Artykuł naukowy
Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt
Kant, Korsgaard and the Moral Status of Animals
Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 2(11)/2015, s. 106–119
polski
Abstrakt
Przedmiotem moich rozważań są poglądy Christine Korsgaard – jednej z najwybitniejszych współczesnych znawczyń i kontynuatorek kantyzmu – na temat moralnego statusu zwierząt. Jak wiadomo, Kantowską tradycję etyczną uznaje się za mniej przychylną idei praw zwierząt niż konkurencyjną tradycję utylitaryzmu. Ch. Korsgaard dokonuje jednak rewizji podstaw etyki kantyzmu i dochodzi do wniosku, że ich najlepsze odczytanie implikuje (wbrew poglądom samego Kanta), że nie tylko ludzie, ale i odczuwające zwierzęta zasługują, by być traktowane jako cele same w sobie. Jej interpretacja i rozwinięcie etyki kantyzmu ma za cel połączenie współczesnego naturalizmu filozoficznego i aktualnej wiedzy naukowej na naturę istot żywych. Korsgaard proponuje przekonujący, wyczerpujący obraz naturalistycznej aksjologii i jej etycznych implikacji. Tym niemniej, przedstawiam dwa ważne zastrzeżenia, które jej poglądy zdają się powodować: dotyczące natury ludzkich i zwierzęcych jaźni oraz relacji między uprawnieniami moralnymi i jurydycznymi. Artykuł opiera się na poglądach przedstawionych przez Ch. Korsgaard w trakcie trzydniowego wykładu i seminarium poświęconego dyskusji jej poglądów na status praw zwierząt z perspektywy etyki Kantowskiej, jakie zorganizowano w Oxfordzie w 2014 r., a także na wielu jej pracach dotyczących tej tematyki.
Słowa kluczowe
- Christine Korsgaard
- Immanual Kant
- kantyzm
- prawa zwierząt
angielski
Abstract
The paper discusses the views of Christine Korsgaard – one of leading modern Kantian moral philosophers – on the proper status of sentient animals. Famously, Kantian moral theory is considered as much less favorable to the idea of animal rights than the competing utilitarian tradition. Ch. Korsgaard however reexamines the foundations of Kantian ethics and comes to the conclusion that their best reading implies (contrary to Kant’s own beliefs) that not only humans but also sentient animals deserve to be treated as ends in themselves. Her interpretation and development of Kantian ethics aims to reconcile it with modern philosophical naturalism and contemporary scientific knowledge on the nature of living creatures. Ch. Korsgaard proposes convincing comprehensive picture of naturalistic axiology and its ethical implications. Nonetheless, I raise two important objections that her views seem to give rise to – concerning the nature of human and non-human subjective selves as well as relation between moral and legal rights. The paper is based mainly on the opinions presented by Ch. Korsgaard during the 3-days seminar held in Oxford (2014) devoted to discussion of her views on the status and rights of animals from the perspective of Kantian ethics as well as on her numerous writings related to the subject.
Keywords
- Christine Korsgaard
- Immanual Kant
- Kantianism
- animal rights
Bibliografia
17 pozycji bibliograficznych
Literatura
-
Elżanowski, A., Pietrzykowski, T. (2013). Zwierzęta jako nieosobowe podmioty prawa. Forum Prawnicze 1, 18-27.
-
Frankfurt, H. (1997). Wolność woli i pojęcie osoby. In J. Hołówka (Ed.), Fragmenty filozofii analitycznej, t. 4: Filozofia moralności. Warszawa: Aletheia.
-
Hume, D. (1963). Traktat o naturze ludzkiej, t. 1. Warszawa: PWN.
-
Kant, I. (1900). Grundlegung zur Metaphysik der Sitten. Berlin.
-
Kant, I. (1953). Uzasadnienie metafizyki moralności. Warszawa: Wydawnictwo Marek Derewiecki.
-
Kant, I. (1997). Lectures on Ethics. Cambridge: Cambridge University Press.
-
Korsgaard, Ch. (2004). Fellow Creatures: Kantian Ethics and Our Duties to Animals. Tanner Lectures on Human Values 24, 77-110.
-
Korsgaard, Ch. (2008). Just Like All the Other Animals on the Earth. Harvard Divinity Bulletin 36(3).
-
Korsgaard, Ch. (2009). Self-Constitution. Agency, Identity and Integrity. Oxford–New York: Oxford University Press.
-
Korsgaard, Ch. (2011). Interacting with Animals: A Kantian Account. In L. Beuchamp, R.G. Frey (Eds.), The Oxford Handbook of Animal Ethics. Oxford: Oxford University Press.
-
Korsgaard, Ch. (2012). A Kantian Case for Animal Rights. In M. Michel, D. Kuhne, J. Hanni (Eds.), Animal Law – Tier im Recht. Developments and Perspectives in the 21st Century. Zurich–St. Gallen: Dike Publishers.
-
Korsgaard, Ch. (2013). Kantian Ethics, Animals, and the Law. Oxford Journal of Legal Studies 1, 1-20.
-
Korsgaard, Ch. (2014). Fellow Creatures: The Moral and Legal Standing of Animals. 2014 Uehiro Lecture and Seminar, 1–4.12.2014 r.
-
Łuków, P. (2004). Komentarz do tekstu A. Kaniowskiego pt. Filozofia praktyczna Immanuela Kanta – jej siła i słabości. Diametros 2, 137-147.
-
Nozick, R. (1999). Anarchia, państwo, utopia. Warszawa: Aletheia.
-
Pietrzykowski, T. (2001). Miękki pozytywizm i spór o regułę uznania. In J. Stelmach (Ed.), Studia z filozofii prawa, t. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
-
Tobor, Z., Pietrzykowski, T. (2003). Roszczenie do bezstronności. In J. Stelmach (Ed.), Filozofia prawa wobec globalizmu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Informacje o publikacji
Dane wydania
Numer nr 2(11)/2015
- Strony
- 106–119
- Opublikowano
Jak cytować
Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.
Format AFPiFS
T. Pietrzykowski, Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 2(11)/2015, s. 106–119, DOI: 10.36280/afpifs.2015.2.106
ACM
[1] Tomasz Pietrzykowski. 2015. Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt. AFPiFS 2(11) (2015), 106–119. https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.106
ACS
(1) Pietrzykowski, T. Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt. AFPiFS 2015, No. 2(11), 106–119. https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.106.
APA
Pietrzykowski, T. (2015). Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(11), 106–119. https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.106
ABNT
PIETRZYKOWSKI, Tomasz. Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, n. 2(11), p. 106–119, 2015.
Chicago
Pietrzykowski, Tomasz. “Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(11) (2015): 106–19. https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.106.
Harvard
Pietrzykowski, T. (2015) “Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt,” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(11), pp. 106–119. Available at: https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.106.
IEEE
[1] T. Pietrzykowski, “Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt,” AFPiFS, no. 2(11), pp. 106–119, 2015, doi: 10.36280/afpifs.2015.2.106.
MLA
Pietrzykowski, Tomasz. “Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(11), 2015, pp. 106–19, https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.106.
Turabian
Pietrzykowski, Tomasz. “Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(11) (2015): 106–19. https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.106.
Vancouver
1. Pietrzykowski T. Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt. AFPiFS. 2015;2(11):106–19. doi:10.36280/afpifs.2015.2.106
OSCOLA
Tomasz Pietrzykowski, ‘Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierząt’ (2015) 2(11) AFPiFS 106 <https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.106>.