Narracyjność języka prawniczego w procesie tworzenia prawa

Paweł Skuczyński

doi:10.36280/afpifs.2020.1.66

Artykuł naukowy

Narracyjność języka prawniczego w procesie tworzenia prawa

Paweł Skuczyński

Narrativity of Legal Language in Law-Making Processes

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 1(22)/2020, s. 66-83

DOI 10.36280/afpifs.2020.1.66 ↗

Numer: nr 1(22)/2020
Strony: 66-83
Opublikowano: 2020
Język tekstu: polski

polski

Abstrakt

Artykuł dotyczy relacji między argumentacyjnym i narracyjnym charakterem teksów prawniczych oraz pytania, czy te ostatnie mogą być pojmowane jako teksty narracyjne. Tekst narracyjny rozumiany jest jako przekazujący odbiorcy opowieść za pomocą określonego medium. Opowieść jest zatem treścią tekstu narracyjnego i stanowi konkretny sposób zamanifestowania fabuły. Fabuła jest więc swego rodzaju wewnętrzną logiką opowieści. Tę samą fabułę można opowiedzieć na wiele sposobów. Tekst narracyjny nie przedstawia wydarzeń bezpośrednio, lecz poprzez opowieść, która wymaga opowiadającego ją podmiotu – narratora. Oczywiście może być on w tekście mniej lub bardziej ujawniony i występują różne jego rodzaje. W konsekwencji można wyodrębnić c co najmniej pięć stanowisk dotyczących relacji argumentacji i narracji w prawie: 1) Sceptyczne – narracja jest zaprzeczeniem rozumności prawa, 2) Narracja jest strukturą prezentacji faktów, 3) Narracja jest środkiem perswazji retorycznej, 4) Narracja jest strukturą meta-argumentacyjną, 5) Narracja jako przedmiot analizy krytycznej – ujawnia tożsamość autora. Teoria narracji zostanie zastosowana do szczegółowego zagadnienia uczestniczenia samorządów zawodowych w tworzeniu prawa.

Słowa kluczowe

narracje prawne
argumentacja prawna
język prawniczy
tworzenie prawa
samorządy zawodowe

angielski

Abstract

The paper concerns the relation between argumentative and narrative features of legal texts and the question whether legal texts can be perceived as narrative texts. A narrative text is understood as transferring a story to the recipient through a given medium. The story, being the content of a narrative text, constitutes a specific way of manifesting the plot. The latter is a sort of internal logic of the story. The very same plot might be told in many different ways. Hence, the narrative text does not depict events directly, but through a story that requires a storytelling agent – the narrator. Certainly, there are different kinds of narrators, who can be more or less exposed within the text. In consequence, there are at least five positions concerning the relation between argumentation and narration in law: 1) sceptic – narration is a negation of the reasonableness of law; 2) narration is a structure of presentation of facts; 3) narration is a means of rhetoric persuasion; 4) narration is a meta-argumentative structure; 5) narration is a subject of critical analysis as it reveals the identity of an author. The theory of narration is applied to a particular problem of participation of professional self-governments in law-making.

Keywords

legal narrative
legal argumentation
legal language
law-making
professional self-governments

Pełny tekst PDF Jak cytować

Bibliografia

30 pozycji bibliograficznych

Literatura

Andruszkiwicz, M. (2016). Prawo w literaturze (law in literature): o stosowalności literackiej analizy prawa w prawoznawstwie. In D. Kondratczyk -Przybylska, A. Niewiadomski, E. Walewska (Eds.), Język prawny i prawniczy: I Kongres ogólnopolski. Warszawa: Międzywydziałowe Koło Naukowe Kultury Języka Prawnego i Prawniczego Uniwersytetu Warszawskiego Lingua Iuris.
Aristotle. (1998). Retoryka-Poetyka. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Bal, M. (2012). Narratologia. Wprowadzenie do teorii narracji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Bartmiński, J. (2008). Polifoniczność tekstu czy podmiotu? Podmiot w dialogu z samym sobą. In J. Bartmiński, A. Pajdzińska (Eds.), Podmiot w języku i kulturze. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Burdziej, S. (2017). Sprawiedliwość i prawomocność. O społecznej legitymizacji władzy sądowniczej. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Cicero. (2013). O inwencji retorycznej. Warszawa: Instytut Badań Literackich.
Cohen, J. (1996). Procedure and Substance in Delibera tive Democracy. In S. Benhabib (Ed.), Democracy and Difference. Contesting the Boundaries of the Political. Princeton: Princeton University Press.
Cunningham, C.D. ( 1992). The Lawyer As Translator, Representation As Text: Towards An Ethnography Of Legal Discourse. Cornell Law Review 77/6, 1298–1387.
Dubowska, M., Dyrda, A. (2018). Legal Narrative and Legal Disagreement. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej 17/2, 47–59.
Dworkin, R. (2006). Imperium prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.
Fairclough, N. (2003). Analysing Discourse. Textual Analysis for Social Res earch. New York: Routledge.
Gizbert-Studnicki, T., Dyrda, A., Grabowski, A. (2016). Metodologiczne dychotomie. Krytyka pozytywistycznych teorii prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.
Gizbert-Studnicki, T. (2019). Pisma wybrane. Prawo – język – normy – rozumowania. Warszawa: Wolters Kluwer.
Herman, D., Jahn M., Ryan, M.-L. (Eds.) (2010). Routledge Encyclopedia of Narrative Theory. New York: Routledge.
Kmiecik, R. (Ed.) (2008). Prawo dowodowe. Zarys wykładu. Warszawa: Wolters Kluwer.
Korolko, M. (1998). Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Meyer, P.N. (2014). Storytelling for Lawyers. Oxford: Oxford University Press.
Młynarska-Sobaczewska, A. (2015). Narracyjność w aktach stosowania prawa. Państwo i Prawo 11, 52–66.
Morawski, L. (1981). Domniemania a dowody prawnicze. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Perelman, C. (1984). Logika prawnicza. Nowa retoryka. Warszawa: Państwowe Wydawnict wo Naukowe.
Smolak, M. (2017). Kultura władzy i kultura uzasadniania w ujęciu Davida Dyzenhausa jako kategorie analizy proponowanych zmian w ustawie o Sądzie Najwyższym. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny LXXIX/4, 19–30.
Stelmach, J., Brożek B. (2004). Metody prawnicze. Logika, analiza, argumentacja, hermeneutyka. Warszawa: Wolters Kluwer.
Whalen-Bridge, H. (2010). The Lost Narrative: The Connection Between Legal Narrative and Legal Ethics. Journal of the Association of Legal Writing Directors 7, 229–246.
White, J.B. (1990). Justice as Translation. A n Essay in Cultural and Legal Criticism. Chicago: University of Chicago Press.
Wojtuń, M. (2014). Prawda, prawo i literatura. Acta Universitatis Lodzienzis. Folia Iuridica 73, 37–47.
Wróblewski, J. (1988). Sądowe stosowanie prawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Young, I.M. (1996). Communication and the O ther: Beyond Deliberative Democracy. In S. Benhabib (Ed.), Democracy and Difference. Contesting the Boundaries of the Political. Princeton: Princeton University Press.
Zieliński, M. (1979 ). Poznanie sądowe a poznanie naukowe. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Zieliński, M. (1999). Języki prawne i prawnicze. In W. Pisarek (Ed.), Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci. Kraków: Ośrodek Badań Prasoznawczych.
Zieliński, M. (2010). Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki. Warszawa: Wolters Kluwer.

Informacje o publikacji

Autor i afiliacja

Paweł Skuczyński

Uniwersytet Warszawski

ORCID: https://orcid.org/0000-0003-3817-0462

Dane wydania

Numer nr 1(22)/2020

Strony: 66-83
Opublikowano: 2020
DOI: 10.36280/afpifs.2020.1.66
PDF: Pełny tekst PDF

DostępOtwarty LicencjaCC BY 4.0 ↗

Jak cytować

Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.

Format AFPiFS

P. Skuczyński, Narracyjność języka prawniczego w procesie tworzenia prawa, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 1(22)/2020, s. 66–83, DOI: 10.36280/afpifs.2020.1.66

Eksportuj dane cytowania

[ref-001] Andruszkiwicz, M. (2016). Prawo w literaturze (law in literature): o stosowalności literackiej analizy prawa w prawoznawstwie. In D. Kondratczyk -Przybylska, A. Niewiadomski, E. Walewska (Eds.), Język prawny i prawniczy: I Kongres ogólnopolski. Warszawa: Międzywydziałowe Koło Naukowe Kultury Języka Prawnego i Prawniczego Uniwersytetu Warszawskiego Lingua Iuris.

[ref-002] Aristotle. (1998). Retoryka-Poetyka. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

[ref-003] Bal, M. (2012). Narratologia. Wprowadzenie do teorii narracji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

[ref-004] Bartmiński, J. (2008). Polifoniczność tekstu czy podmiotu? Podmiot w dialogu z samym sobą. In J. Bartmiński, A. Pajdzińska (Eds.), Podmiot w języku i kulturze. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

[ref-005] Burdziej, S. (2017). Sprawiedliwość i prawomocność. O społecznej legitymizacji władzy sądowniczej. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

[ref-006] Cicero. (2013). O inwencji retorycznej. Warszawa: Instytut Badań Literackich.

[ref-007] Cohen, J. (1996). Procedure and Substance in Delibera tive Democracy. In S. Benhabib (Ed.), Democracy and Difference. Contesting the Boundaries of the Political. Princeton: Princeton University Press.

[ref-008] Cunningham, C.D. ( 1992). The Lawyer As Translator, Representation As Text: Towards An Ethnography Of Legal Discourse. Cornell Law Review 77/6, 1298–1387.

[ref-009] Dubowska, M., Dyrda, A. (2018). Legal Narrative and Legal Disagreement. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej 17/2, 47–59.

[ref-010] Dworkin, R. (2006). Imperium prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.

[ref-011] Fairclough, N. (2003). Analysing Discourse. Textual Analysis for Social Res earch. New York: Routledge.

[ref-012] Gizbert-Studnicki, T., Dyrda, A., Grabowski, A. (2016). Metodologiczne dychotomie. Krytyka pozytywistycznych teorii prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.

[ref-013] Gizbert-Studnicki, T. (2019). Pisma wybrane. Prawo – język – normy – rozumowania. Warszawa: Wolters Kluwer.

[ref-014] Herman, D., Jahn M., Ryan, M.-L. (Eds.) (2010). Routledge Encyclopedia of Narrative Theory. New York: Routledge.

[ref-015] Kmiecik, R. (Ed.) (2008). Prawo dowodowe. Zarys wykładu. Warszawa: Wolters Kluwer.

[ref-016] Korolko, M. (1998). Sztuka retoryki. Przewodnik encyklopedyczny. Warszawa: Wiedza Powszechna.

[ref-017] Meyer, P.N. (2014). Storytelling for Lawyers. Oxford: Oxford University Press.

[ref-018] Młynarska-Sobaczewska, A. (2015). Narracyjność w aktach stosowania prawa. Państwo i Prawo 11, 52–66.

[ref-019] Morawski, L. (1981). Domniemania a dowody prawnicze. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

[ref-020] Perelman, C. (1984). Logika prawnicza. Nowa retoryka. Warszawa: Państwowe Wydawnict wo Naukowe.

[ref-021] Smolak, M. (2017). Kultura władzy i kultura uzasadniania w ujęciu Davida Dyzenhausa jako kategorie analizy proponowanych zmian w ustawie o Sądzie Najwyższym. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny LXXIX/4, 19–30.

[ref-022] Stelmach, J., Brożek B. (2004). Metody prawnicze. Logika, analiza, argumentacja, hermeneutyka. Warszawa: Wolters Kluwer.

[ref-023] Whalen-Bridge, H. (2010). The Lost Narrative: The Connection Between Legal Narrative and Legal Ethics. Journal of the Association of Legal Writing Directors 7, 229–246.

[ref-024] White, J.B. (1990). Justice as Translation. A n Essay in Cultural and Legal Criticism. Chicago: University of Chicago Press.

[ref-025] Wojtuń, M. (2014). Prawda, prawo i literatura. Acta Universitatis Lodzienzis. Folia Iuridica 73, 37–47.

[ref-026] Wróblewski, J. (1988). Sądowe stosowanie prawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

[ref-027] Young, I.M. (1996). Communication and the O ther: Beyond Deliberative Democracy. In S. Benhabib (Ed.), Democracy and Difference. Contesting the Boundaries of the Political. Princeton: Princeton University Press.

[ref-028] Zieliński, M. (1979 ). Poznanie sądowe a poznanie naukowe. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

[ref-029] Zieliński, M. (1999). Języki prawne i prawnicze. In W. Pisarek (Ed.), Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci. Kraków: Ośrodek Badań Prasoznawczych.

[ref-030] Zieliński, M. (2010). Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki. Warszawa: Wolters Kluwer.

Narracyjność języka prawniczego w procesie tworzenia prawa

Abstrakt

Słowa kluczowe

Abstract

Keywords

Bibliografia

Literatura

Informacje o publikacji

Paweł Skuczyński

Numer nr 1(22)/2020

Jak cytować

Format AFPiFS

ACM

ACS

APA

ABNT

Chicago

Harvard

IEEE

MLA

Turabian

Vancouver

OSCOLA

Eksportuj dane cytowania