Archiwum Filozofii Prawa
i Filozofii Społecznej Journal of the Polish Section of IVR ISSN 2082-3304 Logo Polskiej Sekcji IVR Polska Sekcja IVR ↗

Research article

Academic Freedom on the Frontlines of Culture Wars: Stanley Fish and the Freedom of Expression of a University Teacher

Autorzy artykułu
  1. Jakub Łakomy

Academic Freedom on the Frontlines of Culture Wars: Stanley Fish and the Freedom of Expression of a University Teacher

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 4(45)/2025, s. 77-95

DOI 10.36280/afpifs.2025.4.77 ↗
Numer
nr 4(45)/2025
Strony
77-95
Opublikowano
Język tekstu
polski

polski

Abstrakt

Dzisiejsza akademicka wolność słowa znalazła się w ogniu wielu intensywnych wojen kulturowych. Tradycyjne liberalne argumenty na rzecz wolności słowa i wypowiedzi wydają się niewystarczające. Niniejszy artykuł dowodzi, że potrzebujemy nowego teoretycznego spojrzenia, aby zrozumieć i rozwiązać te konflikty, w których często znajdują się nauczyciele akademiccy. Przyjmując analityczne i filozoficzne podejście oparte na teorii prawa, w artykule wykorzystuję neopragmatyczne, antyfundacjonalistyczne ramy Stanleya Fisha do ponownego zdefiniowania akademickiej wolności słowa. Główną tezą artykułu jest to, że wolność akademicka nie jest absolutnym prawem jednostki do wypowiadania się na dowolny temat, ale wolnością uwarunkowaną kontekstem, definiowaną przez wewnętrzne normy i cele środowiska akademickiego. W przeciwieństwie do liberalnych teorii odwołujących się do uniwersalnych zasad, takich jak „rynek idei” Milla lub szerokie prawa wynikające z „Pierwszej Poprawki”, perspektywa Fisha podkreśla, że każda wypowiedź jest ograniczona przez społeczność interpretującą. W niniejszym artykule dokonuję krytycznej oceny liberalnych uzasadnień wolności wypowiedzi akademickiej, pokazując, w jaki sposób opierają się one na abstrakcyjnych podstawach, które neopragmatyzm Fisha podważa. Rekonstruuję Fishowską koncepcję wolności akademickiej opartą na „poprawności zawodowej”, czyli idei, że naukowcy są wolni tylko w takim zakresie, w jakim ich różne formy wypowiedzi są spójne z konkretnymi celami zawodowymi i standardami badań naukowych. [tłumaczenie – Redakcja]

Słowa kluczowe

  • wolność akademicka
  • wolność wypowiedzi
  • neopragmatyzm
  • liberalizm i prawo

angielski

Abstract

Academic freedom of expression today is caught in the crossfire of many intense culture wars. Traditional liberal defences of free expression and freedom of speech seem to be insufficient. This paper argues that we need a fresh theoretical lens to understand and solve these conflictual situations in which university teachers often find themselves. Adopting an analytical and philosophical approach grounded in legal theory, my paper uses Stanley Fish’s neopragmatist, anti-foundationalist framework to reconceptualize academic freedom of expression. The central thesis of my article is that academic freedom is not an absolute individual right to say anything one pleases but a context-bound freedom defined by academia’s internal norms and purposes. In contrast to liberal theories that invoke universal principles, such as Mill’s “marketplace of ideas” or broad “First Amendment” rights, Fish’s perspective insists that all speech is constrained by its interpretive community. This paper critically evaluates liberal justifications for free academic expression, showing how these rely on abstract foundations that Fish’s neopragmatism calls into question; it reconstructs a Fishian account of academic freedom based on “professional correctness,” the idea that scholars are free only to the extent that their different forms of expression are coherent with the specific professional objectives and standards of scholarly inquiry. Key words: academic freedom, freedom of expression, culture wars, Stanley Fish, university teacher

Pełny tekst PDF Jak cytować

Bibliografia

30 pozycji bibliograficznych

Literatura

  1. Dworkin R, Taking Rights Seriously, Harvard University Press, Cambridge 1977

  2. Fiorina M P, Abrams S J, Pope J C, Culture War? The Myth of a Polarized America, 3rd ed, Long-man, London 2010

  3. Fish S, Doing What Comes Naturally: Change, Rhetoric, and the Practice of Theory in Literary and Legal Studies, Duke University Press, Durham – London 1989

  4. Fish S, Is There a Text in This Class? The Authority of Interpretive Communities, Harvard University Press, Cambridge, MA 1980

  5. Fish S, Professional Correctness: Literary Studies and Political Change, Harvard University Press, Cambridge, MA – London 1999

  6. Fish S, Save the World on Your Own Time, Oxford University Press, New York 2012

  7. Fish S, The Trouble with Principle, Harvard University Press, Cambridge, MA 1999

  8. Fish S, There’s No Such Thing As Free Speech and It’s a Good Thing, Too, Oxford University Press, New York – London 1994

  9. Fish S, Versions of Academic Freedom. From Professionalism to Revolution, The University of Chica-go Press, Chicago – London 2014

  10. Hartman A, A War for the Soul of America: A History of the Culture Wars, The University of Chicago Press, Chicago 2016

  11. Hunter D, Culture Wars: The Struggle to Define America, Basic Books, New York 1991

  12. Jabłoński P, Kaczmarek P, Wojtanowski M, Wolność ekspresji sędziego w czasach kryzysu kultury politycznoprawnej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2024

  13. Jay M, The Weaponization of Free Speech [in:] idem, Genesis and Validity. The Theory and Practice of Intellectual History, University of Pennsylvania Press, Philadelphia 2022

  14. Kant I, Groundwork of the Metaphysics of Morals, 1785

  15. Kuhn T, The Structure of Scientific Revolutions, University of Chicago Press, Chicago 1962

  16. Lukianoff G, Haidt J, The Coddling of the American Mind How Good Intentions and Bad Ideas Are Setting Up a Generation for Failure, Penguin Books, New York 2018

  17. Łakomy J, Critique of legal interpretation: Hermeneutic universalism, interpretive communities, and the political [in:] Legal scholarship and the political: In search of a new paradigm, eds A Suli-kowski, R Mańko, J Łakomy, C H Beck, Warszawa 2020, pp 95–116

  18. Łakomy J, Hermeneutic universalism: A post-analytical inquiry into the political of legal interpre -tation [in:] A Post-analytical Approach to Philosophy and Theory of Law, eds A Bator, Z Pulka, Peter Lang, Berlin 2019, pp 39–56

  19. Łakomy J, Polityczność (teorii) wykładni prawa: perspektywa neopragmatyzmu Stanleya, “Archi-wum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2018, no 3, pp 24–37

  20. Mańko R, Judicial decision-making, ideology and the political: towards an agonistic theory of adju-dication, “Law and Critique” 2022, vol 33, pp 175–194, https://doi org/10 1007/s10978-021- 09288-w

  21. Mill J S, On Liberty, London 1859

  22. Post R, Democracy, Expertise, and Academic Freedom: A First Amendment Jurisprudence for the Modern State, Yale University Press, New Haven – London 2013

  23. Raz J, The Morality of Freedom, Oxford University Press, New York 1986

  24. Sadurski W, Freedom of Speech and Its Limits, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht – Boston – London 1999

  25. Schauer F, Free Speech: A Philosophical Enquiry, Cambridge University Press, Cambridge – Lon-don – New York 1982

  26. Shusterman R, Pragmatist Aesthetics: Living Beauty, Rethinking Art, 2nd ed, Rowman & Littlefield

  27. INC, New York – Oxford 2000

  28. Stone A, Schauer F (eds ), The Oxford Handbook of Freedom of Speech, Oxford University Press, Oxford 2021

  29. Thomson I T, Culture Wars and Enduring American Dilemmas, University of Michigan Press, Ann Arbor 2016

  30. Zimmerman J, Whose America? Culture Wars in the Public Schools, Second Edition, The University of Chicago Press, Chicago 2022

Informacje o publikacji

Autor i afiliacja

Jakub Łakomy

University of Wrocław

Dane wydania

Numer nr 4(45)/2025

Strony
77-95
Opublikowano
DostępOpen LicencjaCC BY 4.0 ↗

Jak cytować

Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.

Format AFPiFS

J. Łakomy, Academic Freedom on the Frontlines of Culture Wars: Stanley Fish and the Freedom of Expression of a University Teacher, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 4(45)/2025, s. 77–95, DOI: 10.36280/afpifs.2025.4.77

Eksportuj dane cytowania