Archiwum Filozofii Prawa
i Filozofii Społecznej Journal of the Polish Section of IVR ISSN 2082-3304 Logo Polskiej Sekcji IVR Polska Sekcja IVR ↗

Research article

Systems Theory and Puzzles of Legal Culture

Article authors
  1. Jan Winczorek

Teoria systemów i zagadki kultury prawnej

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 1(4)/2012, s. 106-125

DOI 10.36280/afpifs.2012.1.106 ↗
Issue
nr 1(4)/2012
Pages
106-125
Published
Article language
English

Polish

Translated abstract

Kultura prawna to pojęcie tyleż centralne dla nauk prawnych i socjologii prawa, co trudne do zdefiniowania. Ma ono służyć ważnym potrzebom teoretycznym, ale jest też odpowiedzialne, za niektóre dylematy nękające prawników i badaczy problematyki społeczno-prawnej. Niektóre z nich są dość słynne: zagadka natury japońskiej skłonności do sporów, zagadka różnic w niemieckiej i holenderskiej kulturze prawnej czy też, ostatnio, zagadnienie obrony przez kulturę. Niektóre z nich są mniej znane, jak wielość sądowych strategii orzekania w rzekomo zunifikowanej kulturze prawnej Polski. Artykuł stawia tezę, że problemy tej natury są artefaktami pojęciowymi, wynikiem reifikacji rozumienia kultury prawnej jako fenomenu. Podkreśla się, że w takich badaniach większą wagę należy przykładać do bezpośredniej, proceduralnej natury badanych zjawisk. W celu poparcia tych twierdzeń wykorzystana zostaje pojęciowa maszyneria teorii systemów. Po pierwsze, ogólny pogląd N. Luhmanna dotyczące pojęcia „kultury” zostaje zaakceptowany i zaaplikowany do idei kultury prawnej. Ponadto wykazuje się, w jaki sposób cele, którym służy pojęcie kultury prawnej można osiągnąć odwołując się do takich konceptów teoretycznych, jak: sprzężenie strukturalne, obserwacja pierwszego i drugiego rzędu, a przede wszystkim – czasowa natura systemów społecznych. Ogólny wniosek jest taki, że w badaniu „kultury prawnej” nieunikniona jest perspektywa ewolucyjna.

Translated keywords

  • Niklas Luhmann
  • teoria systemów
  • kultura prawna
  • sprzężenie strukturalne
  • obserwacja pierwszego rzędu
  • obserwacja drugiego rzędu
  • czasowa natura systemów społecznych

English

Abstract

Legal culture is a concept as central to legal studies and sociology of law as difficult to define. It aims to serve important theoretical needs but it is also responsible for some puzzles that trouble legal and socio-legal scholars. Some of them are quite famous: the puzzle of the nature of Japanese litigiousness, the puzzle of differing German and Dutch legal cultures, or, recently, the issue of cultural defence. Some are lesser known, like the multitude of courts’ adjudicating strategies in Poland’s allegedly unitary legal culture. The paper argues that the problems of such nature are a conceptual artefact, a result of objectifying understanding of legal culture as a phenomenon. It is stressed that in such studies more weight should be put on the immediate, procesual nature of investigated phenomena. In order to support these claims, conceptual machinery of systems theory is utilised. First, a general view of N. Luhmann regarding the notion of culture is accepted and applied to the idea of legal culture. Further it is demonstrated how the aims served by the notion of legal culture can be achieved by appealing to such theoretical concepts as structural coupling, first- and second- order observation, and above all – temporal nature of social systems. A general conclusion of the paper is that in the study of “legal culture” an evolutionary perspective is unavoidable.

Keywords

  • Niklas Luhmann
  • Systems Theory
  • legal culture
  • structural coupling
  • first-order observation
  • second-order observation
  • temporal nature of social systems
Full text PDF How to cite

References

65 reference entries

References

  1. Baecker, D. (2003). Wozu Kultur? Berlin: Kulturverlag Kadmos.

  2. Bierbrauer, G. (1994). Toward an Understanding of Legal Culture: Variations in Individualism and Collectivism between Kurds, Lebanese, and Germans. Law & Society Review 28/2, 243–264.

  3. Blankenburg, E., Bruinsma, F. (1996). Dutch Legal Culture. Hague: Kluwer Law International.

  4. Blankenburg, E. (1985). Indikatorenvergleich der Rechtskulturen in der Bundesrepublik und den Niederlanden. Zeitschrift für Rechtssoziologie 6/2, 255–273.

  5. Blankenburg, E. (1994). The Infrastructure for Avoiding Civil Litigation: Comparing Cultures of Legal Behavior in the Netherlands and West Germany. Law and Society Review 28/4, 789–808.

  6. Borucka-Arctowa, M. (2002). Kultura prawna na tle myśli filozoficznej i społecznej o kulturze. Studia Prawnicze 151/1.

  7. Burbank, J. (2004). Russian Peasants Go to Court: Legal Culture in the Countryside 1905 –1917. Bloomington: Indiana University Press.

  8. Caldeira, G.A., Gibson, J.L. (1996). The Legal Cultures of Europe. Law & Society Review 30/1, 55–86.

  9. Chanock, M. (2001). The Making of South African Legal Culture, 1902 –1936: Fear, Favour, and Prejudice. Cambridge: Cambridge University Press.

  10. Chiba, M. (2002). Legal Cultures in Human Society. Tokyo: Shinzansha International.

  11. Cotterrell, R. (2003). Law in Culture. Ratio Juris 17/1, 1–14.

  12. Feeley, M.M. (1997). Comparative Criminal Law for Criminologists: Comparing for What Purpose? In D. Nelken (Ed.), Comparing Legal Cultures. Darmouth: Aldershot.

  13. Friedman, L.M. (1994). Is There a Modern Legal Culture? Ratio Juris 7/2, 117–131.

  14. Friedman, L.M. (1969). Legal Culture and Social Development. Law & Society Review 4/1, 29–44.

  15. Friedman, L.M. (1993). Republika wyboru. Warszawa: Verba.

  16. Friedman, L.M. (1975). The Legal System. London: Russell Sage Foundation.

  17. Galligan, D.J., Matczak, M. (2005). Strategie orzekania sądowego o wykonywaniu władzy dyskrecjonalnej przez sędziów sądów administracyjnych w sprawach gospodarczych i podatkowych. Warszawa: Ernst & Young Poland.

  18. Gessner, V. (1992). Europäische Rechtskultur. In G. Skąpska (Ed.), Prawo w zmieniającym się społeczeństwie. Kraków: Wydawnictwo Adam Marszałek.

  19. Gessner, V. (1994). Global Legal Interaction and Legal Cultures. Ratio Juris 7/2, 132–145.

  20. Gromski, W. (2003). Kultura i kształtowanie autonomii prawa. In J. Helios (Ed.), Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Autonomia prawa ze stanowiska teorii i filozofii prawa. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

  21. Guibentiff, P. (1989). Rechtskultur und Rechtsproduktion. Das Beispiel Portugal. Zeitschrift für Rechtssoziologie 10/2, 148–169.

  22. Heilmann, J., Aigner, T. (2002). Streitkultur und Wirschaftsunternehmen. Zur konzeption eines abgestuften Konfliktmanagements. In D. Strempel, T. Rasehorn (Ed.), Empirische Rechtssoziologie: Gedenkschrift für Wolfgang Kaupen. Baden-Baden: Nomos.

  23. Helmstetter, R. (1999). Der gordische Knoten von Kultur und Gesellschaft und Luhmanns Rasiemesser. Fragen einer fluchenden Ruderers. In A. Koschorke, C. Vismann (Eds.), Widerstände der Systemtheorie. Berlin: De Gruyter.

  24. King, M., Schütz, A. (1994). The Ambitious Modesty of Niklas Luhmann. Journal of Law and Society 21/3, 261–287.

  25. Kluckhohn, C., Kroeber, A.L., Meyer, A.G., Untereiner, W. (1952). Culture: A Critical Review of Concepts and Definitions. New York: Random House.

  26. Kojder, A. (2001). Godność i siła prawa. Warszawa: Oficyna Naukowa.

  27. Kojder, A. (2005) Prawo w impasie. In M. Jarosz (Ed.), Polska. Ale jaka? Warszawa: Oficyna Naukowa.

  28. Kritzer, H.M., Zemans, F.K. (1993). Local Legal Culture and the Control of Litigation. Law & Society Review 27/3, 525–557.

  29. Kurczewski, J. (2007). Prawem i lewem. Kultura prawna społeczeństwa polskiego po komunizmie. Studia Socjologiczne 185/2, 611–636.

  30. Legrand, P. (2001). What “Legal Transplants”? In J. Feest, D. Nelken (Ed.), Adapting Legal Cultures. Oxford: Hart Publishing.

  31. Leszczyński, L. (1996). Gyoseishido w japońskiej kulturze prawnej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

  32. Lewis, P.P.C. (1985). Lawyers and Legal Culture. Zeitschrift für Rechtssoziologie 6/2, 291–298.

  33. Luhmann, N. (1980). Gesellschaftsstruktur und Semantik: Studien zur Wissenssoziologie der modernen Gesellschaft. Frankfurt am Main: Suhrkamp.

  34. Luhmann, N. (1993). Das Recht der Gesellschaft. Frankfurt am Main: Suhrkamp.

  35. Luhmann, N. (1997a). Die Gesellschaft der Gesellschaft. Frankfurt am Main: Suhrkamp.

  36. Luhmann, N. (1997b). Globalization or World Society. How to Conceive of Modern Society? Revue Internationale de Sociologie 7/1, 67–79.

  37. Luhmann, N. (1984). Soziale Systeme: Grundriss einer allgemeinen Theorie. Frankfurt am Main: Suhrkamp.

  38. Markowska-Gos, E. (2002). Kultura prawna młodzieży studenckiej. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.

  39. Martiny, D. (1998). Rechtskultur – Berühungspunkte zwischen Rechtssoziologie und Rechtsverglei -chung. In D. Strempel, J. Brand (Eds.), Soziologie des Rechts. Festschrift für Erhard Blankenburg zum 60. Geburtstag. Baden-Baden: Nomos.

  40. Merry, S.E. (2003). Human Rights Law and the Demonization of Culture (and Anthropology along the Way). PoLAR: Political and Legal Anthropology Review 26/1, 55–76.

  41. Mezey, N. (2003). Law as Culture. In A. Sarat, J. Simon (Eds.), Cultural Analysis, Cultural Studies, and the Law. Moving Beyond Legal Realism. Duham-London: Duke University Press.

  42. Nelken, D. (2001a). Beyond the Metaphor of Legal Transplants? Consequences of Autopoietic Theory for the Study of Cross -Cultural Legal Adap tation. In J. Priban, D. Nelken (Eds.), Law’s New Boundaries: The Consequences of Legal Autopoiesis. Darmouth: Aldershot.

  43. Nelken, D. (2002). Comparative Sociology of Law. In R. Banakar, M. Travers (Ed.), Introduction to Law and Social Theory. Oxford: Hart Publishing.

  44. Nelken, D. (2001b). Towards a Sociology of Legal Adaptation. In J. Feest, D. Nelken (Ed.), Adapting Legal Cultures. Oxford: Hart Publishing.

  45. Nelken, D. (2004). Using the Concept of Legal Culture. Australian Journal of Legal Philosophy 29, 1– 26.

  46. Pałecki, K. (1974). O użyteczności pojęcia “kultura prawna”. Państwo i Prawo 2, 65–75.

  47. Pennisi, C. (1997). Sociological Uses of the Concept of Legal Culture. In D. Nelken (Ed.), Comparing Legal Cultures. Darmouth: Aldershot.

  48. Podgórecki, A. (1971). Zarys socjologii prawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

  49. Posner, R.A. (1996). Law and Legal Theory in England and America. Oxford: Clarendon Press.

  50. Potter, P.B. (2001). The Chinese Legal System: Globalization and Local Legal Culture. London-New York: Taylor and Francis.

  51. Rasehorn, T. (1986). Kulturlose Rechtssystemkultur oder gesellschaftsbezogene Rechtskultur? Zu den Ausführungen von E. Blan kenburg und H. Rottleuthner zur Rechtskultur. Zeitschrift für Rechtssoziologie 7/1, 61–66.

  52. Russocki, S. (1986). Wokół pojęcia kultury prawnej. Przegląd Humanistyczny 11-12.

  53. Russocki, S. (1981). Wokół pojęć “kultura polityczna” i “kultura prawna”. Państwo i Prawo 3.

  54. Skąpska, G. (2002). Kultura prawna w procesie tworzenia wolnej gospodarki. In G. Skąpska (Ed.), Buddenbrookowie czy piraci. Kraków: Universitas.

  55. Skąpska, G. (1998). Źródła kultury antylegalizmu. In M. Kocoł, W. Lang (Eds.), Teoria prawa, filozofia prawa, współczesne prawo i prawoznawstwo. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

  56. Spencer-Brown, G. (1994). Laws of Form. Portland: Cognizer Co.

  57. Stawecki, T., Staśkiewicz, W., Winczorek, J. (2008). Between Polycentrism and Fragmentation. The Impact of Constitutional Tribunal Rulings on the Polish Legal Order. Warszawa: Ernst & Young Poland.

  58. Szubert, W. (1983). Uwagi o kulturze prawnej. In A. Kłoskowska (Ed.), Naród, kultura, osobowość. Księga poświęcona profesorowi Józefowi Chałasińskiemu. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

  59. Teubner, G. (1998). Legal Irritants. Good Faith in British Law or How Unifying Law Ends Up in New Divergencies. Modern Law Review 61/1, 11–32.

  60. Winczorek, J. (2009). Between Triviality and Triviality. Legal Multicentrism from System Theoretical Point of View. In M.J. Golecki, B. Wojciechowski, M. Zirk-Sadowski (Eds.), Multicentrism as an Emerging Paradigm in Legal Theory. Frankfurt am Main: Peter Lang.

  61. Winczorek, J. (2004). Socjologia prawa a integracja euro pejska. In L. Leszczyńsk i ( Ed.), Teoretycznoprawne problemy integracji europejskiej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

  62. Winczorek, J. (2009). Zniknięcie dwunastego wielbłąda. O socjologicznej teorii prawa Nik lasa Luhmanna. Warszawa: Liber.

  63. Ziegert, K.A. (2002). The Thick Description of Law: An Introduction to Niklas Luhmann’s Theory. In R. Banakar, M. Travers (Ed.), Introduction to Law and Social Theory. Oxford: Hart Publishing.

  64. Zieliński, M. (2011). Osiemnaście mitów w myśleniu o wykładni prawa. Palestra 3-4, 20–31.

  65. Zirk-Sadowski, M. (1998). Prawo a uczestniczenie w kulturze. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Publication information

Author and affiliation

Jan Winczorek

University of Warsaw

Issue data

Issue nr 1(4)/2012

Pages
106-125
Published
AccessOpen LicenceCC BY 4.0 ↗

How to cite

Bibliographic description and verified export formats.

Format AFPiFS

J. Winczorek, Systems Theory and Puzzles of Legal Culture, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 1(4)/2012, s. 106–125, DOI: 10.36280/afpifs.2012.1.106

Export citation data