Wokół wybranych wątków filozofii moralnej Josepha Raza. Część I

Słowa kluczowe: Joseph Raz, pluralizm etyczny, niewspółmierność konstytutywna, teza o społecznej zależności wartości, osobiste poczucie sensu, osobiste przywiązanie, uniwersalność wartości.

Abstrakt w języku polskim: Jeden z najwybitniejszych współczesnych filozofów prawa, Joseph Raz, wniósł znaczący wkład nie tylko we wspomnianą dyscyplinę, lecz także w filozofię polityczną i w filozofię moralną, które to trzy działy w jego przekonaniu współtworzą filozofię praktyczną. Dokonania J. Raza w dwóch ostatnich obszarach są polskiemu czytelnikowi słabiej znane niż jego koncepcje z zakresu jurysprudencji, tym bardziej, że żadna z jego prac, wpisująca się we wspomniane, ogólniejsze dziedziny, nie została przełożona na język polski. Niniejszy esej jest poświęcony kluczowym wątkom dociekań myśliciela w zakresie filozofii moralnej. Na dokonaną rekonstrukcję poglądów J. Raza złożyły się następujące idee:  jego oryginalna wersja pluralizmu etycznego, koncepcja niewspółmierności konstytutywnej, specyficzne rozumienie uniwersalności wartości, teza o ich społecznej zależności oraz koncepty osobistego poczucia sensu i osobistego przywiązania. Interpretacja przemyśleń oksfordzkiego filozofa została wzbogacona o dwie dygresje, nawiązujące kolejno – do krytyki instrumentalnego sposobu życia autorstwa Charlesa Taylora i do leżącego u podłoża jurysprudencji Ronalda Dworkina monizmu etycznego. Z refleksji bohatera eseju bowiem można wyprowadzić argumenty, stawiające pod znakiem zapytania tezy dwóch wspomnianych myślicieli.

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.