Psychological Competences of Mediators. Selected Aspects of Creative Thinking in the Process of Mediated Conflict Resolution

Martyna Płudowska; Andrzej Sękowski

doi:10.36280/afpifs.2025.1.77

Artykuł naukowy

Psychological Competences of Mediators. Selected Aspects of Creative Thinking in the Process of Mediated Conflict Resolution

Martyna Płudowska
Andrzej Sękowski

Psychologiczne kompetencje mediatorów. Wybrane aspekty twórczego myślenia w procesie wspomaganego rozwiązywania konfliktów

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 1(42)/2025, s. 77-92

DOI 10.36280/afpifs.2025.1.77 ↗

Issue: nr 1(42)/2025
Pages: 77-92
Published: 2025
Article language: English

Polish

Translated abstract

W Polsce w ostatnich latach obserwujemy istotny wzrost zainteresowania alternatywnymi metodami rozwiązywania konfliktów i sporów, w tym także mediacją. Nie jest to zaskakujące, ponieważ traktowanie pracy nad konfliktem jako twórczego procesu, w trakcie którego strony wypracowują obopólnie satysfakcjonujące rozwiązanie czyni go atrakcyjną alternatywą dla skierowania sporu na drogę sądową. Przyjmując, że dla efektywnego prowadzenia mediacji, predyspozycje osobiste mediatora są równie ważne jak wiedza i umiejętności zdobywane na kursach i szkoleniach, analizujemy wybrane kompetencje psychologiczne mediatorów z uwzględnieniem specyfiki wspomaganego przez nich procesu rozwiązywania konfliktów. W artykule akcentujemy znaczenie twórczego myślenia i zachowania w procesie mediacji z uwzględnieniem poszczególnych etapów tego procesu.

Translated keywords

ADR
mediacje
konflikty
kompetencje psychologiczne mediatorów .

English

Abstract

In Poland, recent years have seen a significant increase in interest in alternative methods of resolving conflicts and disputes, including mediation. This is not surprising, since treating conflict work as a creative process during which the parties work out a mutually satisfactory solution makes it an attractive alternative to taking a dispute to court. Assuming that for effective mediation, the mediator’s personal predispositions are as important as the knowledge and skills acquired in courses and training, we analyze selected psychological competencies of mediators, taking into account the specifics of the conflict resolution process they support. The article emphasizes the importance of creative thinking and behavior in the mediation process, taking into account the various stages of the process. Key words: ADR, mediation, conflict, psychological competence of mediators .

Full text PDF How to cite

References

46 reference entries

References

Adrian L., Mykland S., Creativity in Court-Connected Mediation: Myth or Reality?, „Negotiation Jo-urnal” 2014, vol. 30, issue 4, s. 421–439.
Antolak-Szymanski K., Piaskowska O.M., Mediacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2017.
Arkuszewska A., Plis J., Geneza instytucji mediacji, w: Zarys metodyki pracy mediatora w sprawach cywilnych, red. A. Arkuszewska, J. Plis, Wolters Kluwer, Warszawa 2014.
Baumeister R., Masicampo E.J., Vohs K., Do Conscious Thoughts Cause Behavior?, „Annual Review of Psychology” 2011, vol. 62, s. 331–361.
Cybulko A., Konflikt, w: Mediacje. Teoria i praktyka, red. E. Gmurzyńska, R. Morek, Wolters Kluwer, Warszawa 2018.
Cybulko A., Mediacja cywilna i rola mediatora w ujęciu psychologii społecznej. Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. Małgorzaty Fuszary w Instytucie Nauk Stosowanych Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2018.
Ekel J., Tomaszewski T., Orientacja w otoczeniu, w: Psychologia, red. T. Tomaszewski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982.
Goleman D., Inteligencja emocjonalna, przeł. A. Jankowski, Media Rodzina, Poznań 1997.
Goleman D., Inteligencja emocjonalna w praktyce, przeł. A. Jankowski, Media Rodzina, Poznań 1998.
Grzegołowska-Klarkowska H., Mechanizmy obronne osobowości, Państwowe Wydawnictwo Na-ukowe, Warszawa 1986.
Guliford J., Natura inteligencji człowieka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1978.
Hocker J., Wilmot W., Interpersonal Conflict. Dubuque, Wm. C. Brown, Iowa 1985.
Hoffman D., Wolman R., The psychology of mediation, „Cardozo Journal of Conflict Resolution” 2013, vol. 14, s. 759–806.
Kalisz A., Zienkiewicz A., Mediacja sądowa i pozasądowa. Zarys wykładu, Wolters Kluwer, Warsza-wa 2009.
Kanclerz K., Szlasa-Rokicki M., Zabost M., Bodziony M., Paruch S., Mediacje w miejscu pracy. O me-diacji i innych alternatywnych metodach rozwiązywania sporów z zakresu prawa pracy, https:// pcslegal.pl/wp-content/uploads/2021/04/Raport_Mediacje-w-miejscu-pracy_.pdf (dostęp: 26.07.2023).
Karaszewska H., Mediacja jako pozasądowa metoda rozwiązywania sporu – perspektywa historycz-na i współczesna, „Polska Myśl Pedagogiczna” 2020, nr 6, s. 267–284.
Kaufman S., Duncan G., A Formal Framework for Mediator Mechanisms and Motivations, „The Jour-nal of Conflict Resolution” 1992, vol. 36, no. 4, s. 688–708.
Kaufman S., Duncan G., Preparing the ground for mediation: Foothills revisited, „International Jour-nal of Conflict Management” 1990, vol. 1, s. 191–212.
Kepecs J., Wolman R., Preconscious Perception of the Transference, „The Psychoanalytic Quarterly” 1972, no. 2, s. 172–194.
Kondrasiewicz S., Historyczna i międzynarodowa perspektywa mediacji, w: Mediacje. Teoria i prak-tyka, red. E. Gmurzyńska, R. Morek, Wolters Kluwer, Warszawa 2018.
Kościółek A., Cechy i zadania dobrego mediatora, w: Zarys metodyki pracy mediatora w sprawach cywilnych, red. A. Arkuszewska, J. Plis, Wolters Kluwer, Warszawa 2014.
Lewicka M., Aktor czy obserwator? Psychologiczne mechanizmy odchyleń od racjonalności w myśle-niu potocznym, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Warszawa – Olsztyn 1993.
Mayer J., Salovey P., Czym jest inteligencja emocjonalna?, w: Rozwój emocjonalny a inteligencja emocjonalna. Problemy edukacyjne, red. P. Salovey, D. Sluyter, przeł. M. Karpiński, Dom Wy -dawniczy Rebis, Poznań 1999.
Mayer J., Salovey P., The intelligence of emotional intelligence, „Intelligence” 1993, vol. 17, issue 4, s. 433–442. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Departament Rynku Pracy, Informacja o zawo-dzie – Mediator (263502), Warszawa 2018.
Moore Ch., Mediacje. Praktyczne strategie rozwiązywania konfliktów, Wolters Kluwer, Warszawa 2016.
Nęcka E., Psychologia twórczości, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2003.
Nęcka E., TroP … Twórcze Rozwiązywanie Problemów, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 1994.
Omisore B., Abiodun A.R., Organizational Conflicts: Causes, Effects and Remedies, „International Journal of Academic Research in Economics and Management Sciences” 2014, vol. 3, issue 6, s. 115–133.
Plis J., Komunikacja niewerbalna w mediacjach, „Acta Iuridica Resoviensia” 2021, nr 1, s. 165–177.
Plucińska-Nowak M., Status i oblicza mediacji w społeczeństwie polskim, Wydawnictwo UAM, Po -znań 2021.
Rugula C., Mediacja, mediator i pełnomocnik, Wolters Kluwer. Porady, 21.06.2021, https://www. profinfo.pl/blog/mediacja-mediator-i-pelnomocnik/ (dostęp: 26.03.2023).
Rudolf A., Cichowicz-Major M., Matysiak M., Pałka S., Pieniążek W., Przybył C., Diagnoza stanu stosowania mediacji oraz przyczyn zbyt niskiej w stosunku do oczekiwanej popularności media-cji. Raport końcowy przygotowany na zlecenie Ministerstwa Sprawiedliwości, Agrotec Polska
Sp. z o.o., https://www.gov.pl/attachment/cb132c4a-8e40-401d-9bdb-57c73427578d (dostęp: 20.03.2024).
Skibińska M., Zalety i wady mediacji jako sposobu rozwiązywania sporów cywilnych, „Kwartalnik ADR” 2010, nr 3, s. 99–107.
Swanson D., Creativity in Mediation: An Important Role, https://mediatbankry.com/2019/07/16/ creativity-in-mediation-an-important-role/#:~:text=Mediation%20is%20a%20creative%20 process,specific%20issues%20identified%20in%20pleadings (dostęp: 27.07.2023).
Suchanek M., Mediacja jako metoda rozwiązywania konfliktów społecznych, „Studia Administra-cyjne” 2018, nr 10, s. 129–147.
Ware S., Alternative Dispute Resolution, West Group, St. Paul 2001.
Waszkiewicz P., Zasady mediacji, w: Mediacje. Teoria i praktyka, red. E. Gmurzyńska, R. Morek, Wol-ters Kluwer, Warszawa 2018.
Wojciszke B., Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2003.
Young O., Intermediaries: additional thoughts on third parties, „Journal of Conflict Resolution” 1972, vol. 16, s. 51–65.
Zajączkowska M., Inteligencja emocjonalna jako determinanta działań mediatora w sytuacji sporu i dochodzenia do zgody, w: Sztuka skutecznego prowadzenia mediacji i negocjacji. Zagadnienia psychologiczne i komunikacyjne, red. A. Binsztok, Wydawnictwo Marina, Wrocław 2013.
Zaleśkiewicz T., Przyjemność czy konieczność? Psychologia spostrzegania i podejmowania ryzyka, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004.
Zienkiewicz A., Główne obawy stron co do rozwiązywania sporów poprzez mediację, w: Mediacje w prawie, red. J. Czapska, M. Szeląg-Dylewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2014.
Zienkiewicz A., Mediacja w cywilnym postępowaniu procesowym w Polsce na tle procesów integra-cji Europy, w: Polska kultura prawna a proces integracji europejskiej, red. S. Wronkowska, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2005.
Zienkiewicz A., Objectives of Mediation and Selection and Implementation of Mediation Strategies and Techniques by Mediators in Civil Disputes – Study Report (Part II – Survey Questionnaires), „Studia Iuridica Lublinensia” 2022, nr 1, s. 213–236.
Zienkiewicz A., Objectives of Mediation and Selection and Implementation of Mediation Strategies and Techniques by Mediators in Civil Disputes – Study Report (Part III – Interviews), „Studia Iuri-dica Lublinensia” 2023, nr 2, s. 303–332.

Publication information

Author and affiliation

Martyna Płudowska

ORCID: https://orcid.org/0000-0001-6246-9152

Author and affiliation

Andrzej Sękowski

ORCID: https://orcid.org/0000-0003-1042-0941

Issue data

Issue nr 1(42)/2025

Pages: 77-92
Published: 2025
DOI: 10.36280/afpifs.2025.1.77
PDF: Full text PDF

AccessOtwarty LicenceCC BY 4.0 ↗

How to cite

Bibliographic description and verified export formats.

Format AFPiFS

M. Płudowska, A. Sękowski, Psychological Competences of Mediators. Selected Aspects of Creative Thinking in the Process of Mediated Conflict Resolution, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 1(42)/2025, s. 77–92, DOI: 10.36280/afpifs.2025.1.77

Export citation data

[ref-001] Adrian L., Mykland S., Creativity in Court-Connected Mediation: Myth or Reality?, „Negotiation Jo-urnal” 2014, vol. 30, issue 4, s. 421–439.

[ref-002] Antolak-Szymanski K., Piaskowska O.M., Mediacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2017.

[ref-003] Arkuszewska A., Plis J., Geneza instytucji mediacji, w: Zarys metodyki pracy mediatora w sprawach cywilnych, red. A. Arkuszewska, J. Plis, Wolters Kluwer, Warszawa 2014.

[ref-004] Baumeister R., Masicampo E.J., Vohs K., Do Conscious Thoughts Cause Behavior?, „Annual Review of Psychology” 2011, vol. 62, s. 331–361.

[ref-005] Cybulko A., Konflikt, w: Mediacje. Teoria i praktyka, red. E. Gmurzyńska, R. Morek, Wolters Kluwer, Warszawa 2018.

[ref-006] Cybulko A., Mediacja cywilna i rola mediatora w ujęciu psychologii społecznej. Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. Małgorzaty Fuszary w Instytucie Nauk Stosowanych Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2018.

[ref-007] Ekel J., Tomaszewski T., Orientacja w otoczeniu, w: Psychologia, red. T. Tomaszewski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982.

[ref-008] Goleman D., Inteligencja emocjonalna, przeł. A. Jankowski, Media Rodzina, Poznań 1997.

[ref-009] Goleman D., Inteligencja emocjonalna w praktyce, przeł. A. Jankowski, Media Rodzina, Poznań 1998.

[ref-010] Grzegołowska-Klarkowska H., Mechanizmy obronne osobowości, Państwowe Wydawnictwo Na-ukowe, Warszawa 1986.

[ref-011] Guliford J., Natura inteligencji człowieka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1978.

[ref-012] Hocker J., Wilmot W., Interpersonal Conflict. Dubuque, Wm. C. Brown, Iowa 1985.

[ref-013] Hoffman D., Wolman R., The psychology of mediation, „Cardozo Journal of Conflict Resolution” 2013, vol. 14, s. 759–806.

[ref-014] Kalisz A., Zienkiewicz A., Mediacja sądowa i pozasądowa. Zarys wykładu, Wolters Kluwer, Warsza-wa 2009.

[ref-015] Kanclerz K., Szlasa-Rokicki M., Zabost M., Bodziony M., Paruch S., Mediacje w miejscu pracy. O me-diacji i innych alternatywnych metodach rozwiązywania sporów z zakresu prawa pracy, https:// pcslegal.pl/wp-content/uploads/2021/04/Raport_Mediacje-w-miejscu-pracy_.pdf (dostęp: 26.07.2023).

[ref-016] Karaszewska H., Mediacja jako pozasądowa metoda rozwiązywania sporu – perspektywa historycz-na i współczesna, „Polska Myśl Pedagogiczna” 2020, nr 6, s. 267–284.

[ref-017] Kaufman S., Duncan G., A Formal Framework for Mediator Mechanisms and Motivations, „The Jour-nal of Conflict Resolution” 1992, vol. 36, no. 4, s. 688–708.

[ref-018] Kaufman S., Duncan G., Preparing the ground for mediation: Foothills revisited, „International Jour-nal of Conflict Management” 1990, vol. 1, s. 191–212.

[ref-019] Kepecs J., Wolman R., Preconscious Perception of the Transference, „The Psychoanalytic Quarterly” 1972, no. 2, s. 172–194.

[ref-020] Kondrasiewicz S., Historyczna i międzynarodowa perspektywa mediacji, w: Mediacje. Teoria i prak-tyka, red. E. Gmurzyńska, R. Morek, Wolters Kluwer, Warszawa 2018.

[ref-021] Kościółek A., Cechy i zadania dobrego mediatora, w: Zarys metodyki pracy mediatora w sprawach cywilnych, red. A. Arkuszewska, J. Plis, Wolters Kluwer, Warszawa 2014.

[ref-022] Lewicka M., Aktor czy obserwator? Psychologiczne mechanizmy odchyleń od racjonalności w myśle-niu potocznym, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Warszawa – Olsztyn 1993.

[ref-023] Mayer J., Salovey P., Czym jest inteligencja emocjonalna?, w: Rozwój emocjonalny a inteligencja emocjonalna. Problemy edukacyjne, red. P. Salovey, D. Sluyter, przeł. M. Karpiński, Dom Wy -dawniczy Rebis, Poznań 1999.

[ref-024] Mayer J., Salovey P., The intelligence of emotional intelligence, „Intelligence” 1993, vol. 17, issue 4, s. 433–442. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Departament Rynku Pracy, Informacja o zawo-dzie – Mediator (263502), Warszawa 2018.

[ref-025] Moore Ch., Mediacje. Praktyczne strategie rozwiązywania konfliktów, Wolters Kluwer, Warszawa 2016.

[ref-026] Nęcka E., Psychologia twórczości, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2003.

[ref-027] Nęcka E., TroP … Twórcze Rozwiązywanie Problemów, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 1994.

[ref-028] Omisore B., Abiodun A.R., Organizational Conflicts: Causes, Effects and Remedies, „International Journal of Academic Research in Economics and Management Sciences” 2014, vol. 3, issue 6, s. 115–133.

[ref-029] Plis J., Komunikacja niewerbalna w mediacjach, „Acta Iuridica Resoviensia” 2021, nr 1, s. 165–177.

[ref-030] Plucińska-Nowak M., Status i oblicza mediacji w społeczeństwie polskim, Wydawnictwo UAM, Po -znań 2021.

[ref-031] Rugula C., Mediacja, mediator i pełnomocnik, Wolters Kluwer. Porady, 21.06.2021, https://www. profinfo.pl/blog/mediacja-mediator-i-pelnomocnik/ (dostęp: 26.03.2023).

[ref-032] Rudolf A., Cichowicz-Major M., Matysiak M., Pałka S., Pieniążek W., Przybył C., Diagnoza stanu stosowania mediacji oraz przyczyn zbyt niskiej w stosunku do oczekiwanej popularności media-cji. Raport końcowy przygotowany na zlecenie Ministerstwa Sprawiedliwości, Agrotec Polska

[ref-033] Sp. z o.o., https://www.gov.pl/attachment/cb132c4a-8e40-401d-9bdb-57c73427578d (dostęp: 20.03.2024).

[ref-034] Skibińska M., Zalety i wady mediacji jako sposobu rozwiązywania sporów cywilnych, „Kwartalnik ADR” 2010, nr 3, s. 99–107.

[ref-035] Swanson D., Creativity in Mediation: An Important Role, https://mediatbankry.com/2019/07/16/ creativity-in-mediation-an-important-role/#:~:text=Mediation%20is%20a%20creative%20 process,specific%20issues%20identified%20in%20pleadings (dostęp: 27.07.2023).

[ref-036] Suchanek M., Mediacja jako metoda rozwiązywania konfliktów społecznych, „Studia Administra-cyjne” 2018, nr 10, s. 129–147.

[ref-037] Ware S., Alternative Dispute Resolution, West Group, St. Paul 2001.

[ref-038] Waszkiewicz P., Zasady mediacji, w: Mediacje. Teoria i praktyka, red. E. Gmurzyńska, R. Morek, Wol-ters Kluwer, Warszawa 2018.

[ref-039] Wojciszke B., Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2003.

[ref-040] Young O., Intermediaries: additional thoughts on third parties, „Journal of Conflict Resolution” 1972, vol. 16, s. 51–65.

[ref-041] Zajączkowska M., Inteligencja emocjonalna jako determinanta działań mediatora w sytuacji sporu i dochodzenia do zgody, w: Sztuka skutecznego prowadzenia mediacji i negocjacji. Zagadnienia psychologiczne i komunikacyjne, red. A. Binsztok, Wydawnictwo Marina, Wrocław 2013.

[ref-042] Zaleśkiewicz T., Przyjemność czy konieczność? Psychologia spostrzegania i podejmowania ryzyka, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004.

[ref-043] Zienkiewicz A., Główne obawy stron co do rozwiązywania sporów poprzez mediację, w: Mediacje w prawie, red. J. Czapska, M. Szeląg-Dylewski, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2014.

[ref-044] Zienkiewicz A., Mediacja w cywilnym postępowaniu procesowym w Polsce na tle procesów integra-cji Europy, w: Polska kultura prawna a proces integracji europejskiej, red. S. Wronkowska, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2005.

[ref-045] Zienkiewicz A., Objectives of Mediation and Selection and Implementation of Mediation Strategies and Techniques by Mediators in Civil Disputes – Study Report (Part II – Survey Questionnaires), „Studia Iuridica Lublinensia” 2022, nr 1, s. 213–236.

[ref-046] Zienkiewicz A., Objectives of Mediation and Selection and Implementation of Mediation Strategies and Techniques by Mediators in Civil Disputes – Study Report (Part III – Interviews), „Studia Iuri-dica Lublinensia” 2023, nr 2, s. 303–332.

Psychological Competences of Mediators. Selected Aspects of Creative Thinking in the Process of Mediated Conflict Resolution

Translated abstract

Translated keywords

Abstract

References

References

Publication information

Martyna Płudowska

Andrzej Sękowski

Issue nr 1(42)/2025

How to cite

Format AFPiFS

ACM

ACS

APA

ABNT

Chicago

Harvard

IEEE

MLA

Turabian

Vancouver

OSCOLA

Export citation data