Research article
Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya
John Gray’s Tree-Part Philosophical Creed
Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 3(32)/2022, s. 72-87
polski
Abstrakt
Trzy szeroko dyskutowane, kontrowersyjne książki Johna Graya – Straw Dogs: Thoughts on Humans and Other Animals (2002), The Silence of Animals: On Progress and Other Myths (2013) and The Soul of the Marionette: A Short Inquiry into Human Freedom (2015) współtworzą swoistą, naturalną trylogię. Każda z wchodzących w jej skład pozycji charakteryzuje się podobną strukturą, na którą składa się kalejdoskop idei, dygresji, skojarzeń i powracających wątków. Przedmiotem niniejszego eseju jest zwięzła analiza i gruntowna krytyka wspomnianej trylogii, ze szczególnym uwzględnieniem jej ostatniego ogniwa. W ramach rozwiniętej argumentacji krytycznej zostały sformułowane liczne zarzuty, zastrzeżenia i wątpliwości odnośnie do zaprezentowanych w trzech książkach poglądów. Wysunięte obiekcje dotyczą między innymi niespójnych wypowiedzi Graya na temat fenomenu tragedii, rzekomego odcięcia się filozofa od tradycyjnej moralności, problematyki wolności, a także źródeł humanizmu wraz z jego szacunkiem dla prawdy.
Słowa kluczowe
- humanizm
- liberalizm
- moralność
- wolność
- postęp
- prawda
angielski
Abstract
John Gray’s three controversial, widely discussed books, Straw Dogs: Thoughts on Humans and Other Animals (2002), The Silence of Animals: On Progress and Other Myths (2013) and The Soul of the Marionette: A Short Inquiry into Human Freedom (2015), create a natural trilogy. They all have a similar structure, consisting of a kaleidoscope of ideas, digressions, associations and recurring motifs. This article provides a brief analysis and a thorough critique of this trilogy. The strong and the weak points of the most recent volume are emphasized. A number of objections, reservations and doubts concerning the ideas presented in the three books are formulated. Critical arguments relating to, among other things, Gray’s inconsistent statements on the phenomenon of tragedy, the sources of humanism and its respect for the truth, the issue of freedom and the author’s alleged rejection of traditional morality are put forward.
Keywords
- humanism
- liberalism
- morality
- freedom
- progress
- truth
Bibliografia
23 pozycji bibliograficznych
Literatura
-
Appleyard, B. (2002). Let Us Withdraw. Literary Review, 291.
-
Bay, C. (1965). The Structure of Freedom, New York: Atheneum.
-
Berlin, I., Polanowska-Sygulska, B. (2006). Unfinished Dialogue. Amherst, New York: Prometheus Books.
-
Gray, J. (1983). Mill on Liberty: A Defence. London -New York: Routledge.
-
Gray, J. (1984). Hayek on Liberty. Oxford: Basil Blackwell.
-
Gray, J. (1986). Liberalism. Buckingham: Open University Press.
-
Gray, J. (1989). Liberalisms: Essays in Political Philosophy. London-New York: Routledge.
-
Gray, J. (1993). Post-liberalism: Studies in Political Thought. London- New York: Routledge.
-
Gray, J. (1995). Isaiah Berlin. London: Harper Collins.
-
Gray, J. (2000). Two Faces of Liberalism. Cambridge: Polity Press.
-
Gray, J. (2002). Straw Dogs: Thoughts on Humans and Other Animals. London: Granta Books.
-
Gray, J. (2013). The Silence of Animals: On Progress and Other Modern Myths, New York: Farrar, Straus and Giroux.
-
Gray, J. (2015). The Soul of the Marionette: A Short Inquiry into Human Freedom. London: Allen Lane.
-
Gray, J. (2018). Seven Types of Atheism. New York: Farrar, Straus and Giroux.
-
Gray, J. (2020). Feline Philosophy: Cats and the Meaning of Life, London.
-
Gray, J., Polanowska-Sygulska, B. (2017). O histerii moralnej naszych czasów i o mitach świeckiego humanizmu. In B. Polanowska- Sygulska, John Gray i krytyka liberalnego legalizmu. Kraków: Księgarnia Akademicka.
-
Gray, J., Polanowska-Sygulska, B. (2017). Cywilizacja zawsze będzie krucha: rozmowa z Johnem Grayem. In B. Polanowska-Sygulska, John Gray i krytyka liberalnego legalizmu. Kraków: Księgarnia Akademicka.
-
Jahanbegloo, R. (1993). Conversations with Isaiah Berlin, London: Peter Halban.
-
Kołakowski, L. (1990). Looking for the Barbarians: The Illusions of Cultural Universalism. In L. Kołakowski, Modernity on Endless Trial, Chicago-London: The University of Chicago Press.
-
Marx, K., Engels, F. (1975). Werke, Berlin: Verlag.
-
Polanowska-Sygulska, B. (2017). John Gray i krytyka liber alnego legalizmu. Kraków: Księgarnia Akademicka.
-
Seneca, L.A. (1917). Ad Lucilium epistulae morales (IV) I. London: Heinemann.
-
Tzu, L. (1955). The Way of Life. New York-Toronto-London: Mentor Books.
Informacje o publikacji
Dane wydania
Numer nr 3(32)/2022
- Strony
- 72-87
- Opublikowano
Jak cytować
Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.
Format AFPiFS
B. Polanowska-Sygulska, Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 3(32)/2022, s. 72–87, DOI: 10.36280/afpifs.2022.3.72
ACM
[1] Beata Polanowska-Sygulska. 2022. Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya. AFPiFS 3(32) (2022), 72–87. https://doi.org/10.36280/afpifs.2022.3.72
ACS
(1) Polanowska-Sygulska, B. Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya. AFPiFS 2022, No. 3(32), 72–87. https://doi.org/10.36280/afpifs.2022.3.72.
APA
Polanowska-Sygulska, B. (2022). Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 3(32), 72–87. https://doi.org/10.36280/afpifs.2022.3.72
ABNT
POLANOWSKA-SYGULSKA, Beata. Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, n. 3(32), p. 72–87, 2022.
Chicago
Polanowska-Sygulska, Beata. “Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 3(32) (2022): 72–87. https://doi.org/10.36280/afpifs.2022.3.72.
Harvard
Polanowska-Sygulska, B. (2022) “Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya,” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 3(32), pp. 72–87. Available at: https://doi.org/10.36280/afpifs.2022.3.72.
IEEE
[1] B. Polanowska-Sygulska, “Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya,” AFPiFS, no. 3(32), pp. 72–87, 2022, doi: 10.36280/afpifs.2022.3.72.
MLA
Polanowska-Sygulska, Beata. “Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 3(32), 2022, pp. 72–87, https://doi.org/10.36280/afpifs.2022.3.72.
Turabian
Polanowska-Sygulska, Beata. “Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 3(32) (2022): 72–87. https://doi.org/10.36280/afpifs.2022.3.72.
Vancouver
1. Polanowska-Sygulska B. Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya. AFPiFS. 2022;3(32):72–87. doi:10.36280/afpifs.2022.3.72
OSCOLA
Beata Polanowska-Sygulska, ‘Trzyczęściowe filozoficzne credo Johna Graya’ (2022) 3(32) AFPiFS 72 <https://doi.org/10.36280/afpifs.2022.3.72>.