Archiwum Filozofii Prawa
i Filozofii Społecznej Journal of the Polish Section of IVR ISSN 2082-3304 Logo Polskiej Sekcji IVR Polska Sekcja IVR ↗

Artykuł naukowy

The Impact of Constitutional Regulations of the Republic of Poland and the Republic of Lithuania on the Participation of Women in the Public Sphere

Article authors
  1. Małgorzata Niewiadomska-Cudak

Wpływ unormowań konstytucyjnych Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Litewskiej na partycypację kobiet w sferze publicznej

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 2(31)/2022, s. 70-83

DOI 10.36280/afpifs.2022.2.70 ↗
Issue
nr 2(31)/2022
Pages
70-83
Published
Article language
English

Polish

Translated abstract

Artykuł analizuje konstytucyjną normę dotyczącą równości płci, zawartą w ustawie zasadniczej Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. i w Konstytucji Republiki Litewskiej (Lietuvos Respublikos Konstitucija) z 1992 r. Autorka stara się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób w tych dwóch najważniejszych dla obu państw aktach normatywnych, mających najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa, zapisana jest zasada równości płci. W kręgu zainteresowań badawczych będzie więc kwestia konstytucyjnych unormowań i ich wpływu na partycypację kobiet w rządach obu analizowanych państw, krajowych parlamentach oraz Parlamencie Europejskim. Obecny deficyt demokracji można rozpatrywać z poziomu niedoreprezentowania kobiet w strukturach politycznych. Udział kobiet zwiększa bowiem legitymizację instytucji demokratycznych oraz przyczynia się do zmniejszenia występujących w życiu publicznym nierówności pomiędzy płciami. Budowanie świadomości na temat roli instytucji publicznych w aspekcie równości szans bez względu na płeć koresponduje z zasadą sprawiedliwości społecznej, zgodnie z którą kobiety i mężczyźni powinni mieć równy dostęp do wysokich urzędów, w tym do krajowego i europejskiego parlamentu. Równość i sprawiedliwość to podstawowe wartości i istota demokracji. Cechą o szczególnym znaczeniu jest równość płci. Wiarygodną podstawę do jej zdefiniowania daje konstytucja, dlatego w artykule przeanalizowano, w jaki sposób jej przepisy wpływają na partycypację kobiet w sferze politycznej.

Translated keywords

  • konstytucja
  • zasada równości płci
  • partycypacja polityczna kobiet
  • niedoreprezentowanie
  • rząd
  • parlament

English

Abstract

The article analyses the constitutional norm on gender equality referred to in the Constitution of the Republic of Poland of 1997 and the Constitution of the Republic of Lithuania (Lietuvos Respublikos Konstitucija) of 1992. The author tries to answer the question of how the principle of gender equality is enshrined in the two most important normative acts for both countries, which have the highest legal force in the system of legal sources. The scope of research interests therefore includes the issue of constitutional regulations and their impact on the participation of women in the governments of both surveyed countries, their national parliaments, and the European Parliament. The current democratic deficit can be viewed from the point of view of underrepresentation of women in political structures. The participation of women increases the legitimacy of democratic institutions and contributes to reducing gender inequalities in public life. Building awareness of the role of public institutions in the field of equal opportunities regardless of gender corresponds to the principle of social justice, according to which women and men should have equal access to high offices, including the national and European parliaments. Equality and justice are the core values and essence of democracy. A feature of particular importance is gender equality. A reliable basis for defining it is provided by the constitution, therefore the article presents how its provisions may have an impact on women’s participation in the political sphere.

Keywords

  • constitution
  • the principle of gender equality
  • political participation of women
  • underrepresentation
  • government
  • parliament
Full text PDF How to cite

References

35 reference entries

References

  1. Banaszak, B. (2009). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.

  2. Birmontienė, T., Jurėnienė, V. (2009). Development of Women’s Rights in Lithuania: Recognition of Women Political Rights. Jurisprudence 2, 23- 44.

  3. Bolach, M. (2010). Znacząca nieobecność – poszukiwanie kobiecego podmiotu w polityce. In J. Marszałek-Kawa (ed.), Kobiety w polityce. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

  4. Chmaj, M. (2011). Parytet płci w kodeksie wyborczym. In K. Skotnicki (ed.),

  5. Dahlerup, D. (2006). The Story of the Theory of Critical Mass. Politics and Gender 2, 511-522.

  6. Dahlerup, D. (2006). Women, Quotas and Politics. Nowy Jork–Londyn: Routledge.

  7. Dovi, S. (2007). Theorizing Women’s Representation in the United States. Politics & Gender 3, 297–319.

  8. Dyke, V., van (2002). Wprowadzenie do polityki. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo.

  9. Fuszara, M. (2000). Udział kobiet we władzy. In Kobiety w Polsce w latach 90. Warszawa: Centrum Praw Kobiet.

  10. Garlicki, L., (ed.) (1999). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

  11. Garlicki, L., Zubik, M., (ed.) (2016). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 2, wyd. 2. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

  12. Gąsior, M. (1995). Wstęp do publikacji pt. „Piotrków Sejmowy. Materiały z sesji naukowej odbytej 28 stycznia 1994 r. z okazji 500-lecia ukształtowania się Sejmu Polskiego”. Piotrków.

  13. Kierończyk, P. (2018). Konstytucja litewska na tle polskiej ustawy zasadniczej (porównanie ogólnych cech, w tym katalogu zasad naczelnych). Gdańskie Studia Prawnicze 40, s. 681-698

  14. Kryszeń, G. (2011). Problematyka zgłaszania kandydatów w świetle kodeksu wyborczego. In K. Skotnicki (ed.), Kodeks wyborczy. Wstępna ocena. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

  15. Kymlicka, W. (2001). Contemporary Political Philosophy: An Introduction. Oxford: Oxford University Press.

  16. Łabno, A. (2006). Zasada równości i zakaz dyskryminacji. In L. Wiśniewski (ed.), Wolności i prawa jednostki oraz ich gwarancje w praktyce, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

  17. Mansbridge, J. (1999). Should Blacks Represent Blacks and Women Represent Women? A Contingent „Yes”. The Journal of Politics 61(3), 628–657.

  18. Matonytė, I., Mejerė, O. (2011). Politinio atstovavimo galimybių plėtra? Lietuvos parlamentarų požiūrio į moterų kvotas analizė,. Parlamento studijos: mokslo darbai. Vilnius, 10.

  19. Niewiadomska-Cudak, M. (2013). Kobiety w polskich organach kolegialnych w latach 1919–2011. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

  20. Niewiadomska-Cudak, M. (2014). Reprezentacja wyborcza kobiet po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Warszawa: Wydawnictwo VIZJA PRESS&IT.

  21. Niewiadomska-Cudak, M. (2017). Skuteczne wprowadzenie zapisów kwotowych na zwiększenie udziału kobiet w Radzie Miejskiej w Łodzi w wyborach w 2014 roku. In A. Kołomycew, A. Pięta-Szawara (eds.), Obszary aktywności kobiet. Wybrane aspekty filozoficzne, społeczne i polityczne. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.

  22. Norris, P., Inglehart, R. (2001). Cultural Obstacles to Equal Representation. Journal of Democracy 12(3).

  23. Ockrent, Ch. (2007). Czarna księga kobiet. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B.

  24. Phillips, A. (1998). Democracy and Representation: Or, why should it matter who our representatives are? In A. Phillips (ed.), Feminism and Politics. Oxford: Oxford University Press.

  25. Pietrzak, M. (2000). Sytuacja prawna kobiet w Drugiej Rzeczypospolitej. In A. Sarnowska, A. Szwarc (red.) Równe prawa i nierówne szanse kobiet w Polsce międzywojennej, Warszawa.

  26. Rakowska, A., Skotnicki, K. (2011). Zmiany w prawie wyborczym wprowadzone przez Kodeks wyborczy. Przegląd Sejmowy 4.

  27. Sarnecki, P. (1997). Systematyka konstytucji. In J. Trzciński (ed.), Charakter i struktura norm konstytucji. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

  28. Siemieńska, R. (1990). Płeć, zawód, polityka. Kobiety w życiu publicznym w Polsce. Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Instytut Socjologii.

  29. Sobik, P. (2012). Funkcjonowanie mieszanego systemu wyborczego na Litwie. Wschodnioznawstwo 6, 291-303.

  30. Ślęczka, K. (1999). Feminizm. Ideologie i koncepcje społeczne współczesnego feminizmu. Katowice: Wydawnictwo Książnica.

  31. Troper, M. (2010). Behind the Constitution? The Principle of Constitutional Identity in France. In A. Sajó, R. Uitz (eds.) Constitutional Topography: Values and Constitutions, The Hague.

  32. Tuleja, P. (2019). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. LEX/el.

  33. Urbaniak, K. (2011). Parytety i kwoty wyborcze a Konstytucja RP. Przegląd Politologiczny 2, 67-78.

  34. Wawrowski, Ł. (2007). Polityka równych szans. Instytucjonalne mechanizmy zwiększania partycypacji kobiet w strukturach politycznych na przykładzie państw Unii Europejskiej. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

  1. Kodeks wyborczy. Wstępna ocena. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

Publication information

Author and affiliation

Małgorzata Niewiadomska-Cudak

Akademia Ekonomiczno-Humanistyczna w Warszawie

Issue data

Issue nr 2(31)/2022

Pages
70-83
Published
AccessOtwarty LicenceCC BY-NC-ND 4.0 ↗

How to cite

Bibliographic description and verified export formats.

Format AFPiFS

M. Niewiadomska-Cudak, The Impact of Constitutional Regulations of the Republic of Poland and the Republic of Lithuania on the Participation of Women in the Public Sphere, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 2(31)/2022, s. 70–83, DOI: 10.36280/afpifs.2022.2.70

Export citation data