Artykuł naukowy
Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność
Friedrich A. Hayek’s Evolutionary Concept of Law: Essence and Topicality
Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 4(37)/2023, s. 5-14
polski
Abstrakt
Celem artykułu jest zaprezentowanie koncepcji prawnofilozoficznej zaproponowanej przez F.A. Hayeka w Prawie, legislacji i wolności. Zostaje ona następnie porównana z teorią prawa G. Radbrucha, przede wszystkim pod względem zasadniczych różnic między reprezentowanymi przez obu myślicieli ideologiami (tj. liberalizm i socjalizm). Teoria austriackiego filozofa zostaje zidentyfikowana jako propozycja tzw. trzeciej drogi, próbująca wykazać brak antagonizmu pomiędzy pozytywizmem a prawnonaturalizmem. Teza ta wynika faktu, że myśl F.A. Hayeka bazuje na dychotomii dwóch źródeł prawa w postaci ustalonej praktyki społecznej następczo usankcjonowanej przez suwerena określanej nomos oraz thesis w postaci aktów prawnych uchwalanych przez kompetentne organy. Pierwsze z nich skorelowane są z szeroko rozumianym prawem prywatnym, które wyłoniło się w głównej mierze z działalności pojedynczych członków społeczeństwa. Drugie powinno stanowić wyłącznie normy umożliwiające funkcjonowanie państwa oraz zabezpieczenie nomos.
Słowa kluczowe
- Nomos
- thesis
- filozofia
- prawo
- sprawiedliwość
- społeczeństwo
angielski
Abstract
The paper aims to present the concept of law proposed by F.A. Hayek in Law, Legislation and Liberty. Hayek’s theory is subsequently compared to G. Radbruch philosophy of law, mainly because of the significant difference in both thinkers’ intellectual backgrounds (i.e., liberalism and socialism). The Austrian philosopher’s theory is identified as a so-called third way proposal, an attempt to demonstrate lack of antagonism between positivism and legal naturalism. This thesis results from the fact that this theory is based on the dichotomy between two sources of law in the form of established social practice subsequently sanctioned by the sovereign, referred to as nomos, and thesis in the form of legal instruments adopted by competent authorities. The first kind are correlated with private law in the broad sense, which law emerged from the activity of individual members of the society. The second kind should only establish norms to enable the state to operate and to safeguard nomos.
Keywords
- nomos
- thesis
- philosophy
- law
- justice
- society
Bibliografia
11 pozycji bibliograficznych
Literatura
-
Hayek, F. A. (2020) Prawo, legislacja i wolność, Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
-
Hayek, F. A. (2006) Konstytucja Wolności, Warszawa: Wydawnictwo
-
Naukowe PWN.
-
Hayek, F. A. (2015) Droga do zniewolenia, Warszawa: Wydawnictwo Arcana.
-
Kelsen, H. (2014) Czysta teoria prawa, Warszawa: Wydawnictwo LexisNexis.
-
Radbruch, G. (2012) Filozofia prawa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe
-
Radbruch, G. (2012) Ustawowe bezprawie i ponadustawowe prawo, dodatek 3 do Filozofia prawa, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe
-
Rawls, J. (2022) Teoria sprawiedliwości, Warszawa: Wydawnictwo
-
Schmitt, C. (2012) Teologia polityczna i inne pisma, Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
-
Tokarczuk R. (2002) Filozofia prawa, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
-
Zalewska M. (2017) Kelsen, Sopot: Wydawnictwo Arche.
Informacje o publikacji
Dane wydania
Numer nr 4(37)/2023
- Strony
- 5-14
- Opublikowano
Jak cytować
Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.
Format AFPiFS
J. Augustyniak, Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 4(37)/2023, s. 5–14, DOI: 10.36280/afpifs.2023.4.5
ACM
[1] Jakub Augustyniak. 2023. Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność. AFPiFS 4(37) (2023), 5–14. https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.4.5
ACS
(1) Augustyniak, J. Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność. AFPiFS 2023, No. 4(37), 5–14. https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.4.5.
APA
Augustyniak, J. (2023). Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 4(37), 5–14. https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.4.5
ABNT
AUGUSTYNIAK, Jakub. Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, n. 4(37), p. 5–14, 2023.
Chicago
Augustyniak, Jakub. “Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 4(37) (2023): 5–14. https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.4.5.
Harvard
Augustyniak, J. (2023) “Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność,” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 4(37), pp. 5–14. Available at: https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.4.5.
IEEE
[1] J. Augustyniak, “Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność,” AFPiFS, no. 4(37), pp. 5–14, 2023, doi: 10.36280/afpifs.2023.4.5.
MLA
Augustyniak, Jakub. “Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 4(37), 2023, pp. 5–14, https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.4.5.
Turabian
Augustyniak, Jakub. “Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 4(37) (2023): 5–14. https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.4.5.
Vancouver
1. Augustyniak J. Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność. AFPiFS. 2023;4(37):5–14. doi:10.36280/afpifs.2023.4.5
OSCOLA
Jakub Augustyniak, ‘Ewolucyjna koncepcja prawa Friedricha A. Hayeka – założenia podstawowe i aktualność’ (2023) 4(37) AFPiFS 5 <https://doi.org/10.36280/afpifs.2023.4.5>.