David DeGrazia o prawach zwierząt – analiza krytyczna

Michał Pełka

doi:10.36280/afpifs.2020.1.52

Artykuł naukowy

David DeGrazia o prawach zwierząt – analiza krytyczna

Michał Pełka

David DeGrazia on Animal Rights: A Critical Analysis

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 1(22)/2020, s. 52-65

DOI 10.36280/afpifs.2020.1.52 ↗

Numer: nr 1(22)/2020
Strony: 52-65
Opublikowano: 2020
Język tekstu: polski

polski

Abstrakt

Celem artykułu jest krytyczna analiza teorii praw zwierząt rozwijanej przez amerykańskiego filozofa społecznego i bioetyka Davida DeGrazię. Składa się on zasadniczo z dwóch części. W pierwszej zarysowano główne elementy systemu DeGrazii, a mianowicie jego poglądy na naturę umysłów zwierząt, zasadę równego poszanowani, ideę nierównego statusu moralnego, koncepcję osób granicznych oraz praktyczne wskazówki mające polepszyć los zwierząt. Druga cześć poświęcona jest uwagom wskazującym miejsca gdzie podejście DeGrazii wymaga korekty tak, aby mogła stać się bardziej przekonujące i szerzej akceptowalne. W podsumowaniu zarysowano ideę rewolucji kulturowej na rzecz zwierząt jako środka mającego prowadzić do poprawy ich dobrostanu. Rewolucja ta winna być zainicjowania przez ludzi sztuki i sportu, jako najbardziej wpływowych członków współczesnych społeczeństw.

Słowa kluczowe

osoby graniczne
prawa zwierząt
rewolucja kulturalna
status moralny
zasada równego poszanowania
David DeGrazia

angielski

Abstract

The article aims to critically discuss the theory of animal rights developed by American social philosopher David DeGrazia. It consists of two parts. The first one describes the main elements of DeGrazia’s approach, namely his views on animal minds, the principle of equal consideration, the idea of unequal moral status, the concept of border persons, and practical remarks concerning improving the treatment of animals by humans. The second part presents remarks about the points where DeGrazia’s proposals should be supplemented and corrected so as to make them more convincing and widely accepted. The conclusion of the essay is the proposal of a cultural revolution for the benefit of animals, which should be initiated by famous people, like actresses, actors, sportswomen and sportsmen, because of their influential position in contemporary societies.

Keywords

border persons
animal rights
cultural revolution
moral status
equal consideration principle
David DeGrazia

Pełny tekst PDF Jak cytować

Bibliografia

30 pozycji bibliograficznych

Literatura

Clark, S. (1980). Prawa zwierząt. Etyka 18, 77–86.
DeGrazia, D. (1993 ). Equal Consideration and Unequal Moral Status. The Southern Journal of Philosophy 31, 17–31.
DeGrazia, D. (1996). Taking Animals Seriously. Mental Life and Moral Status. Cambridge: Cambridge University Press.
DeGrazia, D. (1997). Great Apes, Dolphins, and the Concept of Personhood. The Southern Journal of Philosophy 35, 301–320.
Degrazia, D. (2008). Moral Status As a Matter of Degree? The Southern Journal of Philosophy 46, 181– 198.
DeGrazia, D. (2011). W obronie zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
DeGrazia, D. (2014). Prawa zwierząt. Bardzo krótkie wprowadzenie. Kraków: Nomos.
Dzwonkowska, D. (2015 ). Znaczenie empatii i współczucia w trosce o jakoś życia zwierząt. In D. Dzwonkowska, M. Latawiec, J. Lejman, M. Twardowski, J. Tymieniecka -Suchanek, D. Gzyra (Eds.), Filozofia wobec świata zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała
Stefana Wyszyńskiego.Feinberg, J. (1980). Obowiązki człowieka i prawa zwierząt. Etyka 18, 11– 38.
Francuz, G. (2011). Strategia przypisywania statusu moralnego istotom żywym. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
Frey, T.G. (1980). Interests and Rights. The Case Against Animals. Oxford: Clarendon Press.
Glock, H.-J.(2009). Can Animals Act For Reasons. Inquiry 52/3, 232–254.
Glock, H.-J. (2017). Wittgenstein and Davidson on Animal Minds. In C. Verheggen (Ed.), Wittgenstein and Davidson on Language, Thought, and Action. Cambridge: Cambridge University Press.
Hoff, Ch. (1980). Kilka refleksji moralnych o eksperymentowaniu na zwierzętach. Etyka 18, 63–76.
Latawiec, M. (2015). Próby uzasadnienia idei ochrony zwierząt. In D. Dzwonkowska, M. Latawiec, J. Lejman, M. Twardowski, J. Tymieniecka -Suchanek, D. Gzyra (Eds.), Filozofia wobec świata zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Lejman, J. (2008 ). Ewolucja ludzkiej samowied zy gatunkowej. Dzieje prób zdefiniowania relacji człowiek-zwierzę. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Lejman, J. (2015 ). O zmyślności zwierząt. Rozważania wokół etyki zróżnicowanych natur. In D. Dzwonkowska, M. Latawiec, J. Lejman, M. Twardowski, J. Tymieniecka -Suchanek, D. Gzyra (Eds.), Filozofia wobec świata zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Majcherek, J. (2018). Człowiek. Przyroda. Moralność. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Majewski, A. (2000). Aksjologiczne podstawy prawnej ochrony zwierząt w aspekcie humanitarnym. Gdańskie Studia Prawnicze 7, 365–393.
Paske, G.H. (1988). Why Animals Have No Right to Life: A Response to Regan. Australasian Journal of Philosophy 66/4, 498–511.
Pietrzykowski, T. (2005 ). Etyczne problemy prawa. Zarys wykładu. Katowice: Naukowa Oficyna Wydawnicza.
Pietrzykowski, T. (2007). Spór o prawa zwierząt. Katowice: Wydawnictwo Sonia Draga.
Posłuszna, E. (2012 ). Ekstremizm ekologiczny. Źródła, przejawy, perspektyw y. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Probucka, D. (2015). Prawa zwierząt. Kraków: Universitas.
Rachels, J. (1989). Why Animals Have a Right to Liberty. In T. Regan, P. Singer (Eds.), Animals Rights and Human Obligations. Englewood Cliffs: Prentice Hall.
Ryder, R.D. (1980). Szowinizm gatunkowy, czyli etyka wiwisekcji. Etyka 18, 39–47.
Smykowski, K. (2017 ). Eksperymenty medyczne z wykorzystaniem zwierząt. Studium teologicznomoralne. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Walters, J.W. (1997). What is Person. An Ethical Exploration. Urbana: University of Illinois Press.
Woleński, J. (2012 ). Podmiotowość zwierząt w aspekcie filozoficznym. In T.Gardocka, A. Gruszczyńska (Eds.), Status zwierzęcia. Zagadnienia filozoficzne i prawne. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Zarosa, U. (2016). Status moralny zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Informacje o publikacji

Autor i afiliacja

Michał Pełka

Uniwersytet Warszawski

ORCID: https://orcid.org/0000-0002-9964-6762

Dane wydania

Numer nr 1(22)/2020

Strony: 52-65
Opublikowano: 2020
DOI: 10.36280/afpifs.2020.1.52
PDF: Pełny tekst PDF

DostępOtwarty LicencjaCC BY 4.0 ↗

Jak cytować

Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.

Format AFPiFS

M. Pełka, David DeGrazia o prawach zwierząt – analiza krytyczna, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 1(22)/2020, s. 52–65, DOI: 10.36280/afpifs.2020.1.52

Eksportuj dane cytowania

[ref-001] Clark, S. (1980). Prawa zwierząt. Etyka 18, 77–86.

[ref-002] DeGrazia, D. (1993 ). Equal Consideration and Unequal Moral Status. The Southern Journal of Philosophy 31, 17–31.

[ref-003] DeGrazia, D. (1996). Taking Animals Seriously. Mental Life and Moral Status. Cambridge: Cambridge University Press.

[ref-004] DeGrazia, D. (1997). Great Apes, Dolphins, and the Concept of Personhood. The Southern Journal of Philosophy 35, 301–320.

[ref-005] Degrazia, D. (2008). Moral Status As a Matter of Degree? The Southern Journal of Philosophy 46, 181– 198.

[ref-006] DeGrazia, D. (2011). W obronie zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

[ref-007] DeGrazia, D. (2014). Prawa zwierząt. Bardzo krótkie wprowadzenie. Kraków: Nomos.

[ref-008] Dzwonkowska, D. (2015 ). Znaczenie empatii i współczucia w trosce o jakoś życia zwierząt. In D. Dzwonkowska, M. Latawiec, J. Lejman, M. Twardowski, J. Tymieniecka -Suchanek, D. Gzyra (Eds.), Filozofia wobec świata zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała

[ref-009] Stefana Wyszyńskiego.Feinberg, J. (1980). Obowiązki człowieka i prawa zwierząt. Etyka 18, 11– 38.

[ref-010] Francuz, G. (2011). Strategia przypisywania statusu moralnego istotom żywym. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

[ref-011] Frey, T.G. (1980). Interests and Rights. The Case Against Animals. Oxford: Clarendon Press.

[ref-012] Glock, H.-J.(2009). Can Animals Act For Reasons. Inquiry 52/3, 232–254.

[ref-013] Glock, H.-J. (2017). Wittgenstein and Davidson on Animal Minds. In C. Verheggen (Ed.), Wittgenstein and Davidson on Language, Thought, and Action. Cambridge: Cambridge University Press.

[ref-014] Hoff, Ch. (1980). Kilka refleksji moralnych o eksperymentowaniu na zwierzętach. Etyka 18, 63–76.

[ref-015] Latawiec, M. (2015). Próby uzasadnienia idei ochrony zwierząt. In D. Dzwonkowska, M. Latawiec, J. Lejman, M. Twardowski, J. Tymieniecka -Suchanek, D. Gzyra (Eds.), Filozofia wobec świata zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

[ref-016] Lejman, J. (2008 ). Ewolucja ludzkiej samowied zy gatunkowej. Dzieje prób zdefiniowania relacji człowiek-zwierzę. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

[ref-017] Lejman, J. (2015 ). O zmyślności zwierząt. Rozważania wokół etyki zróżnicowanych natur. In D. Dzwonkowska, M. Latawiec, J. Lejman, M. Twardowski, J. Tymieniecka -Suchanek, D. Gzyra (Eds.), Filozofia wobec świata zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

[ref-018] Majcherek, J. (2018). Człowiek. Przyroda. Moralność. Kraków: Księgarnia Akademicka.

[ref-019] Majewski, A. (2000). Aksjologiczne podstawy prawnej ochrony zwierząt w aspekcie humanitarnym. Gdańskie Studia Prawnicze 7, 365–393.

[ref-020] Paske, G.H. (1988). Why Animals Have No Right to Life: A Response to Regan. Australasian Journal of Philosophy 66/4, 498–511.

[ref-021] Pietrzykowski, T. (2005 ). Etyczne problemy prawa. Zarys wykładu. Katowice: Naukowa Oficyna Wydawnicza.

[ref-022] Pietrzykowski, T. (2007). Spór o prawa zwierząt. Katowice: Wydawnictwo Sonia Draga.

[ref-023] Posłuszna, E. (2012 ). Ekstremizm ekologiczny. Źródła, przejawy, perspektyw y. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

[ref-024] Probucka, D. (2015). Prawa zwierząt. Kraków: Universitas.

[ref-025] Rachels, J. (1989). Why Animals Have a Right to Liberty. In T. Regan, P. Singer (Eds.), Animals Rights and Human Obligations. Englewood Cliffs: Prentice Hall.

[ref-026] Ryder, R.D. (1980). Szowinizm gatunkowy, czyli etyka wiwisekcji. Etyka 18, 39–47.

[ref-027] Smykowski, K. (2017 ). Eksperymenty medyczne z wykorzystaniem zwierząt. Studium teologicznomoralne. Lublin: Wydawnictwo KUL.

[ref-028] Walters, J.W. (1997). What is Person. An Ethical Exploration. Urbana: University of Illinois Press.

[ref-029] Woleński, J. (2012 ). Podmiotowość zwierząt w aspekcie filozoficznym. In T.Gardocka, A. Gruszczyńska (Eds.), Status zwierzęcia. Zagadnienia filozoficzne i prawne. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

[ref-030] Zarosa, U. (2016). Status moralny zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

David DeGrazia o prawach zwierząt – analiza krytyczna

Abstrakt

Słowa kluczowe

Abstract

Keywords

Bibliografia

Literatura

Informacje o publikacji

Michał Pełka

Numer nr 1(22)/2020

Jak cytować

Format AFPiFS

ACM

ACS

APA

ABNT

Chicago

Harvard

IEEE

MLA

Turabian

Vancouver

OSCOLA

Eksportuj dane cytowania