Utworzenie Instytutu Pamięci Narodowej jako organu właściwego w zakresie ścigania zbrodni komunistycznych i nazistowskich – analiza efektywności ustawy o IPN

Słowa kluczowe: Instytut Pamięci Narodowej, Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, efektywność prawa, skuteczność prawa, ekonomiczna analiza prawa

Abstrakt w języku polskim: Celem artykułu jest analiza przesłanek, którymi kierował się ustawodawca przy utworzeniu Instytutu Pamięci Narodowej i dokonanie weryfikacji czy pierwotny cel został osiągnięty. Należy jednak pamiętać, że w demokratycznym państwie racjonalny prawodawca musi kierować się również nie tylko kategoriami skutku przyjmowanych przepisów, ale również ich efektywności. Przy zastosowaniu ekonomicznej analizy prawa zbadane ostało, czy zjawisko to występuje w zakresie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej. 

W pracy wykorzystano metodę dogmatycznoprawną w celu zbadania rzeczywistego działania przepisów. Ponadto w artykule odnaleźć można również metodę empiryczną, która jest właściwa w celu zbadania przesłanek, którymi kierował się prawodawca podczas procesu legislacyjnego. Dzięki dostępnej dokumentacji udało się ustalić podstawowe założenia, które były wiążące dla projektodawców. Jak wynika z dostępnych dokumentów legislacyjnych ustawa o IPN została przyjęta w celu zwiększenia dynamiki postępowań w zakresie ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz rozszerzeniu definicji zbrodni z stalinowskiej o komunistyczne i wyodrębnieniu prokuratorów z prokuratury powszechnej. Należy podkreślić, że zasadniczą tezą badawczą pracy jest twierdzenie, iż powyższe nie zostało zrealizowane z zachowaniem zasad efektywności prawa, gdyż liczba spraw zakończonych jest niewspółmierna do poniesionych kosztów. Dodatkowo z uwagi na upływ czasu większość postępowań w ogólne nie będzie wszczynanych albo zakończy się umorzeniem ze względu na śmierć podejrzanych. Co zresztą wykazuje tendencja ostatnich lat. Należy podkreślić, iż w doktrynie nie została dotąd podniesiona powyższa problematyka, a tym bardziej nie została ona skonfrontowana z metodami zmierzającymi do ustalenia efektywności przepisów. 

Język artykułu: polski

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć: 116

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.