Research article
Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych
Legal Positivism Social Source Thesis and Metaphysical Grounding: Employing Metaphysical Grounding based on Metaphysical Laws
Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 2(20)/2019, s. 5-19
polski
Abstrakt
Rdzeniem pozytywizmu prawnego jest tzw. teza o społecznych źródłach prawa, która stanowi, że fakty prawne są zdeterminowane jedynie przez fakty społeczne. W niniejszym artykule badam interpretację tej tezy, która korzysta z relacji metafizycznego ugruntowania jako dokładnej relacji zachodzącej pomiędzy faktami prawnymi a faktami społecznymi. Twierdzę, że dotychczasowa interpretacja tezy o społecznych źródłach prawa korzystająca z relacji metafizycznego ugruntowania posiada znaczące wady z powodu bycia opartą na poglądzie, że metafizyczne ugruntowanie jest relacją pierwotną. Z tego względu, obecna interpretacja jest nieprzejrzysta i ma problem z wyjaśnieniem normatywności faktów prawnych. Przedstawiam dwa inne poglądy na metafizyczne ugruntowanie: że zachodzi ze względu na istoty faktów oraz, że zachodzi ze względu na prawa metafizyczne. Korzystam z ujęcia metafizycznego ugruntowania zachodzącego ze względu na prawa metafizyczne i argumentuję, że dla sytuacji ugruntowania faktów prawnych w faktach społecznych tym metafizycznym ugruntowaniem jest racjonalność instrumentalna. Dostarcza to przejrzystości dla tej relacji ugruntowania, jest w stanie wyjaśnić normatywny charakter faktów prawnych oraz jest spójna z ogólną formą wyjaśnienia.
Słowa kluczowe
- teza o społecznych źródłach prawa
- fakty prawne
- metafizyczne ugruntowanie
- prawa metafizyczne
- racjonalność instrumentalna
angielski
Abstract
The core of legal positivism is the so-called social source thesis, which claims that legal facts are determined only by social facts. I examine an interpretation of this thesis that uses metaphysical grounding as an exact relation between legal facts and social facts. I argue that the current interpretation of the social source thesis in terms of metaphysical grounding has significant drawbacks that stem from it being based on the view that metaphysical grounding is a primitive relation. For that reason, the current interpretation is unintelligible and poses problems with explaining the normativity of legal facts. I present two other views on metaphysical grounding: that it holds due to essences of facts and that it holds due to metaphysical laws. I apply the notion that metaphysical grounding holds due to metaphysical laws and argue that in the case of grounding of legal facts in social facts, this metaphysical law is constituted by instrumental rationality. It provides intelligibility to this grounding relation, is able to explain the normative character of legal facts, and is compatible with the general form of explanation.
Keywords
- social source thesis
- legal facts
- metaphysical grounding
- metaphysical laws
- instrumental rationality
Bibliografia
28 pozycji bibliograficznych
Literatura
-
Bliss, R., Trogdon, K. (2016). Metaphysical Grounding. In E. N. Zalta (Ed.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy, https://plato.stanford.edu [last access: 20.05.2019].
-
Brożek, B. (2012). Normatywność prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.
-
Coleman, J. (1991). Rules and Social Facts. Harvard Journal of Law & Public Policy 14/3, 703–725.
-
Correia, F. (2005). Existential Dependence and Cognate Notions. Munich: Philosophia Verlag.
-
Dasgupta, S. (2014). On the Plurality of Grounds. Philosophers' Imprint 14, 1–28.
-
Fine, K. (1994). Senses of Essence. In W. Sinnott-Armstrong, D. Raffman, N. Asher (Eds.), Modality, Morality and Belief. Essays in Honor of Ruth Barcan Marcus (pp. 53–73). Cambridge: Cambridge University Press.
-
Fine, K. (1994). Essence and Modality. Philosophical Perspectives 8, 1–16.
-
Fine, K. (2001). The Question of Realism. Philosophers’ Imprint 1, 1–30.
-
Fine, K. (2012). Guide to Ground. In F. Co rreia, B. Schnieder ( Eds.), Metaphysical Grounding: Understanding the Structure of Reality (pp. 37–88). Cambridge: Cambridge University Press.
-
Finlay, S. (2010). Recent Work on Normativity. Analysis 70/2, 331–346.
-
Gizbert-Studnicki, T. (2015). Metafizyka pozytywizmu prawniczego. Principia 61-62, 19–40.
-
Gizbert-Studnicki, T. (2016). The Social Sources Thesis, Metaphysics and Metaphilosophy. In P. Banas, A. Dyrda, T. Gizbert Studnicki (Eds.), Metaphilosophy of Law (pp. 121–146). Oxford–Portland: Hart Publishing.
-
Gizbert-Studnicki, T., Dyrda, A., Grabowski, A. (2016). Metodologiczne dychotomie: krytyka pozytywistycznych teorii prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.
-
Greenberg, M. (2004). How Facts Make Law. Legal Theory 10/3, 157–198.
-
Hart, H.L.A., (2012) The Concept of Law, 3rd Edition. Oxford: Oxford University Press.
-
Kment, B. (2014). Modality and Explanatory Reasoning. Oxford: Oxford University Press.
-
Leary, S. (2017). Non -naturalism and Normative Necessities. In R. Shaffer -Landau ( Ed.), Oxford Studies in Metaethics, Vol. 12 (pp. 76–105). Oxford: Oxford University Press.
-
Marmor, A. (2013) Farewell to Conceptual Analysis (in Jurisprudence). In W. Waluchow, S. Sciaraffa (Eds.), Philosophical Foundations of the Nature of Law (pp. 209 –229.). Oxford: Oxf ord University Press.
-
Plunkett, D. (2012). A Positivist Route for Explaining How Facts Make Law. Legal Theory 18/2, 139– 207.
-
Schaffer, J. (2009). On What Grounds What. In D. Manley, D. Chalmers, R. Wass erman (Eds.), Metametaphysics: New Essays on the Foundations of Ontology (pp. 347–383). Oxford: Oxford University Press.
-
Schaffer, J. (2010). Monism: The priority of the Whole. Philosophical Review 119/1, 31–76.
-
Schaffer, J. (2012). Grounding, Transitivity and Contrasitivity. In F. Correia, B. Sch nieder ( Eds.), Metaphysical Grounding: Understanding the Structure of Reality (pp. 122 –138). Cambridge: Cambridge University Press.
-
Schaffer, J. (2017). Laws for Metaphysical Explanation. Philosophical Issues 27, 302–321.
-
Shapiro, S. (2011). Legality. Cambridge (Mass.): Harvard University Press.
-
Rosen, G. (2010). Metaphysical Dependence: Grounding and Reduction. In B. Hal e, A. Hoffmann (Eds.), Modality: Metaphysics, Logic, and Epistemology (pp. 109 –135). Oxford: Oxford University Press.
-
Rosen, G. (2017). Wh at is a Moral Law?. In R. Shaffer-Landau (Ed.), Oxford Studies in Metaethics, Vol. 12 (pp. 135–159). Oxford: Oxford University Press.
-
Vayrynen, P. (2013). Grounding and Normative Explanation. Proceedings of the Aristotelian Society 83/1, 155–178.
-
Załuski, W. (2009). Evolutionary Theory and Legal Philosophy. Cheltenham: Edward Elgar.
Informacje o publikacji
Dane wydania
Numer nr 2(20)/2019
- Strony
- 5-19
- Opublikowano
Jak cytować
Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.
Format AFPiFS
S. Mazurkiewicz, Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 2(20)/2019, s. 5–19, DOI: 10.36280/afpifs.2019.2.5
ACM
[1] Szymon Mazurkiewicz. 2019. Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych. AFPiFS 2(20) (2019), 5–19. https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.5
ACS
(1) Mazurkiewicz, S. Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych. AFPiFS 2019, No. 2(20), 5–19. https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.5.
APA
Mazurkiewicz, S. (2019). Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(20), 5–19. https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.5
ABNT
MAZURKIEWICZ, Szymon. Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, n. 2(20), p. 5–19, 2019.
Chicago
Mazurkiewicz, Szymon. “Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(20) (2019): 5–19. https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.5.
Harvard
Mazurkiewicz, S. (2019) “Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych,” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(20), pp. 5–19. Available at: https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.5.
IEEE
[1] S. Mazurkiewicz, “Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych,” AFPiFS, no. 2(20), pp. 5–19, 2019, doi: 10.36280/afpifs.2019.2.5.
MLA
Mazurkiewicz, Szymon. “Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(20), 2019, pp. 5–19, https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.5.
Turabian
Mazurkiewicz, Szymon. “Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(20) (2019): 5–19. https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.5.
Vancouver
1. Mazurkiewicz S. Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych. AFPiFS. 2019;2(20):5–19. doi:10.36280/afpifs.2019.2.5
OSCOLA
Szymon Mazurkiewicz, ‘Pozytywistycznoprawna teza o społecznych źródłach prawa i metafizyczne ugruntowanie. Zastosowanie metafizycznego ugruntowania opartego na prawach metafizycznych’ (2019) 2(20) AFPiFS 5 <https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.5>.