Research article
Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges
Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges
Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 4(45)/2025, s. 5-20
polski
Abstrakt
Wprowadzenie do numeru tematycznego czasopisma „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” pokrótce przedstawia tematykę poszczególnych artykułów składających się na tom, ale także zawiera próbę nakreślenia obszaru badań nad wolnością słowa nauczyciela akademickiego. Zadania te zostały realizowane w następującej kolejności. Na początku przedstawiono powody, dla których podjęcie tematu zawartego w tytule jest dziś ważne i konieczne (1). Następnie autorzy przeszli do wyjaśnienia jednego z terminów zawartych w tytule niniejszego tomu, a mianowicie „nauczyciel akademicki” (2). Kolejno omówiono związek między pojęciami „wolności słowa” i „wolności akademickiej”, wskazując, zgodnie z literaturą przedmiotu, że związek ten jest znacznie mniej oczywisty, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka (3). Następnie zaproponowano podział sfer wypowiedzi akademickiej na trzy uzupełniające się obszary, podkreślając jednocześnie wstępny i roboczy charakter wprowadzonego rozróżnienia (4). W kolejnej sekcji nakreślono jedną z najbardziej fundamentalnych sporów w dziedzinie wolności akademickiej, którą można opisać jako opozycję między aktywizmem a pasywizmem (6). Ostatnia część zawiera przegląd treści artykułów zawartych w prezentowanym numerze tematycznym (7). [tłumaczenie – Redakcja]
Słowa kluczowe
- wolność słowa
- nauczyciel akademicki
- wolność akademicka
angielski
Abstract
In presenting this special issue of the “Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej. Journal of the Polish Section of IVR”, we would like not only to briefly introduce the contents of the individual articles that make up this volume but also to attempt to outline the field of research we are entering. We pursue these tasks in the following order. In the introductory section (1) we present the reasons why it is important and necessary today to address the titular issue. Next, we clarify the notion of the “academic teacher” (2). We then discuss the relationship between “freedom of speech” and “academic freedom”, noting that the relation is far less obvious than it might initially appear (3). Subsequently, we propose a division of the spheres of academic expression into three complementary areas, while emphasizing the preliminary and provisional nature of this distinction (4). In the next section (5) we outline one of the core disputes in the field of academic freedom, namely the opposition between activism and passivism. The final section (6) reviews the content of the articles included in this volume.
Keywords
- freedom of speech
- academic teacher
- academic freedom
Bibliografia
30 pozycji bibliograficznych
Literatura
-
Alemanno A, Why Academic Ivory Towerism Can’t Be The Answer, VerfBlog, 31 08 2022, https://ver-fassungsblog de/why-academic-ivory-towerism-cant-be-the-answer/ (accessed: 15 05 2025)
-
Barendt E, Academic Freedom and the Law. A Comparative Study, Hart Publishing, Oxford 2010
-
Bashiri F, Conceptualizing Scholar-Activism Through Scholar-Activist Accounts [in:] Making Univer-sities Matter. Collaboration, Engagement, Impact, eds P Mattsson, E Perez Vico, L Salö, Sprin-ger, Cham 2024
-
Biłgorajski A, Granice wolności wypowiedzi. Studium konstytucyjne, Wydawnictwo Sejmowe, War-szawa 2013
-
Boortsin D J, The Discoverers: A History of Man’s Search to Know His World and Himself, Random House, New York 1983
-
Chicago Principles: Report of the Committee on Freedom of Expression (2015), https://provost uchicago edu/sites/default/files/documents/reports/FOECommitteeReport pdf (accessed:
-
Fish S, Academic Freedom and the Boycott of Israeli Universities [in:] Who’s Afraid of Academic Free-dom?, eds A Bilgrami, J R Cole, Columbia University Press, New York 2015
-
Fish S, Do Nothing Until You Hear From Me, The Chronicle of Higher Education, 30 11 2023, https:// www chronicle com/article/everyone-just-shut-up-already (accessed: 10 05 2025)
-
Garlicki L, Art. 73 [in:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, eds L Garlicki, M Zubik, Wydawnictwo Sejmowe, Warsaw 2016, LEX database
-
Górski M, Standardy ochrony wolności wypowiedzi akademickiej w perspektywie porównawczej, “Państwo i Prawo” 2019, no 10, pp 41–60
-
Howard J W, Freedom of Speech [in:] The Stanford Encyclopedia of Philosophy, eds E N Zalta, U Nodelman, 2024, https://plato stanford edu/archives/spr2024/entries/freedom-speech/ (ac-cessed: 10 05 2025)
-
Jabłoński P, Kaczmarek P, Wojtanowski M, Wolność ekspresji sędziego w czasach kryzysu kultury polityczno-prawnej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2024
-
Jakab A, Moral Dilemmas of Teaching Constitutional Law in an Autocratizing Country, VerfBlog,
-
Jay M, The Weaponization of Free Speech [in:] idem, Genesis and Validity. The Theory and Practice of Intellectual History, University of Pennsylvania Press, Philadelphia 2022
-
Khaitan T, Facing Up: Impact-Motivated Research Endangers not only Truth, but also Justice, Verf- Blog, 6 09 2022, https://verfassungsblog de/facing-up-impact-motivated-research-endan-gers-not-only-truth-but-also-justice/ (accessed: 15 05 2025)
-
Khaitan T, On scholactivism in constitutional studies, “I•CON” 2022, no 2, pp 547–556
-
Lazarus L, Constitutional Scholars as Constitutional Actors Constitutional Scholars as Constitution-al Actors, “Federal Law Review” 2020, vol 48, no 4, pp 483–496
-
Łętowska E, Fałszywe paradoksy ochrony wolności nauki (tezy), “Nauka” 2021, no 2, pp 87–101
-
Magna Charta Universitatum (2020), https://www magna-charta org/magna-charta-universita-tum/mcu2020 (accessed: 10 05 2025)
-
Merton R K, The Sociology of Science. Theoretical and Empirical Investigations, ed N W Storer, The University of Chicago Press, Chicago 1973 Nauczyciele akademiccy w 2023 roku, https://radon nauka gov pl/raporty/nauczyciele_akadem-iccy_2023 (accessed: 31 05 2025)
-
OECD, Frascati Manual 2015. Guidelines for Collecting and Reporting Data on Research and Experi-mental Development, https://www oecd org/en/publications/2015/10/frascati-manual-2015_ g1g57dcb html (accessed: 11 05 2025)
-
Padró F F, Academic freedom as both quality assurance and quality control mechanisms for uni-versities, 25th EISIC Conference, Visby, August 25–26, 2022, https://sites les univr it/eisic/ wp-content/uploads/2022/10/Padro pdf (accessed: 11 05 2025)
-
Pietrzykowski T, Tezy wstępne do dyskusji nad wolnością manifestowania poglądów w przestrzeni uniwersyteckiej, Uniwersytet Śląski w Katowicach, https://us edu pl/wp-content/uploads/pli-ki/glos_w_dyskusji_wolność_słowa_TP pdf (accessed: 11 05 2025)
-
Post R, Discipline and Freedom in the Academy, “Arkansas Law Review” 2012, vol 65, pp 203–215
-
Rahbari L, Kramer D, Deserno M, Tse T, Matos T R, Activism and academia: an interdisciplinary dialogue on academic freedom and social engagement, “Journal of Higher Education Policy and Management” 2025, vol 47, no 6, pp 73–89
-
Simpson R M, The Relation Between Academic Freedom and Free Speech, “Ethics” 2020, no 3, pp 287–319
-
Stachowiak-Kudła M, Academic freedom as a source of rights’ violations: a European perspective, “Higher Education” 2021, vol 82, pp 1031–1048 Statement of Academic Freedom, 2006, https://web archive org/web/20070715160014/http:// www afaf org uk/ (accessed: 22 05 2025)
-
Stone G R, A Brief History of Academic Freedom [in:] Who’s Afraid of Academic Freedom?, eds A Bil-grami, J R Cole, Columbia University Press, New York 2015
-
Stone A, A Defence of Scholarly Activism, “Constitutional Court Review” 2023, vol 13, no 1, pp 1–15
-
Ziman J, Real Science. What It Is and What It Means, Cambridge University Press, Cambridge 2000
Informacje o publikacji
Dane wydania
Numer nr 4(45)/2025
- Strony
- 5-20
- Opublikowano
Jak cytować
Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.
Format AFPiFS
P. Jabłoński, P. Kaczmarek, M. Wojtanowski, Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 4(45)/2025, s. 5–20, DOI: 10.36280/afpifs.2025.4.5
ACM
[1] Paweł Jabłoński, Przemysław Kaczmarek, and Mateusz Wojtanowski. 2025. Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges. AFPiFS 4(45) (2025), 5–20. https://doi.org/10.36280/afpifs.2025.4.5
ACS
(1) Jabłoński, P.; Kaczmarek, P.; Wojtanowski, M. Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges. AFPiFS 2025, No. 4(45), 5–20. https://doi.org/10.36280/afpifs.2025.4.5.
APA
Jabłoński, P., Kaczmarek, P., & Wojtanowski, M. (2025). Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 4(45), 5–20. https://doi.org/10.36280/afpifs.2025.4.5
ABNT
JABŁOŃSKI, Paweł; KACZMAREK, Przemysław; WOJTANOWSKI, Mateusz. Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, n. 4(45), p. 5–20, 2025.
Chicago
Jabłoński, Paweł, Przemysław Kaczmarek, and Mateusz Wojtanowski. “Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 4(45) (2025): 5–20. https://doi.org/10.36280/afpifs.2025.4.5.
Harvard
Jabłoński, P., Kaczmarek, P. and Wojtanowski, M. (2025) “Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges,” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 4(45), pp. 5–20. Available at: https://doi.org/10.36280/afpifs.2025.4.5.
IEEE
[1] P. Jabłoński, P. Kaczmarek, and M. Wojtanowski, “Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges,” AFPiFS, no. 4(45), pp. 5–20, 2025, doi: 10.36280/afpifs.2025.4.5.
MLA
Jabłoński, Paweł, et al. “Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 4(45), 2025, pp. 5–20, https://doi.org/10.36280/afpifs.2025.4.5.
Turabian
Jabłoński, Paweł, Przemysław Kaczmarek, and Mateusz Wojtanowski. “Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 4(45) (2025): 5–20. https://doi.org/10.36280/afpifs.2025.4.5.
Vancouver
1. Jabłoński P, Kaczmarek P, Wojtanowski M. Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges. AFPiFS. 2025;4(45):5–20. doi:10.36280/afpifs.2025.4.5
OSCOLA
Paweł Jabłoński, Przemysław Kaczmarek and Mateusz Wojtanowski, ‘Freedom of Speech of an Academic Teacher: Some Conceptual Clarifications and a Landscape of Challenges’ (2025) 4(45) AFPiFS 5 <https://doi.org/10.36280/afpifs.2025.4.5>.