Uniwersytet Sztokholmski

Abstrakt w języku polskim: Michael Moore broni ujęcia własności naukowych, umysłowych, moralnych i prawnych, zgodnie z którym istnieją nie tylko rodzaje naturalne, ale także rodzaje moralne i funkcjonalne; a dokładniej utrzymuje, że: 1) zjawiska wyraźnie prawne, takie jak prawa (legal rights), precedens, zła wola itp. są rodzajami funkcjonalnymi w tym sensie, że ich natura polega na funkcji, jaką pełnią w prawie, 2) funkcją rodzaju funkcjonalnego jest ten skutek lub te skutki rodzaju funkcjonalnego, które przyczyniają się bardziej niż jakikolwiek inny skutek do osiągnięcia celu większego systemu, w którym występują, 3) rodzaje funkcjonalne można zredukować do nieokreślenie dużych dysjunkcji własności naturalnych, 4) właściwą wersją naturalizmu jest metafizycznie redukcjonistyczny naturalizm, oraz 5) rodzaje funkcjonalne odgrywają niezbędną rolę w wyjaśnianiu ludzkiego zachowania.

Twierdzę jednak, 1) że metoda określania funkcji (rzekomego) rodzaju funkcjonalnego zaproponowana przez Moore’a jest zbyt nieokreślona, by można było tę funkcję ustalić. Twierdzę również, 2) że bardzo trudno jest zidentyfikować własności, które są częścią nieokreślenie dużej dysjunkcji własności naturalnych, która w analizie Moore’a jest tożsama z rodzajem funkcjonalnym, 3) że rodzaje funkcjonalne nie mogą być częścią najlepszego wyjaśnienia ludzkiego zachowania, ponieważ brakuje im jedności nomologicznej, a brakuje im takiej jedności, ponieważ są z konieczności realizowane na różne sposoby, oraz 4) że Moore będzie musiał w związku z tym zrezygnować: a) z poglądu, że rodzaje funkcyjne są identyczne z nieokreślenie dużymi dysjunkcjami naturalnych własności, b) z poglądu, że rodzaje funkcyjne są częścią najlepszego wyjaśnienia ludzkiego zachowania, lub z obu (a i b). Twierdzę również, 5) że idea rodzaju funkcjonalnego nie powinna odgrywać centralnej roli w żadnej teorii prawa czy rozumowania prawniczego. [tłumaczenie Redakcja]

Słowa kluczowe: rodzaje funkcjonalne, naturalizm, realizm, konwencjonalizm, przyczynowa teoria znaczenia, nihilizm, sceptycyzm

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 2(27)/2021, s. 83-107.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2021.2.83

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 453

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Uniwersytet Wrocławski

Abstrakt w języku angielskim: The aim of the paper is to establish a theoretical elaboration of objectivity in law which would conform exiting linguistic practices in the legal field. It starts from a brief characterization of legal practice in this respect which allows for an exposure of semantic complexity of the term ‘objectivity’ in law. The term is said to take two basic meanings: objectivity as a fact and objectivity as a moral ideal. On this ground requirements towards a reliable theory of legal objectivity are defined: such a theory should not only make o room for both distinct meanings of legal objectivity, but also should consider their mutual relations. These requirements stemming from existing linguistic practice serve as criteria for examination of up to date theoretical concepts of objectivity. The paper discusses realistic, conventionalist, and idealistic theories of objectivity in law subsequently and exposes shortcomings of each of these. Eventually, key assumptions of an institutional theory of objectivity are presented which is claimed to offer a plausible understanding of objectivity in law in both its factual and ideal aspects.

Słowa kluczowe: obiektywność, teoria instytucjonalna, realizm, konwencjonalizm, idealizm

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 2(9)/2014, s. 108-124

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 21

Uniwersytet Jagielloński

Abstrakt w języku polskim: W literaturze teoretycznoprawnej pojawiają się koncepcje które w spójny sposób chcą łączyć rodzaje naturalne z semantyką języka prawnego (M. Moore, D. Brink, N. Stavropoulos). Motywacją dla tworzenia takich teorii jest chęć uzyskania takiej semantyki dla języka prawnego która będzie realistyczna. Semantyka taka ma umożliwić sformułowanie koncepcji zdeterminowania lub obiektywności. Bardzo często, wobec oczywistego zarzutu kierowanego do takich teorii, że terminy prawne nie korespondują z żadnymi obiektami w świecie, liberalizuje się pojęcie istnienia obiektów dla danej teorii. Celem niniejszego artykułu będzie analiza takich koncepcji oraz próba pokazania, że z natury terminów prawnych wprost wynika niemożliwość budowy obiektywnego dyskursu dla takich terminów (gdzie obiektywność rozumiana jest jako obiektywność w sensie naukowym). Niezależnie od tego, możemy formułować dyskurs który będzie obiektywny, ale obiektywność dyskursu będzie pochodziła raczej od metod konstruowania jego obiektów a nie od (niezależności) ich natury.

Słowa kluczowe: rodzaje naturalne, esencjalizm, teoria prawa, realizm

Język artykułu: polski

Data otrzymania: 02.10.2016
Data akceptacji: 13.11.2016

Opublikowano: Numer 1(14)/2017, s. 66-73.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 365