Archiwum Filozofii Prawa
i Filozofii Społecznej Journal of the Polish Section of IVR ISSN 2082-3304 Logo Polskiej Sekcji IVR Polska Sekcja IVR ↗

Research article

Etyka zawodowa urzędnika administracji publicznej w Polsce: Perspektywy rozwoju deontologii zawodowej

Autorzy artykułu
  1. Dawid Kostecki

Ethics of a Public Administration Official in Poland: Prospects for the Development of Professional Deontology

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 2(27)/2021, s. 26-40

DOI 10.36280/afpifs.2021.2.26 ↗
Numer
nr 2(27)/2021
Strony
26-40
Opublikowano
Język tekstu
polski

polski

Abstrakt

Współczesny rozwój cywilizacji, związany z rewolucją cyfrową stawia przed administracją publiczną zupełnie nowe wyzwania również w zakresie etyki. O ile zawód prawnika czy lekarza wytworzył już praktyczne narzędzia etyczne w postaci kodeksów dobrych praktyk, o tyle wewnętrzne zróżnicowanie zawodu urzędnika (urzędnik administracji państwowej, urzędnik administracji samorządowej) oraz stan transformacji administracji publicznej nie sprzyjały wypracowaniu właściwych standardów etycznych. Autor podejmuje próby odpowiedzi na pytanie na jakich fundamentach aksjologicznych powinien być oparty kodeks zawodowy urzędnika? Z jednej strony rozmaite doświadczenie historyczne zdają się ukierunkowywać odpowiedź na tak postawione pytanie, jednak z drugiej strony współczesny deprecjacja zawodu urzędnika oraz postęp technologiczny stawiają refleksję etyczną w zupełnie nowym świetle. Modele dotychczas obowiązujące w administracji publicznej nie zdały egzaminu – model idealnej biurokracji, model odpowiedzialności, model menadżerski ( New Public Menager ). Jednakże zdaniem autora, kultura organizacyjna good governance stanowi oryginalne rozwiązanie, które na gruncie administracji publicznej może przynieść pozytywne rezultaty. W tym kontekście relewantny czynnik może stanowić proces restytucji etosu urzędniczego. Tym bardziej, że etos urzędniczy tworzy płaszczyznę rozwojową dla kształtowania profesjonalnej kadry urzędniczej, a zarazem jest warunkiem dobrego funkcjonowania administracji publicznej. Wskazanie determinant rozwojowych dla etosu urzędniczego w połączeniu z oryginalną propozycją kodeksu dobrych praktyk opartego na triadzie uczciwość – życzliwość – odpowiedzialność stanowi aksjologiczną propozycję, godną uwagi dla deontologii zawodu urzędnika.

Słowa kluczowe

  • etyka
  • administracja publiczna
  • etos
  • aksjologia
  • wartości
  • dobre praktyki

angielski

Abstract

The development of modern civilization associated with the digital revolution poses entirely new challenges in terms of ethics for public administration. Whereas practical ethical instruments in the form of codes of best practice have already been developed for the profession of a lawyer or a doctor, the internal diversification of the profession of a public official (public authority officials, territorial self-government officials) as well as the transformation of public administration have not been conducive to the development of appropriate ethical standards. The author aims at providing an answer to the following question: on which axiological foundation should the code of a public official be based? On the one hand, historical background seems to be providing a definite answer, on the other, however, current depreciation of the profession of a public official as well as technological progress shed a new light on ethical reflections. Models used in public administration until now, i.e. the model of ideal bureaucracy, the accountability model, and the new public manager model, have not proven to be effective. Nevertheless, according to the author, the organizational culture within the frame of the good governance model constitutes a unique solution which can prove successful in public administration. At this point, the process of restitution of public officials’ ethos can be a relevant factor. It is so especially due to the fact that public officials’ ethos embodies a development area for educating professional public officials and constitutes a premise for a good functioning of public administration at the same time. Enumerating the drivers of growth for the public officials’ ethos in connection with a unique idea of the code of best practice based on the triad of integrity, benevolence, and accountability constitutes an axiological suggestion which is noteworthy for the deontology of the profession of a public official.

Keywords

  • ethics
  • public administration
  • ethos
  • axiology
  • values
  • good governance
Pełny tekst PDF Jak cytować

Bibliografia

44 pozycji bibliograficznych

Literatura

  1. Babiak-Kowalska, D. (2009). Prawa i obowiązki pracowników samorządowych. In S. Płażek, S. Sieńko-Smaga, K. Kawecki (eds.), Ustawa o pracownikach samorządowych. Warszawa: Municipium.

  2. Banajski, R. (2007). Etos urzędników administracji państwowej a etos urzędników administracji samorządowej. Elementy wspólne i różnice. In D. Bąk (ed.), Etos urzędnika. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

  3. Barankiewicz, T. (2013). W poszukiwaniu modelu standardów etycznych administracji publicznej w Polsce. LublIn Wydawnictwo KUL.

  4. Barankiewicz, T. (2016). Etyka urzędnicza a teorie administracji publicznej. In H. Izdebski (ed.), Etyka urzędnicza i etyka służby publicznej. Warszawa: C.H. Beck.

  5. Barankiewicz, T. (2016). Modele etyki urzędniczej. In H. Izdebski (ed.), Etyka urzędnicza i etyka służby publicznej. Warszawa: C.H. Beck.

  6. Barankiewicz, T., Chauvin, T. (2016). Modele etyki urzędniczej. In R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (eds.), System Prawa Administracyjnego. Tom 13. Etyka urzędnicza i etyka służby publicznej (pp. 69-110). Warszawa: C.H. Beck.

  7. Bąk, D. (2007). O możliwości kreowania etosu urzędnika. In D. Bąk (ed.), Etos urzędnika. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

  8. Boć, J. (ed.). (2002). Administracja publiczna. Wrocław: Kolonia Limited.

  9. Chhotray, V., Stoker, G. (2009). Governance Theory and Practice. A Cross- Disciplinary Approach (pp. 16-52). London: Palgrave Macmillan.

  10. Chmielecka, E. (2008). Uwagi o etosie i kodeksach. Sprawy Nauki 3, 25-35.

  11. Cieślak, Z. (2003). Prawo do dobrej administracji. In Z. Cieślak, Z. Niewiadomski (eds.), Prawo do dobrej administracji. Materiały ze Zjazdu Katedr Prawa i Postępowania Administracyjnego, Warszawa–Dębe 23–25 września 2002. Warszawa: UKSW.

  12. Dębicki, M., Kudrycka, B. (2000). O potrzebie etycznego administrowania w samorządzie terytorialnym. In M. Dębicki, B. Kudrycka (eds.), Etyczne administrowanie. Warszawa: Municipium.

  13. Dylus, A. (2007). Służba (publiczna): cnota zapomniana. In D. Bąk (ed.), Etos urzędnika. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

  14. Filek, J. (ed.). (2004). Etyczne aspekty działalności samorządu terytorialnego. Kraków: Małopolska Szkoła Administracji Publicznej.

  15. Frederickson, H. (2005). Whatever Happened to Public Administration? Governance, Governance Everywhere. In E. Ferlie, L.E. Lynn Jr., C. Pollitt (e ds.), The Oxford Handbook of Public Management (pp. 282-304). Oxford: Oxford University Press.

  16. Hauser, R.

  17. Niewiadomski, Z.

  18. Wróbel, A. (eds.). (2016). Etyka urzędnicza i etyka służby publicznej. System Prawa Administracyjnego, t. XIII, Warszawa: C.H. Beck.

  19. Hołówka, J. (2012). O etyce w administracji publicznej. In J. Czaputowicz (ed.), Etyka w służbie publicznej. Materiały z konferencji, Warszawa, 8-9 grudnia 2011 r. Warszawa: Wydawnictwo Kontrast.

  20. Hood, C. (1991). A Public Management for all Seasons. Public Administration 69, 3- 19.

  21. Hood, C. (1995). The New Public Management in the 1980s: Variations on a Theme. Accounting, Organizations and Society 20, 93–109.

  22. Izdebski, H. (2016). Wprowadzenie. In H. Izdebski (ed.), Etyka urzędnicza i etyka służby publicznej. Warszawa: C.H. Beck.

  23. Izdebski, H. (2016). Wprowadzenie. In R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (eds.), System Prawa Administracyjnego. Tom 13. Etyka urzędnicza i etyka służby publicznej (pp. 1-12). Warszawa: C.H. Beck.

  24. Izdebski, H., Kulesza, M. (1998). Administracja publiczna – zagadnienia ogólne. Warszawa: Wydawnictwo Liber.

  25. Izdebski, J. (2012). Koncepcje misji administracji publicznej w nauce prawa administracyjnego. LublIn Wydawnictwo KUL.

  26. Kłos, J. (2007). Pomiędzy sługą a panem – dylemat urzędnika nowoczesnego państwa.

  27. In D. Bąk (ed.), Etos urzędnika. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.

  28. Kołakowski, L. (2009). Etyka bez kodeksu. In L. Kołakowski (ed.), Kultura i fetysze. Warszawa: Wydawnictwo PWN.

  29. Kość, A. (2005). Podstawy filozofii prawa. Lublin: Wydawnictwo petit s.c.

  30. Kowalski, T. (2005). Kodeks etyczny a kształtowanie zasad etycznych w administracji. Studia Lubuskie 1, 99-108.

  31. Kudrycka, B. (1995). Dylematy urzędników administracji publicznej. Białystok: Temida2.

  32. Kudrycka, B. (2004). Etos urzędniczy. In A. Dębicka, M. Dmochowski, B. Kudrycka (eds.), Profesjonalizm w administracji publicznej. Białystok: Temida2.

  33. Lisiecka, K., Papaj, T. (2008). Good Governance in the Polish Public Administration. Journal of Economics and Management 4, 88-97.

  34. Łoś, J. (2007). Swoistość etyki zawodowej urzędnika. In D. Bąk (ed.), Etos urzędnika. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

  35. Mazur, S. (2012). Etos służby publicznej i jego oblicza. In S. Mazur (ed.), Jaki etos w administracji – służba publiczna, menedżerski profesjonalizm czy przestrzeganie procedur? Gdańsk: Biblioteka Narodowa.

  36. Mazur, S. (2013). The Public Sevice Ethos Versus Public Management Models. Warsaw Forum of Economic and Sociology 4, 95-114.

  37. Osborne, D., Gaebler, T. (1992). Reinventing Government: How the Entrepreneurial Spirit is Transforming the Public Sector. New York: Addison-Wesley.

  38. Plawgo, B. (2009). Zarządznie Publiczne. In B. Kudrycka, B. Guy Peters, P.J. Suwaj (eds.), Nauka administracji (pp. 177-226). Warszawa: Wolters Kluwer Polska.

  39. Seidler, G.L. (1989). Weberowska koncepcja biurokracji. In J. Łętowski, W. Sokolewicz (eds.), Państwo-Prawo-Obywatel: zbiór studiów dla uczczenia 60-lecia urodzin i 40-lecia pracy naukowej profesora Adama Łopatki. Wrocław: Ossolineum.

  40. Smith, B.C. (2007). Good Governance and Development. New York: Macmillan International Higher Education.

  41. Szczot, J. (2007). Pozycja urzędnika we współczesnej administracji. In D. Bąk (ed.), Etos urzędnika. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

  42. Ura, E. (2012). Prawo administracyjne. Warszawa: Lexis Nexis.

  43. Weber, M. (1980). Wirtschaft und Gesselschaft. Tübingen: Mohr.

  44. Wrzosek, S. (2008). System: administracja publiczna. Systemowe determinanty nauki administracji. LublIn Wydawnictwo KUL.

Informacje o publikacji

Autor i afiliacja

Dawid Kostecki

Catholic University in Lublin

Dane wydania

Numer nr 2(27)/2021

Strony
26-40
Opublikowano
DostępOpen LicencjaCC BY-NC-ND 4.0 ↗

Jak cytować

Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.

Format AFPiFS

D. Kostecki, Etyka zawodowa urzędnika administracji publicznej w Polsce: Perspektywy rozwoju deontologii zawodowej, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 2(27)/2021, s. 26–40, DOI: 10.36280/afpifs.2021.2.26

Eksportuj dane cytowania