Research article

Epistemology of Application of Law and the Principle of Democratic Rule of Law

Article authors
  1. Tomasz Raburski

Epistemologia stosowania prawa a zasada demokratycznego państwa prawnego

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 4(33)/2022, s. 39-51

English

Abstract

The paper analyses the institutional epistemology of the process of application of law in Poland. The concept of institutional epistemology is understood as a set of features, epistemic aims, values, and practices, which are intrinsic to the institutional structures. Two aspects of such an institutional epistemology are covered: the positivistic model of cognition and the concept of truth embedded in the judicial practices and legal norms. The philosophical and historical origins of these features are outlined. It is argued that they should be considered relics of previous socio-political system and obsolete philosophies of science, and, in consequence, they do not meet the standards of the constitutional principle of the democratic rule-of-law state (Polish demokratyczne państwo prawne). Evolution towards more deliberative forms of institutional epistemology is advocated.

Keywords

  • application of law
  • epistemology of law
  • truth
  • legal positivism
  • neopositivism
  • deliberative democracy
Full text PDF How to cite

References

40 reference entries

References

  1. Calamandrei, P. (1939). Sędzia a historyk. Polski Proces Cywilny 1, 385–406.

  2. Cern, K.M. (2016). Jak rozumieć rolę konstytucji we współczesnym społeczeństwie demokratycznym. Studia Prawno–Ekonomiczne 101, 23–39.

  3. Chojniak, Ł. (2013). O zasadzie prawdy materialnej w procesie karnym w świetle

  4. Konstytucji RP. Państwo i Prawo 9, 18–29.

  5. Czarnocka, M. (1995). Wprowadzenie. In M. Czarnocka (ed.), Dziedzictwo logicznego empiryzmu. Warszawa: IFiS PAN.

  6. Dewey, J. (1929). The quest for certainty. A study of the relation of knowledge and action. New York: Minton, Balch & Company.

  7. Douglas, M. (2011). Jak myślą instytucje. Warszawa: PWN.

  8. Eilstein, H. (1995). Sądy opisowe i oceniające. In M. Czarnocka (ed.), Dziedzictwo logicznego empiryzmu. Warszawa: IFiS PAN.

  9. Gizbert–Studnicki, T. (2015). Metafizyka pozytywizmu prawniczego. Principia 61-62, 19–40.

  10. Juchacz, P. W. (2015). Deliberatywna filozofia publiczna. Analiza instytucji wysłuchania publicznego w Sejmie Rzeczpospolitej Polskiej z perspektywy systemowego podejścia do demokracji deliberatywnej. Poznań: CoOpera.

  11. Kelsen, H. (2014). Czysta teoria prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.

  12. Kokot, P. (2016). Role wykładni prawa w procesie legitymizacji systemu. In M. Hermann, S. Sykuna (eds.). Wykładnia prawa. Tradycja i perspektywy. Warszawa: C.H. Beck.

  13. Klich–Rump, J. (1977). Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia sądowego w procesie cywilnym. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.

  14. Kołakowski, L. (1966). Filozofia pozytywistyczna (od Hume ’a do Koła Wiedeńskiego). Warszawa: PWN.

  15. Leszczyński, L. (2004). Zagadnienia teorii stosowania prawa. Doktryna i tezy orzecznictwa. Kraków: Zakamycze.

  16. Matczak, M. (2007). Summa Iniuria. O błędzie formalizmu w stosowaniu prawa. Warszawa: Scholar.

  17. Mokrzycki, E. (1980). Filozofia nauki a socjologia. Od doktryny metodologicznej do praktyki badawczej. Warszawa: PWN.

  18. Morawski, L. (2003). Pozytywizm „twardy”, pozytywizm „miękki” i pozytywizm martwy. Ius et Lex 1, 321–345.

  19. Murzynowski, A. (1984). Istota i zasady procesu karnego. Warszawa: PWN.

  20. Müller, I. (1977). Der Wert der „materiellen Wahrheit”. Leviathan 5, 522–537.

  21. Passmore, J. (1967). Logical Positivism. In P. Edwards (ed.), The Encyclopedia of Philosophy. New York: Macmillan Press.

  22. Resich, Z. (1958). Poznanie prawdy w procesie cywilnym. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.

  23. Rorty, R. (2013). Filozofia i zwierciadło natury. Warszawa: Wydawnictwo KR.

  24. Skuczyński, P. (2011). Pojęcie standardu metodologicznego a zadania teorii prawa.

  25. In P. Jabłoński (ed.), Czy koniec teorii prawa? Wrocław. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

  26. Stambulski, M. (2020). Wiadomość od cesarza. Pojęcie prawa w teorii analitycznej i postanalitycznej. Warszawa: Scholar.

  27. Staniszkis, J. (1989). Ontologia socjalizmu. Warszawa: In Plus.

  28. Strogowicz, M. (1959 ). Prawda obiektywna i dowody sądowe w radzieckim procesie karnym. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.

  29. Sulikowski, A. (2010). Opresywność pozytywizmu prawnego i jego postmodernistyczna krytyka. In Ł. Machaj, P. Kaczmarek (eds.). Pozytywizm prawniczy i szkoła prawa natury. Tradycje sporu i jego współczesne implikacje. Wrocław. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

  30. Topolski, J. (1996). Jak się pisze i rozumie historię. Tajemnice narracji historycznej. Warszawa: Rytm.

  31. Topolski, J. (1968). Metodologia historii. Warszawa: PWN.

  32. Watson, A. (1974). Legal Transplants. An Approach to Comparative Law. Edinburgh. Scottish Academic Press.

  33. Wojciechowski, B. (2003). Dyskursywny model sądowego stosowania prawa – wybrane aspekty. In J. Stelmach (ed.), Filozofia prawa wobec globalizmu. Kraków. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

  34. Woleński, J. (2000). Epistemologiczne aspekty środków odwoławczych. In A. Gaberle, S. Waltoś (eds.). Środki zaskarżenia w procesie karnym. Księga pamiątkowa ku czci prof. Zbigniewa Dody. Kraków: Zakamycze.

  35. Wróblewski, J. (1988). Sądowe stosowanie prawa. Warszawa: PWN.

  36. Zieliński, M. (1979). Poznanie sądowe a poznanie naukowe. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

  37. Zieliński, M. (2012). Wykładnia prawa. Zasady – reguły – wskazówki. Warszawa: LexisNexis.

  38. Zirk–Sadowski, M. (2004). Legal Epistemology and Transformation of Legal Cultures. In M. van Hoecke (ed.). Epistemology and methodology of comparative law. Oxford – Portland, Oregon. Hart Pub.

  39. Zirk–Sadowski, M. (2001). Pozytywizm prawniczy a filozoficzna opozycja podmiotu i przedmiotu poznania. In J. Stelmach (ed.). Studia z filozofii prawa, t. 1. Kraków: Wydawnictwo UJ.

  40. Zirk–Sadowski, M. (2012). Trzecia władza w procesie autonomizacji prawa. In M. Pichlak (ed.). Profesjonalna kultura prawnicza. Warszawa: Scholar.

Publication information

Author and affiliation

Tomasz Raburski

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Issue data

Issue nr 4(33)/2022

Pages
39-51
Published

How to cite

Bibliographic description and verified export formats.

Format AFPiFS

T. Raburski, Epistemology of Application of Law and the Principle of Democratic Rule of Law, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 4(33)/2022, s. 39–51, DOI: 10.36280/afpifs.2022.4.39