Artykuł naukowy

Użyteczność a maksymalizacja bogactwa: Filozoficzne zakorzenienie poglądów Chicagowskiej szkoły law & economics

Autorzy artykułu
  1. Beata Polanowska-Sygulska

Utility and Wealth-Maximisation: The Philosophical Foundations of the Chicago School of Law and Economics

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 1(2)/2011, s. 5-14

polski

Abstrakt

Pytaniem badawczym, z którym mierzy się niniejszy artykuł jest filozoficzne zakorzenienie ekonomicznej analizy prawa. Za główne źródło inspiracji dla tego ruchu zostaje uznany utylitaryzm. Tekst skrótowo omawia najważniejsze problemy, z jakimi boryka się powyższa tradycja. W dalszej kolejności zostaje przeprowadzona szczegółowa analiza złożonej relacji między utylitaryzmem i ekonomiczną analizą prawa, z uwzględnieniem zarówno podobieństw jak i odmienności między tymi stanowiskami. Za główną rozbieżność zostaje uznany różny status obu zaleceń maksymalizacyjnych (zasada maksymalizacji użyteczności to standard słuszności, zaś nakaz maksymalizacji bogactwa to pragmatyczna procedura decyzyjna). Całość dociekań wieńczy zarzut, skierowany przeciwko stanowisku R. Posnera, kwestionujący spójność jego koncepcji, jako łączącej w sobie argument pragmatyczny z bogatą w implikacje tezą o etycznej konwergencji.

Słowa kluczowe

  • ekonomiczna analiza prawa
  • etyka produktywności
  • maksymalizacja bogactwa
  • pragmatyczna procedura decyzyjna
  • teoria teleologiczna
  • utylitaryzm

angielski

Abstract

The article discusses the philosophical rootedness of the economic analysis of law. Utilitarianism is identified as the main source of inspiration for the law and economics movement. A brief account of the most important issues that utilitarianism raises is given. A detailed analysis of the complex relationship between utilitarianism and wealth-maximisation is carried out. The affinities and the differences between the two standpoints are specified. The main disparity, i.e. the status of both maximisation precepts is highlighted. The incoherence of R. Posner’s position including his pragmatic argument for wealth maximisation and his commitment to the thesis about ethical convergence is pointed out.

Keywords

  • economic analysis of law
  • ethic of productivity
  • wealth-maximization
  • pragmatic decision procedure
  • teleological theory
  • utilitarianism
Pełny tekst PDF Jak cytować

Bibliografia

16 pozycji bibliograficznych

Literatura

  1. Brink, D. (1986), Utilitarian Morality and the Personal Point of View. Journal of Philosophy, 83(8), 417-438.

  2. Brożek, B. & Stelmach, J. (2004). Metody prawnicze. Kraków: Wolters Kluwer.

  3. Cooter, R., & Ulen, T. (2004). Law and Economics. Boston, MA: Addison-Wesley.

  4. Dworkin, R. (1998), Biorąc prawa poważnie. Warszawa: PWN

  5. Kymlicka, W. (1998). Współczesna filozofia polityczna. Kraków: Znak.

  6. Lukes, S. (2003). Niezwykłe oświecenie profesora Caritata. Warszawa: Muza.

  7. Nozick, R. (1999). Anarchia, państwo, utopia. Warszawa: Aletheia.

  8. Parfit, D. (1986). Reasons and Persons. Oxford-New York: Oxford University Press.

  9. Polanowska-Sygulska, B. (2007). Between Utility and Wealth-Maximization, In B. Brożek, J. Stelmach, W. Załuski (Eds.). Studies in the Philosophy of Law: Frontiers of the Economic Analysis of Law (pp. 79-87). Kraków: Copernicus Center Press.

  10. Posner, R. (1990). The Problems of Jurisprudence. Cambridge, MA-London: Harvard University Press.

  11. Posner, R. (2002). Overcoming Law. Cambridge, MA-London: Harvard University Press.

  12. Rawls, J. (1994). Teoria sprawiedliwości. Warszawa: PWN.

  13. Smart, J.J.C. & Williams, B. (1973). Utilitarianism: For & Against. Cambridge: Cambridge University Press.

  14. Sarkowicz, R. & Stelmach, J. (1998). Filozofia prawa XIX i XX wieku. Kraków: Wydawnictwo UJ.

  15. Williams, B. (1986), Moral Luck. Philosophical Papers 1973–1980. Cambridge: Cambridge University Press.

  16. Williams, B. (2000), Moralność. Wprowadzenie do etyki. Warszawa: Aletheia.

Informacje o publikacji

Autor i afiliacja

Beata Polanowska-Sygulska

Uniwersytet Jagielloński

Dane wydania

Numer nr 1(2)/2011

Strony
5-14
Opublikowano
DostępOtwarty LicencjaCC BY 4.0 ↗

Jak cytować

Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.

Format AFPiFS

B. Polanowska-Sygulska, Użyteczność a maksymalizacja bogactwa: Filozoficzne zakorzenienie poglądów Chicagowskiej szkoły law & economics, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 1(2)/2011, s. 5–14, DOI: 10.36280/afpifs.2011.1.5