Kilka uwag o kontraktowym uzasadnieniu zasad sprawiedliwości Johna Rawlsa

Słowa kluczowe: John Rawls, teoria sprawiedliwości, podstawowa struktura społeczna, rygory uzasadnienia (słowa kluczowe pochodzą od redakcji)

Abstrakt w języku polskim: Celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, czy przyjęte przez Johna Rawlsa uzasadnienie zasad sprawiedliwości pozwala na modyfikację moralnie istotnych zróżnicowań wyjściowej pozycji społecznej jednostek. W tekście charakteryzuje się Rawlsowską podstawową strukturą społeczną i wskazuje się na zakładane przez Rawlsa rygory uzasadnienia. Rygory te są zdeterminowane intuicyjnymi poglądami o sprawiedliwości – tym, czy owe poglądy wyodrębniają pewne czynniki jako moralnie istotne. Analiza argumentacji Rawlsa wskazuje, że jego uzasadnienia zasad sprawiedliwości opiera się na kryterium korzyści. Kryterium to prowadzi do uprzywilejowania uwarunkowań, które w myśl intuicyjnych poglądów o sprawiedliwości uprzywilejowane być nie powinny. Poza mechanizmem uzasadniania znajduje się natomiast pozycja wyjściowa grup społecznych, która z tych samych względów wymaga poprawy.
(tłumaczenie abstraktu z języka angielskiego pochodzi od redakcji)

Bibliografia:

1. Forst  R., Kontexte der Gerechtigkeit. Politische Philosophie jenseits von Liberalismus und Kommunitarismus, Frankfurt am Main 1994.
   
2. Geiger R., Merle J.-Ch., Scarano N. (red.), Modelle politischer Philosophie, Padeborn 2003.
   
3. Kruszewska B., Polaczuk P., Świto L. (red.), Sprawiedliwość. Wybrane koncepcje, Olsztyn 2010.
   
4. Meyer  L., John Rawls und die Kommunitaristen. Eine Einführung In Rawls’ Theorie der Gerechtigkeit und die kommunitaristische Kritik am Liberalismus, Würzburg 1996.
   
5. Pogge T., Hypothetische Gesellschaftsveträge: Drei Schwierigkeiten, w: R. Geiger, J.-Ch. Merle, N. Scarano (red.), Modelle politischer Philosophie, Padeborn 2003.
   
6. Polaczuk P., O podstawowych problemach z umownym uzasadnianiem zasad sprawiedliwości w Teorii sprawiedliwości Johna Rawlsa, w: B. Kruszewska, P. Polaczuk, L. Świto (red.), Sprawiedliwość. Wybrane koncepcje, Olsztyn 2010.
   
7. Polaczuk P., Sytuacja początkowa, w: B. Kruszewska, P. Polaczuk, L. Świto (red.), Sprawiedliwość. Wybrane koncepcje, Olsztyn 2010.
   
8. Rawls J., Teoria sprawiedliwości, Warszawa 2009.