dr Michał Krotoszyński
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Abstrakt w języku polskim:

Celem artykułu jest przedstawienie sposobu postępowania interpretacyjnego, które prowadzi do odczytania z tekstu prawnego reguły konstytutywnej prawnej czynności konwencjonalnej z wykorzystaniem dyrektyw interpretacyjnych przyjętych w derywacyjnej koncepcji wykładni prawa. Na przykładzie prawnej czynności ułaskawienia pokazujemy, jak proces taki może przebiegać proces interpretacji tekstu prawnego w każdej z trzech faz tego procesu wyróżnianych w koncepcji derywacyjnej. Na potrzeby tego artykułu proces odczytywania reguł konstytutywnych prawnych czynności konwencjonalnych z tekstu prawnego traktujemy przy tym jako odrębny od procesu odczytywania norm prawnych. Opracowanie tytułowego problemu uważamy za szczególnie doniosłe w kontekście wciąż trwającego w Polsce kryzysu konstytucyjnego. Pojawiające się w przestrzeni publicznej fundamentalne pytania ustrojowe – w tym pytanie o możliwość ułaskawienia osoby przed jej prawomocnym skazaniem – są bowiem w istocie pytaniami o treść reguł konstytutywnych warunkujących ważność prawnych czynności konwencjonalnych.

Słowa kluczowe: reguły konstytutywne, prawne czynności konwencjonalne, derywacyjna koncepcja wykładni prawa, kryzys konstytucyjny

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(46)/2026, s. 22-41.

Liczba ściągnięć: 156

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2026.1.22

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Uniwersytet Wrocławski

Abstrakt w języku polskim: Celem artykułu jest przyjrzenie się derywacyjnej koncepcji wykładni prawa z punktu widzenia struktury granic władzy prawniczej. Przyjmujemy, że struktura ta zawiera: kulturę polityczno-prawną, tekst prawny, kulturę prawniczą oraz czynniki osobowościowe, takie jak wyczucie etyczne i estetyczne.

Obecnie koncepcja derywacyjna jest najbardziej wpływową polską teorią wykładni prawa. Próbujemy pokazać, że wedle tej koncepcji proces interpretacji prawa jest pewnego rodzaju grą pomiędzy tekstem i czynnikami pozatekstowymi, które traktujemy jako pozatekstowe granice władzy prawniczej. Z jednej strony, tekst prawny nie determinuje całego znaczenia prawa, mając jednak dla niego istotne znaczenie. Z drugiej strony, koncepcja derywacyjna precyzyjnie identyfikuje inne czynniki, które są ważne dla zawartości prawa.

Słowa kluczowe: derywacyjna koncepcja wykładni prawa, granice władzy prawniczej, tekst prawny

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 2(23)/2020, s. 49-65.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.2.49

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 683