Uniwersytet Zielonogórski

Abstrakt w języku polskim: Celem artykułu jest wykorzystanie Ekonomicznej Analizy Prawa do oceny protestów, które wybuchły w okresie komunizmu w 1976 r. w Radomiu. Dodatkowym celem artykułu jest przybliżenie podstawowych założeń EAP i jej głównych nurtów. W publikacji wykazano, że skorzystanie z każdego z nurtów Ekonomicznej Analizy Prawa mogłoby doprowadzić do uniknięcia wybuch protestów. Wykazano, że podwyżki cen, które spowodowały protesty w 1976 r. w Radomiu były błędnym sposobem rozwiązania istniejącego problemu – z perspektywy Ekonomicznej Analizy Prawa. W artykule zawarto też z tej przyczyny postulat wykorzystania Ekonomicznej Analizy Prawa w procesie legislacyjnym w przyszłości. Oryginalność opracowania wynika z faktu, że w literaturze polskiej nie były do chwili obecnej podejmowane badania będące próbą wyjaśnienia zdarzeń w okresie komunistycznym za pomocą Ekonomicznej Analizy Prawa. 

Słowa kluczowe: Protesty w Radomiu 1976, dobra osobiste, przestępstwa, Ekonomiczna Analiza Prawa

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 3(44)/2025, s. 156-166.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2025.3.156

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 106

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Uniwersytet Zielonogórski

Abstrakt w języku polskim: Celem artykułu jest analiza przesłanek, którymi kierował się ustawodawca przy utworzeniu Instytutu Pamięci Narodowej i dokonanie weryfikacji czy pierwotny cel został osiągnięty. Należy jednak pamiętać, że w demokratycznym państwie racjonalny prawodawca musi kierować się również nie tylko kategoriami skutku przyjmowanych przepisów, ale również ich efektywności. Przy zastosowaniu ekonomicznej analizy prawa zbadane ostało, czy zjawisko to występuje w zakresie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej. 

W pracy wykorzystano metodę dogmatycznoprawną w celu zbadania rzeczywistego działania przepisów. Ponadto w artykule odnaleźć można również metodę empiryczną, która jest właściwa w celu zbadania przesłanek, którymi kierował się prawodawca podczas procesu legislacyjnego. Dzięki dostępnej dokumentacji udało się ustalić podstawowe założenia, które były wiążące dla projektodawców. Jak wynika z dostępnych dokumentów legislacyjnych ustawa o IPN została przyjęta w celu zwiększenia dynamiki postępowań w zakresie ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz rozszerzeniu definicji zbrodni z stalinowskiej o komunistyczne i wyodrębnieniu prokuratorów z prokuratury powszechnej. Należy podkreślić, że zasadniczą tezą badawczą pracy jest twierdzenie, iż powyższe nie zostało zrealizowane z zachowaniem zasad efektywności prawa, gdyż liczba spraw zakończonych jest niewspółmierna do poniesionych kosztów. Dodatkowo z uwagi na upływ czasu większość postępowań w ogólne nie będzie wszczynanych albo zakończy się umorzeniem ze względu na śmierć podejrzanych. Co zresztą wykazuje tendencja ostatnich lat. Należy podkreślić, iż w doktrynie nie została dotąd podniesiona powyższa problematyka, a tym bardziej nie została ona skonfrontowana z metodami zmierzającymi do ustalenia efektywności przepisów. 

Słowa kluczowe: Instytut Pamięci Narodowej, Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, efektywność prawa, skuteczność prawa, ekonomiczna analiza prawa

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 3(44)/2025, s. 55-69.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2025.3.55

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 99

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Polska Akademia Nauk

Abstrakt w języku polskim: W artykule ujmuje się law & economics jako propozycję teorii procesów decyzyjnych w kontekstach prawnych. Podkreśla się, że rozróżnienie między dwoma podejściami w ekonomicznej analizie prawa: neoklasycznym i behawioralnym, dokonuje się w odniesieniu do dwóch różnych teorii podejmowania decyzji stosowanych w dziedzinie każdego z nich. Podejście neoklasyczne opiera się na teorii oczekiwanej użyteczności, natomiast behawioralne – na teorii perspektywy. Według przedstawicieli obu z nich, zastosowanie teorii procesu decyzyjnego może być pomocne w oddziaływaniu przez normy prawne na zachowania adresatów w bardziej wyrafinowany sposób. Tezą artykułu jest to, że badacze z kręgu law & economics błędnie interpretują założenia i twierdzenia teorii i / lub formułują nadmierne twierdzenia, jeśli twierdzą, że ustalenia teoretyczne dotyczące decyzji dostarczają wiedzy na temat sposobu, w jaki prawo wpływa na ludzkie decyzje.

Słowa kluczowe: ekonomiczna analiza prawa, teoria procesów decyzyjnych, norma prawna

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 1(4)/2012, s. 34-50.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2012.1.34

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 573

Uniwersytet Łódzki

Abstrakt w języku polskim: Celem tekstu jest analiza czy ewolucja opcji, kontaktów terminowych i innych instrumentów pochodnych jest efektem szerszego wpływu rozwoju rynków finansowych i teorii ekonomicznych na system prawny. Stanowi to część szerszego zagadnienia, tj. stosunku prawa do ryzyka, niepewności i spekulacji. Stąd istotnym jest zbadanie, czy ostatnie regulacje dotyczące rynków finansowych i zwolnienie takich transakcji jak opcje, kontrakty terminowe lub tzw. kontrakty swap, dokonane poprzez ich wyłączenie z istniejących regulacji antyspekulacyjnych (lub zniesienie większości z tych regulacji) może mieć szerszy wpływ na pojęcie ryzyka w prawie i teorii regulacji.

Słowa kluczowe: teoria ekonomiczna, ekonomiczna analiza prawa, instrumenty pochodne, ewolucja prawa, rynek finansowy

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 1(4)/2012, s. 5-22.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2012.1.5

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 605