Między sprawiedliwością a miłosierdziem. Porównanie amerykańskiej i rosyjskiej wersji Dwunastu gniewnych ludzi

Paweł Jabłoński

doi:10.36280/afpifs.2021.1.45

Artykuł naukowy

Między sprawiedliwością a miłosierdziem. Porównanie amerykańskiej i rosyjskiej wersji Dwunastu gniewnych ludzi

Paweł Jabłoński

Between Justice and Mercy: Comparison of American and Russian Versions of 12 Angry Men

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 1(26)/2021, s. 45-61

DOI 10.36280/afpifs.2021.1.45 ↗

Numer: nr 1(26)/2021
Strony: 45-61
Opublikowano: 2021
Język tekstu: polski

polski

Abstrakt

Celem artykułu jest tematyzacja dwóch różnych typów postaw wobec prawa – które w nawiązaniu do M.J. Siemka i L.L. Fullera określam mianem „wschodniej” i „zachodniej”. Zadanie to realizowane jest przez porównawczą interpretację dwóch znanych filmów – tj. Dwunastu gniewnych ludzi (reż. S. Lumet, USA 1957) oraz rosyjski wersji obrazu Lumeta – 12 (reż. N. Michałkow, 2007). Staram się pokazać, że jakkolwiek dzieła te przedstawiają podobne historie, to zachodzą między nimi istotne różnice dotyczące sposobu postrzegania prawa. W wersji amerykańskiej prawo jest systemem mechanizmów, które realnie działają i które traktowane są poważnie. W wersji rosyjskiej prawo stanowi w dużym stopniu coś pozornego, co w rzeczywistości musi być zastąpione przez etykę.

Słowa kluczowe

prawo
szacunek dla prawa
etyka
„Zachód”
„Wschód”
sprawiedliwość
miłosierdzie

angielski

Abstract

The aim of the article is to thematize two different types of attitudes to the law – which, referring to works by Marek Jan Siemek and Lon Luvois Fuller, I call the “Eastern attitude” and the “Western attitude”. This task is realized by a comparative interpretation of two famous films: 12 Angry Men, directed by Sidney Lumet, and Nikita Mikhalkov’s Russian-language remake of Lumet’s movie, titled 12. I try to show that although these two films tell similar stories, there are significant differences between them in regard to the perception of the law. In the American version, the law is a system of mechanisms that really work and are taken seriously. In the Russian version, the law is, to a large extent, only an appearance, which in reality must be replaced by ethics.

Keywords

law
respect for law
ethics
“West”
“East”
justice
mercy

Pełny tekst PDF Jak cytować

Bibliografia

23 pozycji bibliograficznych

Literatura

Babcock, B.A., Sassoubre, T.M. (2007). Deliberation in 12 Angry Men. Chicago-Kent Law Review 82(2). 633-642.
Bańkowski, Z. (2009). W przestrzeni sądzenia: sędzia i niepokój spotkania (M. Pichlak trans.). In P. Kaczmarek (ed.), Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Lokalny a uniwersalny charakter interpretacji prawniczej (pp. 167-186). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Berlin, I. (1972). Jeż i Lis (H. Krzeczkowski trans.). In H. Krzeczkowski (ed.), Tołstoj w oczach krytyki światowej (pp. 41-66). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Bierdiajew, M. (2003). Nowe Średniowiecze. Los człowieka we współczesnym świecie (H. Paprocki trans.). Warszawa: Fundacja Aletheia.
Dubois, J. (2016). Dwunastu gniewnych ludzi. In J. Dubois, Mordowanie na ekranie (pp. 65-78). Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
Fuller, L.L. (1993). Anatomia prawa, Lublin: Daimonion. Instytut Wydawniczy Lublin.
Grabarczyk, P., Stempowski T. (2009). Dwunastu gniewnych ludzi. In P. Grabarczyk, T. Stempowski (eds.), Prawo w filmie (pp. 17-20). Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
Hans, V.P. (2007). Deliberation and Dissent: 12 Angry Men Versus The Empirical Reality of Juries. Chicago-Kent Law Review 82(2), 579-589.
Hay, B.L. (2007). Charades: Religious Allegory in “12 Angry Men”. Chicago–Kent Law Review 82(2), 811-861.
Kaye, J.S. (2007). Why Every Chief Judge Should See 12 Angry Men. Chicago-Kent Law Review 82(2), 627-631.
Kojder, A. (2001). Moc (nie) jest prawem (Spór Tołstoja z Petrażyckim o istotę i rolę prawa). In A. Kojder, Godność i siła prawa. Szkice socjologicznoprawne (pp. 74-81). Warszawa: Oficyna Naukowa.
Kołakowski, L. (2006)., Szukanie barbarzyńcy. Złudzenia uniwersalizmu kulturalnego.
In L. Kołakowski, Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań (pp. 11- 31). Kraków: Wydawnictwo Znak.
Kurkchiyan, M. (2003). The Illegitimacy of Law in Post-Soviet Societies. In D. J. Galligan, M. Kurkchiyan (eds.), Law and Informal Practices. The Post- Communist Experience (pp. 25-46). Oxford: Oxford University Press.
Marder, N.S. (2007). Introduction to The 50th Anniversary of 12 Angry Men. Chicago- Kent Law Review 82(2), 887-899.
Pistiner de Cortiñas, L. (2018). „Dwunastu gniewnych ludzi” – filmowa ilustracja rozważań na temat źródeł i natury myśli. In L. Pistiner de Cortiñas, O rozwoju umysłu. Idea Biona i przekształcenia w psychoanalitycznej praktyce klinicznej (D. Golec trans.), (pp. 113-140). Warszawa: Wydawnictwo Ingenium.
Ricoeur, P. (2010). Miłość i sprawiedliwość (M. Drwięga trans.). Kraków: TAiWPN Universitas.
Sarat, A. (2007). Fathers in Law: Violence and Reason in “12 Angry Men”, Chicago– Kent Law Review 82(2), 863–886
Siemek, M.J. (2002). O nowej Europie i Wschodzie w nas. In M.J. Siemek, Wolność, rozum, intersubiektywność (pp. 324-341). Warszawa: Oficyna Naukowa.
Styczyński, M. (1999). O ideach, że złowrogie bywają. Recepcja rosyjskiej myśl filozoficzno-politycznej w Polsce po roku 1989. Łódź: Wydawnictwo Ibidem.
Tynkiewicz, K. (2014). Miłuj bliźniego swego jak siebie samego! Tołstoj kontra Petrażycki w sprawie społecznego znaczenia prawa i moralności. Krytyka Prawa. Niezależne Studia Nad Prawem 6, 211-224.
Walicki, A. (1995). Filozofia prawa rosyjskiego liberalizmu. Warszawa: Instytut
Studiów Politycznych PAN.

Informacje o publikacji

Autor i afiliacja

Paweł Jabłoński

Uniwersytet Wrocławski

ORCID: https://orcid.org/0000-0002-9562-4419

Dane wydania

Numer nr 1(26)/2021

Strony: 45-61
Opublikowano: 2021
DOI: 10.36280/afpifs.2021.1.45
PDF: Pełny tekst PDF

DostępOtwarty LicencjaCC BY 4.0 ↗

Jak cytować

Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.

Format AFPiFS

P. Jabłoński, Między sprawiedliwością a miłosierdziem. Porównanie amerykańskiej i rosyjskiej wersji Dwunastu gniewnych ludzi, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 1(26)/2021, s. 45–61, DOI: 10.36280/afpifs.2021.1.45

Eksportuj dane cytowania

[ref-001] Babcock, B.A., Sassoubre, T.M. (2007). Deliberation in 12 Angry Men. Chicago-Kent Law Review 82(2). 633-642.

[ref-002] Bańkowski, Z. (2009). W przestrzeni sądzenia: sędzia i niepokój spotkania (M. Pichlak trans.). In P. Kaczmarek (ed.), Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Lokalny a uniwersalny charakter interpretacji prawniczej (pp. 167-186). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

[ref-003] Berlin, I. (1972). Jeż i Lis (H. Krzeczkowski trans.). In H. Krzeczkowski (ed.), Tołstoj w oczach krytyki światowej (pp. 41-66). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

[ref-004] Bierdiajew, M. (2003). Nowe Średniowiecze. Los człowieka we współczesnym świecie (H. Paprocki trans.). Warszawa: Fundacja Aletheia.

[ref-005] Dubois, J. (2016). Dwunastu gniewnych ludzi. In J. Dubois, Mordowanie na ekranie (pp. 65-78). Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.

[ref-006] Fuller, L.L. (1993). Anatomia prawa, Lublin: Daimonion. Instytut Wydawniczy Lublin.

[ref-007] Grabarczyk, P., Stempowski T. (2009). Dwunastu gniewnych ludzi. In P. Grabarczyk, T. Stempowski (eds.), Prawo w filmie (pp. 17-20). Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.

[ref-008] Hans, V.P. (2007). Deliberation and Dissent: 12 Angry Men Versus The Empirical Reality of Juries. Chicago-Kent Law Review 82(2), 579-589.

[ref-009] Hay, B.L. (2007). Charades: Religious Allegory in “12 Angry Men”. Chicago–Kent Law Review 82(2), 811-861.

[ref-010] Kaye, J.S. (2007). Why Every Chief Judge Should See 12 Angry Men. Chicago-Kent Law Review 82(2), 627-631.

[ref-011] Kojder, A. (2001). Moc (nie) jest prawem (Spór Tołstoja z Petrażyckim o istotę i rolę prawa). In A. Kojder, Godność i siła prawa. Szkice socjologicznoprawne (pp. 74-81). Warszawa: Oficyna Naukowa.

[ref-012] Kołakowski, L. (2006)., Szukanie barbarzyńcy. Złudzenia uniwersalizmu kulturalnego.

[ref-013] In L. Kołakowski, Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań (pp. 11- 31). Kraków: Wydawnictwo Znak.

[ref-014] Kurkchiyan, M. (2003). The Illegitimacy of Law in Post-Soviet Societies. In D. J. Galligan, M. Kurkchiyan (eds.), Law and Informal Practices. The Post- Communist Experience (pp. 25-46). Oxford: Oxford University Press.

[ref-015] Marder, N.S. (2007). Introduction to The 50th Anniversary of 12 Angry Men. Chicago- Kent Law Review 82(2), 887-899.

[ref-016] Pistiner de Cortiñas, L. (2018). „Dwunastu gniewnych ludzi” – filmowa ilustracja rozważań na temat źródeł i natury myśli. In L. Pistiner de Cortiñas, O rozwoju umysłu. Idea Biona i przekształcenia w psychoanalitycznej praktyce klinicznej (D. Golec trans.), (pp. 113-140). Warszawa: Wydawnictwo Ingenium.

[ref-017] Ricoeur, P. (2010). Miłość i sprawiedliwość (M. Drwięga trans.). Kraków: TAiWPN Universitas.

[ref-018] Sarat, A. (2007). Fathers in Law: Violence and Reason in “12 Angry Men”, Chicago– Kent Law Review 82(2), 863–886

[ref-019] Siemek, M.J. (2002). O nowej Europie i Wschodzie w nas. In M.J. Siemek, Wolność, rozum, intersubiektywność (pp. 324-341). Warszawa: Oficyna Naukowa.

[ref-020] Styczyński, M. (1999). O ideach, że złowrogie bywają. Recepcja rosyjskiej myśl filozoficzno-politycznej w Polsce po roku 1989. Łódź: Wydawnictwo Ibidem.

[ref-021] Tynkiewicz, K. (2014). Miłuj bliźniego swego jak siebie samego! Tołstoj kontra Petrażycki w sprawie społecznego znaczenia prawa i moralności. Krytyka Prawa. Niezależne Studia Nad Prawem 6, 211-224.

[ref-022] Walicki, A. (1995). Filozofia prawa rosyjskiego liberalizmu. Warszawa: Instytut

[ref-023] Studiów Politycznych PAN.

Między sprawiedliwością a miłosierdziem. Porównanie amerykańskiej i rosyjskiej wersji Dwunastu gniewnych ludzi

Abstrakt

Słowa kluczowe

Abstract

Keywords

Bibliografia

Literatura

Informacje o publikacji

Paweł Jabłoński

Numer nr 1(26)/2021

Jak cytować

Format AFPiFS

ACM

ACS

APA

ABNT

Chicago

Harvard

IEEE

MLA

Turabian

Vancouver

OSCOLA

Eksportuj dane cytowania