Wpływ redukcji dysonansu poznawczego na treść prawa pozytywnego. Eufemizmy

Redakcja — Sun, 09 Oct 2016 22:31:48 +0000

Mgr Sławomir Piekarczyk

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Abstrakt: Prawo pozytywne jest rezultatem grupowej decyzji normatywnej. Jest stanowione przez upoważnionych członków legislatywy, którzy w procesie tworzenia prawa nie są wolni od swoich doświadczeń i motywacji. Pojawia się więc pytanie, jakie procesy dotyczące takich osób mogą wpłynąć na treść prawa. Aby znaleźć na to pytanie odpowiedź (wyjaśnienie) konieczne jest wyjście poza klasyczne badanie prawa i integracja teorii prawa z takimi dyscyplinami jak m.in. psychologia, socjologia, politologia i kognitywistyka. W niniejszym artykule wykorzystana została teoria dysonansu poznawczego wywodząca się z psychologii społecznej i opracowana przez Leona Festingera w 1957 r., by na jej bazie sformułować hipotezę dotyczącą wpływu redukcji dysonansu poznawczego na treść prawa pozytywnego, czego wyrazem może być używanie przez prawodawcę eufemizmów.

Słowa kluczowe: prawotwórstwo, legislacja, dysonans poznawczy, redukcja dysonansu poznawczego, Leon Festinger, eufemizmy

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(12)/2016, s. 44-54.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 16

Postulat jasności prawa w odniesieniu do prawa Unii Europejskiej

Redakcja — Tue, 27 Sep 2016 22:03:56 +0000

Mgr Jakub Karczewski

Uniwersytet Warszawski

Abstrakt w języku angielskim: Jasność uznaje się za jedną z cech dobrego prawa. Dotychczasowe opracowania poświęcone postulatowi jasności prawa koncentrują się na prawie krajowym. Niniejszy artykuł jest próbą odniesienia tego postulatu do wielojęzycznego i wielokulturowego prawa Unii Europejskiej. Prawo jasne to takie, które jest zrozumiałe i precyzyjne. Choć nie jest możliwe, by było ono całkowicie jasne, to prawodawca powinien starać się, by prawo było tak jasne, jak to możliwe, ponieważ takie prawo chroni istotne wartości i umożliwia osiąganie istotnych celów, m.in. służy efektywności i pewności prawa. Jednym z zasadniczych warunków jasności prawa jest odpowiedni język tekstów aktów normatywnych – zarówno ich słownictwo, jak i składnia. Dlatego aby prawo było jasne, prawodawca powinien m.in. przestrzegać określonych reguł dotyczących językowych aspektów tworzenia prawa. Również prawo Unii Europejskiej powinno być jasne. Wielojęzyczny i wielokulturowy porządek prawny Unii Europejskiej różni się jednak od krajowych porządków prawnych, w tym porządków wielojęzycznych, dlatego sposoby zapewniania jasności prawa europejskiego różnią się częściowo od tych stosowanych w krajowych porządkach prawnych. Dotyczy to przede wszystkim języka tekstów aktów normatywnych. Stosowanie nowych, europejskich terminów prawnych jest uzasadnione i służy zapewnieniu prawu Unii Europejskiej jasności, nawet jeśli początkowo może się to wydawać nieoczywiste. Nowa, europejska, składnia tekstów aktów normatywnych Unii Europejskiej nie jest natomiast uzasadniona. Aby zapewnić jasność prawa, prawodawca unijny powinien przestrzegać tych samych reguł składniowych, co prawodawca krajowy.

Słowa kluczowe: jasność prawa, prawo Unii Europejskiej, prawotwórstwo, wielojęzyczność prawa, wielokulturowość prawa