Artykuł naukowy
Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence
Agonizm polityczny a myślenie o prawie i prawoznawstwie
Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 3(40)/2024, s. 41-53
Polish
Translated abstract
Artykuł zawiera polemikę z tezą, że populizm i odsłonięcie skrywanej dotąd polityczności prawa doprowadził do kryzysu dyskursów prawnych. Dodatkowo przedstawia argumentację przeciwko uznaniu, że przyczyną tych zjawisk jest przede wszystkim demoliberalna hegemonia. Krytyka demoliberalizmu wysuwana z politycznego punktu widzenia ma słabe podstawy do ogłaszania, że prawoznawstwo utraciło wiarygodność a jej odbudowa powinna oznaczać jawne upolitycznienie dyskursów prawnych. Takie stanowisko nie jest elementem teorii agonistycznej Ch. Mouffe. Przeciwnie, projekt demokracji agonistycznej zakłada podtrzymywanie prawnych instytucji demokratycznych, wymagających politycznej neutralności. Praworządność i prawo spełniające wymagania normatywnej idei prawa powinny być rozpatrywane jako żądania polityczne. Tylko wtedy prawo jako normatywność może być przeciwstawione faktyczności prawa jako decyzji suwerena. Dwoistość ta widoczna jest w pojęciu stanu wyjątkowego (C. Schmitt). W znacznej części artykuł jest polemiką z pracami A. Sulikowskiego.
Translated keywords
- agonizm
- Mouffe
- polityczność
- prawo
- praworządność
- Sulikowski
English
Abstract
The article contains a polemic with the thesis that populism and the unveiling of the hitherto hidden political nature of law have resulted in a crisis of legal discourses. In addition, it argues against recognizing democratic/liberal hegemony as the main cause of these phenomena. Criticism of democratic liberalism from a political point of view provides little basis for announcing that jurisprudence has lost its credibility and its reconstruction should mean the overt politicization of legal discourses. Such a position is not an element of Ch. Mouffe’s agonistic theory. On the contrary, the project of agonistic democracy assumes maintaining legal democratic institutions that require political neutrality. The rule of law and the law meeting the requirements of the normative idea of law should be considered as political demands. Only then can law as normativity be contrasted with the factuality of law as the sovereign’s decision. This duality is visible in the concept of the state of emergency (C. Schmitt). To a large extent, the article is a polemic with the works of A. Sulikowski.
Keywords
- agonism
- Mouffe
- politicalness
- law
- rule of law
- Sulikowski
References
22 reference entries
References
-
Agamben, G. (2008). Homo sacer. Suwerenna władza i nagie życie, Warszawa: Wydawnictwo Prószyński i S-ka.
-
Agamben, G. (2008). Stan wyjątkowy. Kraków: Wydawnictwo Korporacja Ha!art.
-
Ananiadis, G. (2011). Carl Schmitt i Max Adler: Przepaść między polityką a demokracją. In Ch. Mouffe (eds.), Carl Schmitt. Wyzwanie polityczności. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
-
Bator, A. (2021). Dogmatyka prawa wobec politycznej opresji. Czy historia myśli prawnej może nas czegoś nauczyć? Acta Universitatius Wratislaviensis. Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem 43, 2, 201-215.
-
Benjamin, W. (1996). Anioł historii. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
-
Lindehal, H. (2016). The Opening: Alegality and Political Agonism. In A. Schaap (ed.), Law and Agonistic Politics. London & New York: Routledge.
-
Mouffe, Ch. (2005). Paradoks demokracji, Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
-
Mouffe, Ch. (2008). Polityczność. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
-
Mouffe, Ch. (2015). Agonistyka. Polityczne myślenie o świecie, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
-
Mouffe, Ch. (2020). W obronie lewicowego populizmu, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
-
Paczkowska-Łagowska, E. (1994). Wstęp. Natura ludzka, historia, polityka w antropologii Helmutha Plessnera, In H. Plessner, Władza a natura ludzka. Esej o antropologii światopoglądu historycznego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
-
Pietrzykowski, T. (2014). Ujarzmianie Lewiatana. Szkice o idei rządów prawa. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
-
Plessner, H. (1994). Władza a natura ludzka. Esej o antropologii światopoglądu historycznego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
-
Ryszka, F. (1985). Państwo stanu wyjątkowego. Rzecz o systemie państwa i prawa Trzeciej Rzeszy, Wrocław: Ossolineum.
-
Schmitt, C. (2012). Teologia polityczna i inne pisma. Warszawa: Aletheia.
-
Sulikowski, A. (2014). Perspektywy zastosowań metod Krytycznej Analizy Dyskursu w badaniach nad prawem. Kilka uwag. Wrocławskie Studia Erazmiańskie - Studia Erasmiana Wratislaviensia. 8, Rozprawa o metodzie prawa i polityki, 99-111.
-
Sulikowski, A. (2018). Apolityczność w prawoznawstwie. Kryzys idei a zjawisko populizmu. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej 3, 74-85.
-
Sulikowski, A. (2020). Demoliberalizm, populizm, autorytaryzm. Kryzys hegemonii i poszukiwanie (nowego) prawniczego logosu. Acta Universitatis Wratislaviesis. Studia nad autorytaryzmem i totalitaryzmem 42, 3, 29-45.
-
Sulikowski, A. (2020). Kryzys nomokracji czy demoliberalizmu? Uwagi na tle ostatnich przemian w polskim prawoznawstwie i jego społeczno-politycznym otoczeniu. In J. Arcimowicz, K. Gadowska (eds.), Sfera publiczna w Polsce i jej współczesne konteksty. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
-
Sulikowski, A. (2021). Wyrok TK w sprawie K 1/20. Hegemonia, „histeria”, agonizm. Państwo i Prawo 8, 24-39.
-
Zirk-Sadowski, M. (2017) Metodologie teorii prawa a problem polityczności prawoznawstwa. Aspekt behawioralny i intensjonalny. Acta Universitatis Wratislaviesis. Przegląd
-
Prawa i Administracji CX, 51-62.
Publication information
Issue data
Issue nr 3(40)/2024
- Pages
- 41-53
- Published
How to cite
Bibliographic description and verified export formats.
Format AFPiFS
J. Leszczyński, Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 3(40)/2024, s. 41–53, DOI: 10.36280/afpifs.2024.3.41
ACM
[1] Jerzy Leszczyński. 2024. Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence. AFPiFS 3(40) (2024), 41–53. https://doi.org/10.36280/afpifs.2024.3.41
ACS
(1) Leszczyński, J. Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence. AFPiFS 2024, No. 3(40), 41–53. https://doi.org/10.36280/afpifs.2024.3.41.
APA
Leszczyński, J. (2024). Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 3(40), 41–53. https://doi.org/10.36280/afpifs.2024.3.41
ABNT
LESZCZYŃSKI, Jerzy. Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, n. 3(40), p. 41–53, 2024.
Chicago
Leszczyński, Jerzy. “Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 3(40) (2024): 41–53. https://doi.org/10.36280/afpifs.2024.3.41.
Harvard
Leszczyński, J. (2024) “Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence,” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 3(40), pp. 41–53. Available at: https://doi.org/10.36280/afpifs.2024.3.41.
IEEE
[1] J. Leszczyński, “Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence,” AFPiFS, no. 3(40), pp. 41–53, 2024, doi: 10.36280/afpifs.2024.3.41.
MLA
Leszczyński, Jerzy. “Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 3(40), 2024, pp. 41–53, https://doi.org/10.36280/afpifs.2024.3.41.
Turabian
Leszczyński, Jerzy. “Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 3(40) (2024): 41–53. https://doi.org/10.36280/afpifs.2024.3.41.
Vancouver
1. Leszczyński J. Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence. AFPiFS. 2024;3(40):41–53. doi:10.36280/afpifs.2024.3.41
OSCOLA
Jerzy Leszczyński, ‘Political Agonism and Thinking About Law and Jurisprudence’ (2024) 3(40) AFPiFS 41 <https://doi.org/10.36280/afpifs.2024.3.41>.