Research article
Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej
Paulus Vladimiri and His Forgotten Concept of the Just War
Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 2(20)/2019, s. 39-50
polski
Abstrakt
Za początki współczesnej koncepcji relacji międzynarodowych uważa się dzisiaj refleksję teoretyczną sformułowaną przez neoscholastyków ze szkoły w Salamance. Wychodząc poza dotychczasowy paradygmat zakreślony z jednej strony przez ideę wojny świętej, z drugiej zaś przez chrześcijańską doktrynę wojny sprawiedliwej stworzyli oni fundament, na którym wspiera się do dziś gmach prawa międzynarodowego. W niniejszym artykule autor dowodzi, że analogiczne idee, wyprzedzające refleksję szkoły z Salamanki i często idące jeszcze dalej, pojawiły się sto lat wcześniej na Akademii Krakowskiej wśród polskich prawników zaangażowanych w polityczny spór pomiędzy Królestwem Polskim, a Zakonem Krzyżackim, którego kulminacja miała miejsce na Soborze w Konstancji. Argument strony polskiej po bitwie grunwaldzkiej miał jurydyczny charakter, a jego unikalną cechą był powrót do uniwersalistycznego charakteru wojny sprawiedliwej, jaki ta koncepcja posiadała w swej Augustyńskiej wersji. To, co najistotniejsze bowiem w Augustyńskiej teologii wojny, to zachowanie właściwego chrześcijaństwu uniwersalizmu i przekonanie o moralnej równości walczących podmiotów.
Słowa kluczowe
- wojna sprawiedliwa
- wojna święta
- Paweł Włodkowic
- prawo międzynarodowe
angielski
Abstract
The theoretical reflection formulated in the neo-scholastic School of Salamanca has been regarded as the source of the contemporary concept of international relations: going beyond the paradigm of the time – determined, on the one hand, by the idea of the holy war and, on the other, by the doctrine of the just war – the Salamanca scholars laid down foundations for the edifice of modern international law. In this article the author argues that similar ideas preceding the reflection of the school of Salamanca, and often going even further, had appeared a hundred years earlier in the Cracow Academia in the context of a dispute between the Kingdom of Poland and the Teutonic Order. The culmination of this dispute was the Council of Constance. The Polish argument after the battle of Grunwald was based on law, and its unique feature was the return to the universalistic (Augustinian) nature of the just war. What is the most important element in Augustinian theology of war is Christianity’s universalism and recognition of moral equality of those engaged in military operations.
Keywords
- just war
- holy war
- Paulus Vladimiri
- international law
Bibliografia
32 pozycji bibliograficznych
Literatura
-
Alexandrowicz, C.H. (2017). The Law of Nations in Global History. London: Oxford University Press.
-
Baronas, D. (2015). The Conversion of Lithuania From Pagan Barbarians to Late Medieval Christians. Vilnius: The Institute of Lithuanian Literature and Folklore.
-
Bax, D.S. (1987). From Constantine to Calvin: The Doctrine of the Just War. In C. Villa-Vicencio (Ed.), Theology and Violence. Grand Rapids: Eerdmans.
-
Bełch, S. (1965). Paulus Vladimiri and His Doctrine Concerning International Law and Politics. Hague: Mouton.
-
Biskup, M. (1993). Wojny Polski z Zakonem Krzyżackim 1308-1521. Gdańsk: Marpress.
-
Brzostowski, T. (1954). Paweł Włodkowic. Warszawa: PAX.
-
Burnell, P. (1995). The Problem of Service to Unjust Regimes in Aug ustine’s City of God. In D.F. Donnely (Ed.), The City of God: A Collection of Critical Essays. New York: P. Lang.
-
Cavallar, G. (2002). The Rights of Strangers: Theories of International Hospitality, the Global Community, and Political Justice since Vitoria. Aldershot: Asgate.
-
Covell, Ch. (2009). The Law of Nations in Political Thought: A Critical Survey from Vitoria to Hegel. Basingstoke–Hampshire–New York: Palgrave Macmillan.
-
Cristiansen, E. (1980). The Northern Crusades: The Baltic and the Catholic Frontier 1100-1525. London–Basingstoke: Macmillan.
-
Erlich, L. (1955). Polski wykład prawa wojny XV wieku. Kazanie Stanisława ze Skarbimierza De bellis iustis. Warszawa: Wydawnictwa Prawnicze.
-
Falkenberg, J. (1975). Satira contra hereses et cetera nephande Polonorum et eorum regis Jaghel. In H. Boockmann (Ed.), Johannes Falkenberg, der Deutsche Orden und die Polnische Politik. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht.
-
Fulcher of Chartres. (1913). Fulcheri Carnotensis Historia Hielosolimitana. Heidelberg: Carl Winters Universitätsbuchhandlung.
-
Gładysz, M. (2002). Zapomniani krzyżowcy. Polska w ruchu wobec ruchu krucjatowego w XII –XIII wieku. Warszawa: DIG.
-
von Güttner-Sporzyński, D. (2016). Northern crusades: between holy war and mission. In A.J. Boas (Ed.), The Crusader World. London–New York: Routledge.
-
Holmes, R.L. (1999). St. Augustine and the Just War Theory. In G. B. Matthews (Ed.), The Augustinian Tradition. Los Angeles: University of California Press.
-
Jasiński, T. (1998). The golden bull allegedly issued in 1226 by Friedrich II for the Teutonic Order. Quaestiones Medii Aevi Novae 3, 221–244.
-
Karoubi, M.T. (2004). Just Or Unjust War. International Law and Unilateral Use of Armed Force by States at the Turn of the Twentieth Century. Aldershot: Ashgate.
-
Keller, A. (2012). Cicero: Just War i n Classical Antiquity. In H.-G. Justenhoven, W.A. Barbieri Jr (Eds.), From Just War to Modern Peace Ethics. Berlin-Boston: De Gruyter. Owczarska, M. (201). Uniwersytet Krakowski w europejskim dyskursie politycznym początku XV w.
-
In Z. Rau, T. Tulejski (Eds.), Bellum iustum versus bellum sacrum: Uniwersalny spór w refleksji średniowiecznej. Konstancja 1414-1418. Toruń: Adam Marszałek.
-
Robert the Monk. (2005). Robert the Monk’s History of the First Crusade: Historia Iherosolimitana. Ashgate: Aldershot.
-
Russell, F.H. (1975). The Just War in the Middle Ages. Cambridge: Cambridge University Press.
-
Salas, V.M. (2012). Francisco de Vitoria on the ius gentium and the american Indios. Ave Maria Law Review 2, 331–341.
-
Augustine of Hippo. (1902). Sancti Augustini Hipponensis Episcopi Opera Omnia. Paris: J.-P. Migne.
-
Śliwiński, B. (2006). Rzeź i zniszczenie Gdańska przez Krzyżaków w 1308 roku: przyczyny, przebieg i skutki. Gdańsk: Marpress.
-
Stanisław of Skarbimierz. (1955). De bellis iustis, trans. Ludwik Ehrlich. In L. Ehrlich (Ed.), Polski wykład prawa wojny XV wieku. Warszawa: Wydawnictwa Prawnicze.
-
Tulejski, T. (2013). Nieświęte „Święte wojny” nowożytności. Studia Prawno-Ekonomiczne 88, 157– 188.
-
Tyerman, C. (2006). God’s War. A New History of the Crusades. Harvard: Cambridge University Press.
-
de Vitoria, F. (1917). De Indis et de Iure belli reflections. Washington: Carnegie Institution of Washington.
-
Walzer, M. (2017). Just War and Holy War: Again. Ethical Perspectives 1, 7–20.
-
Włodkowic, P. (1978). Traktat o władzy papieża i cesarza w stosunku do pogan. In J. Domański (Ed.),
-
Zavala, S.A (1964). The Defence of Human Rights in Latin America: Sixteenth to Eighteenth Centuries. Paris: UNESCO.
Informacje o publikacji
Dane wydania
Numer nr 2(20)/2019
- Strony
- 39-50
- Opublikowano
Jak cytować
Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.
Format AFPiFS
T. Tulejski, Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 2(20)/2019, s. 39–50, DOI: 10.36280/afpifs.2019.2.39
ACM
[1] Tomasz Tulejski. 2019. Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej. AFPiFS 2(20) (2019), 39–50. https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.39
ACS
(1) Tulejski, T. Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej. AFPiFS 2019, No. 2(20), 39–50. https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.39.
APA
Tulejski, T. (2019). Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(20), 39–50. https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.39
ABNT
TULEJSKI, Tomasz. Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, n. 2(20), p. 39–50, 2019.
Chicago
Tulejski, Tomasz. “Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(20) (2019): 39–50. https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.39.
Harvard
Tulejski, T. (2019) “Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej,” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(20), pp. 39–50. Available at: https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.39.
IEEE
[1] T. Tulejski, “Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej,” AFPiFS, no. 2(20), pp. 39–50, 2019, doi: 10.36280/afpifs.2019.2.39.
MLA
Tulejski, Tomasz. “Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(20), 2019, pp. 39–50, https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.39.
Turabian
Tulejski, Tomasz. “Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(20) (2019): 39–50. https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.39.
Vancouver
1. Tulejski T. Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej. AFPiFS. 2019;2(20):39–50. doi:10.36280/afpifs.2019.2.39
OSCOLA
Tomasz Tulejski, ‘Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwej’ (2019) 2(20) AFPiFS 39 <https://doi.org/10.36280/afpifs.2019.2.39>.