Research article
Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego
Ascription of Content to Provisions of the Law by Judicial Practice. Theoretical Analysis of the Polish Constitutional Tribunal’s Judgments
Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 2(35)/2023, s. 65-76
polski
Abstrakt
Artykuł dostrzega sposób postępowania Trybunału Konstytucyjnego polegający na zastąpieniu własnego procesu interpretacji badanych przepisów poprzez przyjęcie wykładni innego sądu. Celem tekstu jest więc opracowanie teoretyczne analizowanych orzeczeń. W tekście wykorzystane zostały koncepcje wypracowane w Poznańskiej Szkole Teorii Prawa, tj. rozróżnienie na przepis i normę prawną, jak również rozróżnienie na wykładnię w sensie pragmatycznym oraz apragmatycznym. Rolę metateorii służącej do analizy postępowania Trybunału pełni także pragmatyzm analityczny Roberta B. Brandoma. Pragmatyzm analityczny pozwala na stwierdzenie, że działania Trybunału wskazują (1) co należy zrobić (w ramach praktyki prawnej), aby słownictwo aktów normatywnych coś znaczyło (PS-wystarczalność) i (2) jakie słownictwo jest wystarczające do scharakteryzowania tych praktyk (SP-wystarczalność). Praktyka stosowania prawa daje się opisać przy wykorzystaniu koncepcji TOTE (akronim angielskiego wyrażenia Test-Operation-Test-Exit). Cykle tej aktywności mają otwarte zakończenia (ang. open-ended). Tym samym, w swojej dalszej praktyce, Trybunał może wskazać kolejne umiejętności/praktyki wystarczające do tego, aby słownictwo aktów normatywnych coś znaczyło.
Słowa kluczowe
- praktyka sądowa
- Trybunał Konstytucyjny
- pragmatyzm analityczny
- przepis prawny
- norma prawna
- stosowanie prawa
angielski
Abstract
The article examines the way in which the Polish Constitutional Tribunal operates, which involves replacing its own process of interpreting the provisions under review by accepting the interpretation of another court. The objective of the article is to provide a theoretical account of the Polish Constitutional Tribunal’s conduct to the readers. Therefore, the concepts developed at the Poznan School of Theory of Law are used, namely the distinction between a provision of the law and a legal norm, as well as a distinction between pragmatic and nonpragmatic interpretation. The role of the metatheory used to analyse the Tribunal’s conduct is also played by Robert B. Brandom’s analytic pragmatism. Analytic pragmatism allows the conclusion to be drawn that, through its activity, the Tribunal indicates 1) what an agent must do (within the legal practice) for the vocabulary of normative acts to mean something (PV-sufficiency), and 2) what vocabulary is sufficient to define those practices (VP-sufficiency). The practice of applying the law can be described with the use of the TOTE concept (Test-Operation-Test-Exit). In this case TOTE cycles are open-ended. Therefore, in its further practice, the Tribunal might indicate further practices-or-abilities which are sufficient for the vocabulary of normative acts to mean something.
Keywords
- judicial practice
- Constitutional Tribunal
- analytic pragmatism
- provision of the law
- legal norm
- application of the law
Bibliografia
22 pozycji bibliograficznych
Literatura
-
Ajdukiewicz, K. (1974). Pragmatic Logic. Dodrecht: Springer.
-
Brandom, R.B. (2000). Articulating Reasons. An Introduction to Inferentialism. Cambridge, MA: Harvard University Press
-
Brandom, R.B. (2008). Between Saying and Doing. Towards an Analytic Pragmatism. New York: Oxford University Press.
-
Czajkowski, W. (2018). Interpretacja humanistyczna a metafilozofia. Przegląd Filozoficzny 105, 183–195.
-
Czepita, S., Wronkowska, S., Zieliński, M. (2013). Założenia szkoły poznańsko -szczecińskiej w teorii prawa. Państwo i Prawo 6, 3–16.
-
Dybowski, M. (2017). Teoria prawa wobec wyzwań pragmatyzmu analitycznego. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej 1, 17–33.
-
Dybowski, M. (2018). Articulating Ratio Legis and Practical Reasoning. In: M. Dybowski, V. Klappstein (eds.), Ratio Legis. Philosophical and Theoretical Perspectives. Heidelberg: Springer.
-
Guastini, R. (2015). A Realistic View on Law and Legal Cognition. Revus 27, 45– 54.
-
Nowak, L. (1973). Interpretacja prawnicza. Studium z metodologii prawoznawstwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
-
Patryas, W. (1979). Idealizacyjny charakter interpretacji humanistycznej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
-
Raz, J. (1985). Authority and Justification. Philosophy & Public Affairs 1, 3–29.
-
Rzepiński, W. (2019). Znaczenie językowe normy prawnej w poznańsko -szczecińskiej szkole teorii prawa w świetle pragmatyzmu analitycznego. Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny 1, 27–41.
-
Sellars, W. (1997). Empiricism and the Philosophy of Mind. R. Brandom (ed.), Cambridge, MA: Harvard University Press.
-
Smolak, M., Kwiatkowski, P. (2020). Poznan School of Legal Theory, Leiden: Brill.
-
Wojciechowski, M. (2003). Niektóre aspekty tzw. autentyczności tekstów aktów normatywnych. Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny 4, 65–77.
-
Wróblewski, J. (1992). The Judicial Application of Law. Z. Bankowski, N. MacCormick (eds.). Dodrecht: Springer.
-
Zieliński, M. (1972). Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
-
Zieliński, M. (2017). Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki. Warszawa: Wolters Kluwer.
-
Ziembiński, Z. (1974). Metodologiczne zagadnienia prawoznaw stwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
-
Ziembiński, Z. (1992). O pojmowaniu sprawiedliwości. Lublin: Daimonion.
-
Ziembiński, Z. (1960). Przepis prawny a norma prawna. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 1, 105–122.
-
Znamierowski, C. (1934). Podstawowe pojęcia teorji prawa. Część 1: Układ prawny i norma prawna. Wyd. 2. Poznań: Górski i Tetzlaw.
Informacje o publikacji
Dane wydania
Numer nr 2(35)/2023
- Strony
- 65-76
- Opublikowano
Jak cytować
Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.
Format AFPiFS
W. Rzepiński, Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 2(35)/2023, s. 65–76, DOI: 10.36280/afpifs.2023.2.65
ACM
[1] Wojciech Rzepiński. 2023. Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego. AFPiFS 2(35) (2023), 65–76. https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.2.65
ACS
(1) Rzepiński, W. Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego. AFPiFS 2023, No. 2(35), 65–76. https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.2.65.
APA
Rzepiński, W. (2023). Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(35), 65–76. https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.2.65
ABNT
RZEPIŃSKI, Wojciech. Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, n. 2(35), p. 65–76, 2023.
Chicago
Rzepiński, Wojciech. “Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(35) (2023): 65–76. https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.2.65.
Harvard
Rzepiński, W. (2023) “Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego,” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(35), pp. 65–76. Available at: https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.2.65.
IEEE
[1] W. Rzepiński, “Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego,” AFPiFS, no. 2(35), pp. 65–76, 2023, doi: 10.36280/afpifs.2023.2.65.
MLA
Rzepiński, Wojciech. “Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(35), 2023, pp. 65–76, https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.2.65.
Turabian
Rzepiński, Wojciech. “Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(35) (2023): 65–76. https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.2.65.
Vancouver
1. Rzepiński W. Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego. AFPiFS. 2023;2(35):65–76. doi:10.36280/afpifs.2023.2.65
OSCOLA
Wojciech Rzepiński, ‘Przypisywanie treści przepisom prawnym przez orzecznictwo. Analiza teoretyczna wyroków polskiego Trybunału Konstytucyjnego’ (2023) 2(35) AFPiFS 65 <https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.2.65>.