Artykuł naukowy

Interdyscyplinarność i integracja zewnętrzna nauk prawnych w świetle postmodernistycznej krytyki

Autorzy artykułu
  1. Jakub Łakomy

Interdisciplinarity and the external integration of jurisprudence in the light of postmodern critique

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 1(2)/2011, s. 29-45

polski

Abstrakt

Celem artykułu jest rekonstrukcja krytyki koncepcji „integracji zewnętrznej nauk prawnych”, która to koncepcja w ostatnich dekadach była szeroko dyskutowana w polskim prawoznawstwie. Opieram moją krytykę na analizie koncepcji przedstawianych w polskiej literaturze przez Jerzego Wróblewskiego i Kazimierza Opałka. Rozważam też postmodernistyczną krytykę poglądów tradycyjnej jurysprudencji dotyczących interdyscyplinarności. Pierwsza część artykułu składa się z: a) ogólnych uwag dotyczących wątpliwości i niejasności w zakresie rozumienia „postmodernizmu” i typowych nieporozumień związanych z tym terminem i (b) pewnych uwag dotyczących relacji między prawem a postmodernizmem. W drugiej części artykułu przedstawiam zarys rekonstrukcji podstawowych cech postmodernizmu, zwłaszcza tych charakterystyk, które determinują postmodernistyczną postawę wobec interdyscyplinarności. W trzeciej, głównej części artykułu pokazuję jak pozytywistyczny, współczesny koncept „integracji zewnętrznej nauk prawnych” jest niekompatybilny z postmodernistycznym spojrzeniem na naukę, badania, wiedzę, epistemologię i dyscyplinarość. Przedstawiam pogłębioną krytykę założeń i presupozycji leżących u podstaw tego konceptu. Wreszcie pytam „Quo vadis, interdyscyplinarniości”? Co z przyszłością badań interdyscyplinarnych w polu nauk prawnych, gdzie postmodernistyczna metodologiczna burza zmiotła stare narzędzia badawcze? W tym miejscu przedstawiam koncepcję „postdyscyplinarności”.

Słowa kluczowe

  • interdyscyplinarność
  • postmodernizm
  • metodologia
  • dyscyplinarność
  • postdyscyplinarność
  • poststrukturalizm
  • pozytywizm prawniczy

angielski

Abstract

The aim of the paper is to reconstruct the critique of the concept of “external integration of jurisprudence”, which has been widely discussed in polish jurisprudence in the past decades. I base my critique on an analysis of the concept put forward in Polish literature by Jerzy Wróblewski and Kazimierz Opałek. I also consider the postmodern critique of the views on interdisciplinarity held by classical jurisprudence. The first part of the article consists of: a) general remarks on some doubts and ambiguites concerning understanding of “postmodernism” and common misunderstandings of this term and b) some remarks on the relations between law and postmodernism. In the second part of the article, I provide a sketch reconstruction of the basic traits of postmodernism, especially those characteristics, which determine the postmodern attitude towards interdisciplinarity. In the third, main part of my article I show how the positivist, modern concept of “external integration of jurisprudence” is incompatibile with postmodern views on science, research, knowledge, epistemology and disciplinarity. I provide an in-depth critique of the presumptions and presuppositions underlying this concept. Finally, I ask: “Quo vadis, interdisciplinarity’’? What about the future of interdisciplinary research in the field of law, when the postmodern methodological storm has swept away the old instruments? Here I introduce the concept of “postdisciplinarity”.

Keywords

  • interdisciplinarity
  • postmodernism
  • disciplinarity
  • postdisciplinarity
  • poststructuralism
  • methodology
  • legal positivism
Pełny tekst PDF Jak cytować

Bibliografia

39 pozycji bibliograficznych

Literatura

  1. Balkin, J.M. & Levinson, S.V. (2006). Law and the Humanities: An Uneasy Relationship. Yale Journal of Law and the Humanities 18, pp. 155-187.

  2. Bator, A. (2007). Debaty prawnicze. Rozmowa bez konsensusu. In M. Błachut (Ed.). Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Ponowoczesność. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, pp. 37-53.

  3. Biernat, T. & Zirk-Sadowski M. (2008). Politics of law and legal policy between modern and post -modern jurisprudence. Warszawa: Wolters Kluwer.

  4. Butler, C. (2002). Postmodernism. A Very Short Introduction. Oxford-New York: Oxford University Press.

  5. Chmielewski, A. (1997). Niewspółmierność. nieprzekładalność. konflikt. Relatywizm we współczesnej filozofii analitycznej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

  6. Fish, S. (1989). Doing What Comes Naturally. Change. Rhetoric. and the Practice of Theory in Literary and Legal Studies. Durham: Duke University Press.

  7. Fish, S. (1999). Professional Correctness: Literary Studies and Political Change. Cambridge, MA: Harvard University Press.

  8. Fish, S. (1994). There’s No Such Thing As Free Speech: And It’s a Good Thing Too. Oxford-New York: Oxford University Press.

  9. Grobler, A. (2008). Metodologia nauk. Kraków: Znak.

  10. Izdebski, H. (2008). Elementy teorii i filozofii prawa. Warszawa: Lexis Nexis.

  11. Kozak, A. (2007). Postponowoczesna koncepcja prawa. In M. Błachut (Ed.). Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Ponowoczesność. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, pp. 65-85.

  12. Kuhn, T. (2001). Struktura rewolucji naukowych. Warszawa: Aletheia.

  13. Litowitz, D.E. (1997). Postmodern Philosophy and Law. Lawrence, KS: University Press of Kansas.

  14. Lyotard, J.-F. (1998). Postmodernizm dla dzieci. Warszawa: Aletheia.

  15. Łakomy, J. (2009). Pojęcie integracji zewnętrznej nauk prawnych. In M. Sadowski, P. Szymaniec (Eds.). Wrocławskie studia erazmiańskie. Zeszyty studenckie. Prace prawnicze. administratywistyczne i historyczne. Wrocław: Katedra Doktryn Politycznych i Prawnych WPAiE UWr.

  16. Łakomy, J. (2010). Spór naturalizm versus antynaturalizm w naukach prawnych a zagadnienie integracji zewnętrznej nauk prawnych. In M. Sadowski, P. Szymaniec (Eds.). Wrocławskie studia erazmiańskie. Zeszyty studenckie. Prace prawnicze. administratywistyczne i historyczne. Wrocław: Katedra Doktryn Politycznych i Prawnych WPAiE UWr.

  17. Małecki, W. (2009). Neopragmatism and the question of the interdisciplinarity: The case of Stanley Fish. Human Affairs 19(1), 96-104.

  18. Minda, G. (1995). Postmodern Legal Movements. Law and Jurisprudence at Century’s End. New York- London: New York University Press.

  19. Morawski, L. (2001). Co może dać nauce prawa postmodernizm?. Toruń: TNOiK.

  20. Motycka, A. (2005). Rozum i intuicja w nauce. Warszawa: ENETEIA.

  21. Nagel, T. (1997). Widok znikąd. Warszawa: Aletheia.

  22. Nycz, R. (1996). Postmodernizm. Antologia przekładów. Kraków: Wydawnictwo Baran i Suszczyński.

  23. Opałek, K. (1985). Interdyscyplinarne związki prawoznawstwa. Studia Filozoficzne 2–3, 17-29.

  24. Opałek, K. (1968). Problemy „wewnętrznej” i „zewnętrznej” integracji nauk pra wnych. Krakowskie Studia Prawnicze 1–2, 7-30.

  25. Opałek, K. (1966). Swoistość prawoznawstwa a problem integracji. Państwo i Prawo 4–5, 628 - 741.

  26. Opałek, K. & Wróblewski, J. (1969). Zagadnienia teorii prawa. Warszawa: PWN.

  27. Opałek, K. & Wróblewski, J. (1991). Prawo. Metodologia. filozofia. teoria prawa. Warszawa: PWN.

  28. Patterson, D. (1994). Postmodernism and Law. Aldershot: Dartmouth.

  29. Pyclik, K. (2003). Postmodernistyczne/poststrukturalistyczne założenia wolności sumienia i wyznania. Przegląd Prawa i Administracji 54.

  30. Rorty, R. (1998). Konsekwencje pragmatyzmu. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

  31. Rorty, R. (1999). Obiektywność. relatywizm i prawda. Warszawa: Aletheia.

  32. Rorty, R. (2009). Przygodność. ironia i solidarność. Warszawa: W.A.B.

  33. Schlag, P. (2002). The Aesthetics of American Law. Harvard Law Review, 115, 1047-1118.

  34. Stelmach, J. (2003). Ponowoczesna filozofia prawa. In J. Stelmach (Ed.). Studia z filozofii prawa 2. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

  35. Sulikowski, A. (2006). O ponowoczesnej teorii prawa. In A. Sulikowski ( Ed.). Z zagadnień teorii i filozofii prawa. W poszukiwaniu podstaw prawa. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

  36. Szahaj, A. (2002). Ironia i miłość. Neopragmatyzm Richarda Rorty’ego w kontekście sporu o postmodernizm. Wrocław: Fundacja Nauki Polskiej.

  37. Szahaj, A. (2004). Zniewalająca moc kultury. Artykuły i szkice z filozofii kultury, poznania i polityki. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

  38. Tarnas, R. (1993). The Passion of the Western Mind. Understanding the Ideas That Have Shaped Our World View. New York: Ballantine Books.

  39. Zirk-Sadowski, M. (2007). Postmodernistyczna jurysprudencja?. In M. Błachut ( Ed.). Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Ponowoczesność. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, pp. 24-41.

Informacje o publikacji

Autor i afiliacja

Jakub Łakomy

Uniwersytet Wrocławski

Dane wydania

Numer nr 1(2)/2011

Strony
29-45
Opublikowano
DostępOtwarty LicencjaCC BY 4.0 ↗

Jak cytować

Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.

Format AFPiFS

J. Łakomy, Interdyscyplinarność i integracja zewnętrzna nauk prawnych w świetle postmodernistycznej krytyki, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 1(2)/2011, s. 29–45, DOI: 10.36280/afpifs.2011.1.29