Artykuł naukowy

Od osoby do społeczności. Teoria uczestnictwa w ujęciu Karola Wojtyły

Autorzy artykułu
  1. Wojciech Wojtyła

From Person to Community. The Theory of Participation According to Karol Wojtyła

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 4(25)/2020, s. 103-117

polski

Abstrakt

Artykuł ukazuje kategorię uczestnictwa jako proponowany przez Karola Wojtyłę klucz do zrozumienia relacji osoba-społeczność. Krakowski filozof dowodzi, że osoba ujawnia siebie w pełni jako byt osobowy, dopiero wówczas, gdy działa wspólnie z innymi na fundamencie uczestnictwa. Zawarta w samej strukturze osoby zdolność do podmiotowego uczestnictwa stanowi zarówno o personalistycznym charakterze spełnianych przez osobę czynów, jak również uzdalnia ją do spełniania siebie w relacji do innych. Dla Wojtyły uczestnictwo jest antytezą alienacji, a jego afirmacja pozwala przezwyciężyć zarówno antynomię pomiędzy jednostką a wspólnotą, jak również jednostronne koncepcje indywidualizmu i kolektywizmu.

Słowa kluczowe

  • podmiot
  • społeczeństwo
  • sprawczość
  • samorealizacja

angielski

Abstract

The article shows the category of participation as the key, proposed by Karol Wojtyła, to understanding the person-community relationship. The philosopher from Kraków argues that a person fully reveals themselves as a personal being only when they work together with others on the foundation of participation. The capacity for subjective participation, which forms part of the very structure of a person, both determines a personalistic nature of the acts performed by the person, and also enables them to fulfil themselves in relation to others. For Wojtyła, participation is the antithesis of alienation, and its affirmation enables overcoming both the antinomy between the individual and the community, and the one-sided concepts of individualism and collectivism.

Keywords

  • subject
  • society
  • self-agency
  • self-realization
Pełny tekst PDF Jak cytować

Bibliografia

22 pozycji bibliograficznych

Literatura

  1. Bartnik, Cz.S. (2000). Personalizm. Lublin: Wydawnictwo,,O.K.”

  2. Buttiglione, R. (1996). Myśl Karola Wojtyły. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

  3. Gałkowski, J.W. (1980). Osoba i wspólnota. Szkic o antropologii kard. Karola Wojtyły. Roczniki Nauk Społecznych 8, 49–73.

  4. Kołakowski, L. (1989). Główne nurty marksizmu. Cz. I. Warszawa: Krąg-Pokolenie.

  5. Kowalczyk, S. (2005). Człowiek a społeczność. Zarys filozofii społecznej. Lublin: Wydawnictwo KUL.

  6. Krąpiec, M.A. (2000). Ja-człowiek. Lublin: Wydawnictwo KUL.

  7. Maj, E.A. (2004). Godność człowieka. Ujęcie prawno-filozoficzne. Zeszyty Naukowe WSFiP” 4, 171- 199.

  8. Marks, K., Engels, F. (1969). Manifest komunistyczny. Warszawa.

  9. Mrozek, J.J. (2014). Godność osoby ludzkiej jako źródło praw człowieka i obywatela. Civitas et lex 1, 41–47.

  10. Piechowiak, M. (2003). Filozoficzne podstawy rozumienia dobra wspólnego. Kwartalnik Filozoficzny 31/2, 5–35.

  11. Stępień, A.B. (1990). Wobec marksistowskiej teorii człowieka. In A.B. Stępień ( Ed.), Wobec filozofii marksistowskiej. Polskie doświadczenia. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

  12. Styczeń, T. (2013). Metoda antropologii filozoficznej w,,Osobie i c zynie” Karola Wojtyły. In A. M. Wierzbicki (Ed.), Objawiać osobę, t. 3. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

  13. Szostek, A. (1998) Alienacja: problem wciąż aktualny. In F. Kampka, C. Ritter ( Eds.), Centesimus annus. Tekst i komen tarze. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

  14. Szostek, A. (1990). Natura, rozum, wolność. Rzym: Fundacja Jana Pawła II.

  15. Szostek, A. (2014). Śladami myśli świętego. Osoba ludzka pasją Jana Pawła II. Lublin: Instytut Jan a

  16. Pawła II KUL.

  17. Wojtyła, K. (1994). Osoba i czyn. In T. Styczeń et al. ( Eds.), Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL. ojtyła, K. (1994). Osoba: podmiot i wspólnota. In T. Styczeń et al. (Eds.), Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

  18. Wojtyła, K. (1974). Słowo końcowe. Analecta Cracoviensia 5-6, 243–263.

  19. Wojtyła, K. (1994). Uczestnictwo czy alienacja? In T. Styczeń et al. ( Eds.), Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

  20. Wojtyła, W. (2019). Między osobą a wspólnotą. Kategoria uczestnictwa w myśli społecznej Karola

  21. Wojtyły-Jana Pawła II. Radom: Instytut Naukowo-Wydawniczy,,Spatium”.

  22. Zdybicka, Z.J. (1972). Partycypacja bytu. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Informacje o publikacji

Autor i afiliacja

Wojciech Wojtyła

Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu

Dane wydania

Numer nr 4(25)/2020

Strony
103-117
Opublikowano
DostępOtwarty LicencjaCC BY 4.0 ↗

Jak cytować

Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.

Format AFPiFS

W. Wojtyła, Od osoby do społeczności. Teoria uczestnictwa w ujęciu Karola Wojtyły, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 4(25)/2020, s. 103–117, DOI: 10.36280/afpifs.2020.4.103