralizmu społecznego i politycznego. W latach 1980-tych Piotr Winczorek skoncentrował się na zagadnieniach teorii prawa, rozwijając własne ujęcie realizmu prawniczego. Po 1989 r. Profesor skupił się na zagadnieniach prawa publicznego, szczególnie na założeniach aksjologicznych i praktyce konstytucjonalizmu, zwłaszcza prymacie konstytucji w porządku prawnym, praworządności, podziale władz oraz równości wobec prawa.
Piotr Winczorek był też niezwykłym nauczycielem. Prowadził zajęcia ze studentami, inicjował nowe przedmioty i nowe programy nauczania. Napisał kilka podręczników i skryptów dla studentów, w tym podręcznik ze wstępu do prawoznawstwa, który w ciągi 30 lat opublikowano w 14 wydaniach. Profesor znany był również dzięki opublikowaniu wielu artykułów i komentarzy na tematy konstytucyjne.
Dla koleżanek i kolegów Piotr Winczorek był prawdziwym przyjacielem. Zapraszał młodych do codziennej współpracy, wspólnych badań naukowych i publikacji. Wykazywał się też wielką odwagą cywilną, gdy bronił nas przed atakami biurokratycznymi lub politycznymi. Jego uczciwość i mądrość została zapamiętana nie tylko na Uniwersytecie Warszawskim.

Słowa kluczowe: Piotr Winczorek, badacz, nauczyciel, przyjaciel, teoria prawa, konstytucjonalizm

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(30)/2022, s. 8-16

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2022.1.8

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 417

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

W kategorii:Artykuły Tagi:badacz, konstytucjonalizm, nauczyciel, Piotr Winczorek, przyjaciel, teoria prawa

Numer 2(27)/2021 [ENG]

 

Artykuły:

Dr Martin HAPLA
Problem uznawania praw człowieka: Czy uzasadnienie eksplikatywno-egzystencjalne naprawdę działa?

Dr Maciej JUZASZEK
Analiza filozoficzna dwóch rodzajów odpowiedzialności prawnej

Dr Dawid KOSTECKI
Etyka zawodowa urzędnika administracji publicznej w Polsce: Perspektywy rozwoju deontologii zawodowej

Doc. dr Pavel ONDŘEJEK
Próg uzasadnienia regulacji nadzwyczajnych. O wymogu koherentności dla uzasadnienia środków podjętych w Republice Czeskiej w czasie pandemii COVID-19

Dr Łukasz PERLIKOWSKI
Teoria argumentacji. Przypadek etycznego, politycznego i utopijnego myślenia

Prof. dr hab. Tomasz PIETRZYKOWSKI
Przeciw godności. Argument za niemetafizycznym fundamentem prawa ochrony zwierząt

Prof. dr Torben SPAAK
Realizm prawniczy i rodzaje funkcjonalne. Metafizycznie redukcjonistyczny naturalizm Michaela Moore’a

Prof. dr Giovanni TUZET
Normy i nowość. Refleksje nad wiedzą prawniczą, normami i systemami ewolucyjnymi

In Memoriam:

Prof. dr hab. Tomasz GIZBERT-STUDNICKI
Profesor Ryszard Sarkowicz (1952-2021)

Prawo jako narzędzie inżynierii społecznej w filozofii prawa Roscoe Pounda

Mgr Aleksander Olaf Szpojankowski

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

Abstrakt w języku polskim: Artykuł porusza tematykę jurysprudencji socjologicznej Roscoe Pounda ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji inżynierii społecznej, a także wykorzystania prawa jako narzędzia, poprzez które założenia tej koncepcji są realizowane. W artykule przedstawiono również pojęcia kluczowe dla założeń inżynierii społecznej, a konkretnie teorię interesu społecznego zdefiniowaną przez R. Pounda oraz teorię etapów rozwoju społecznego, które stanowią podstawę, dzięki której realizacja założeń inżynierii społecznej jest możliwa wraz ze źródłami inspiracji jakimi kierował się R. Pound w procesie kształtowania swoich teorii. Koncepcję inżynierii społecznej zestawiono następnie z teoriami Leona Petrazyckiego, Alfa Rossa oraz Karla Poppera. Wskazane zostały także korzyści oraz zagrożenia płynące z inżynierii społecznej. We wnioskach poruszono tematykę aktualności myśli R. Pounda w kontekście współczesnej demokracji oraz potencjalnych zagrożeń dla wolności obywatelskich jakie płyną z realizacji założeń filozofii R. Pounda.

Słowa kluczowe: jurysprudencja socjologiczna, Roscoe Pound, inżynieria społeczna, interes społeczny, amerykański realizm prawny, realizm prawny

Język artykułu: polski

Data otrzymania: 26.02.2018
Data akceptacji: 01.09.2018

Opublikowano: Numer 1(19)/2019, s. 94-107

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2019.1.94

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 833

W kategorii:Artykuły Tagi:Aleksander Olaf Szpojankowski, amerykański realizm prawny, interes społeczny, inżynieria społeczna, jurysprudencja socjologiczna, realizm prawny, Roscoe Pound

Obiektywność w prawie – podejście instytucjonalne jako alternatywa dla dominujących stanowisk teoretycznych

Dr Maciej Pichlak

Uniwersytet Wrocławski

Abstrakt w języku angielskim: The aim of the paper is to establish a theoretical elaboration of objectivity in law which would conform exiting linguistic practices in the legal field. It starts from a brief characterization of legal practice in this respect which allows for an exposure of semantic complexity of the term ‘objectivity’ in law. The term is said to take two basic meanings: objectivity as a fact and objectivity as a moral ideal. On this ground requirements towards a reliable theory of legal objectivity are defined: such a theory should not only make o room for both distinct meanings of legal objectivity, but also should consider their mutual relations. These requirements stemming from existing linguistic practice serve as criteria for examination of up to date theoretical concepts of objectivity. The paper discusses realistic, conventionalist, and idealistic theories of objectivity in law subsequently and exposes shortcomings of each of these. Eventually, key assumptions of an institutional theory of objectivity are presented which is claimed to offer a plausible understanding of objectivity in law in both its factual and ideal aspects.

Słowa kluczowe: obiektywność, teoria instytucjonalna, realizm, konwencjonalizm, idealizm

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 2(9)/2014, s. 108-124

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 368

W kategorii:Artykuły Tagi:idealizm, konwencjonalizm, obiektywność, realizm, teoria instytucjonalna

Następna strona »

Szukaj

Kategorie

  • Aktualności
  • Artykuły
  • Bez kategorii
  • In Memoriam
  • Recenzje i polemiki
  • Słowo wstępne
  • Sprawozdania
Infrastruktura czasopismaISSN 2082-3304Otwarty dostępCC BY 4.0Crossref DOIDOAJ

Copyright © 2026 Polska Sekcja Międzynarodowego Stowarzyszenia Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej IVR | Administrator strony: Karolina Gmerek

Ta strona używa plików cookies. Zakładamy, że wyrażają Państwo na to zgodę, ale mogą Państwo także wyłączyć pliki cookies w Ustawieniach. //
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. (Zob. więcej // Read more) Ustawienia // SettingsZGODA // ACCEPT

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT