Archiwum Filozofii Prawa
i Filozofii Społecznej Journal of the Polish Section of IVR ISSN 2082-3304 Logo Polskiej Sekcji IVR Polska Sekcja IVR ↗

Artykuł naukowy

On Academic Freedom. Commentary on Ronald Dworkin’s Approach

Article authors
  1. Paweł Jabłoński

O wolności akademickiej. Komentarz do stanowiska Ronalda Dworkina

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 4(45)/2025, s. 96-111

DOI 10.36280/afpifs.2025.4.96 ↗
Issue
nr 4(45)/2025
Pages
96-111
Published
Article language
English

Polish

Translated abstract

Celem artykułu jest analiza doktryny wolności akademickiej zaproponowanej przez Ronalda Dworkina. W ramach tego celu podejmowane są dwa zadania. Pierwsze z nich ma charakter rekonstrukcyjny i polega na odtworzeniu najważniejszych elementów interesującego mnie stanowiska, zaś drugie można określić mianem „krytycznego”, a jego istota sprowadza się do krótkiego przedyskutowania kilku z wątpliwości i zarzutów, jakie w stosunku argumentacji Dworkinowskiej można postawić. Rozważania prowadzone są w następującym porządku. W pierwszej kolejności zwracam uwagę na podkreślaną przez Dworkina zmianę społeczno-politycznego kontekstu dyskusji o wolności akademickiej, jaka w jego ocenie dokonała się pod koniec minionego wieku. Następnie krótko charakteryzuję przyjmowany przez amerykańskiego autora analityczny schemat teoretyczny, który służy mu za wzór przy opracowywaniu pojęć interpretacyjnych, w tym również interesującego nas tu pojęcia wolności akademickiej. W dalszej kolejności, podążając zgodnie z porządkiem wynikającym z wspomnianego schematu zrekonstruowane zostanie kolejno: przedinterpretacyjne ujęcie praktyki określanej mianem „wolności akademickiej”, interpretacyjne przyporządkowanie do niej uzasadnienia aksjologicznego oraz postinterpretacyjne sformułowanie postulatów optymalizacyjnych praktykę. W ostatnim etapie przejdziemy do części krytycznej, w której zostaną omówione cztery podstawowe wątpliwości jakie ujęcie zaproponowane przez Dworkina nasuwa.

Translated keywords

  • Ronald Dworkin
  • wolność akademicka
  • wolność słowa
  • nauczyciel akademicki
  • kultura niezależności

English

Abstract

Academic freedom of expression today is caught in the crossfire of many intense culture wars. Traditional liberal defences of free expression and freedom of speech seem to be insufficient. This paper argues that we need a fresh theoretical lens to understand and solve these conflictual situations in which university teachers often find themselves. Adopting an analytical and philosophical approach grounded in legal theory, my paper uses Stanley Fish’s neopragmatist, anti-foundationalist framework to reconceptualize academic freedom of expression. The central thesis of my article is that academic freedom is not an absolute individual right to say anything one pleases but a context-bound freedom defined by academia’s internal norms and purposes. In contrast to liberal theories that invoke universal principles, such as Mill’s “marketplace of ideas” or broad “First Amendment” rights, Fish’s perspective insists that all speech is constrained by its interpretive community. This paper critically evaluates liberal justifications for free academic expression, showing how these rely on abstract foundations that Fish’s neopragmatism calls into question; it reconstructs a Fishian account of academic freedom based on “professional correctness,” the idea that scholars are free only to the extent that their different forms of expression are coherent with the specific professional objectives and standards of scholarly inquiry. Key words: Ronald Dworkin, academic freedom, freedom of speech, academic teacher, culture of independence

Full text PDF How to cite

References

24 reference entries

References

  1. Badamchi K D, Academic freedom: How to conceptualize and justify it?, „Philosophy and Social Criticism” 2022, vol 48, no 4, s 619–630

  2. Barendt E, Freedom of Speech, Oxford University Press, Oxford, NY 2005

  3. Barendt E, Academic Freedom and the Law. A Comparative Study, Hart Publishing, Oxford – Port-land, Oregon 2010

  4. Brzozowski W, Konstytucyjna wolność badań naukowych i ogłaszania ich wyników [w:] Prawo na-uki. Zagadnienia wybrane, red A Wiktorowska, A Jakubowski, Lexis Nexis, Warszawa 2014, s 25–45

  5. Cole J R, Academic Freedom Under Fire [w:] Who’s Afraid of Academic Freedom?, eds A Bilgrami, J R Cole, Columbia University Press, New York 2015, s 40–56

  6. Dworkin R, A new map of censorship, „Sage Publications” 1994, vol 23, issue 1–2, s 9–15, https:// journals sagepub com/doi/10 1080/03064229408535633

  7. Dworkin R, Biorąc prawa poważnie, tłum T Kowalski, PWN, Warszawa 1998

  8. Dworkin R, Law’s Empire, Hart Publishing, Oxford 1998

  9. Dworkin R, We Need a New Interpretation of Academic Freedom [w:] Academic Freedom and Its Future, ed L Menand, University of Chicago Press, Chicago 1996, s 181–198

  10. Dworkin R, Why Academic Freedom? [w:] idem, Freedom’s Law. The Moral Reading of the American Constitution, Harvard University Press, Cambridge, Mass 1996, s 244–260

  11. Dworkin R, Why Must Speech Be Free? [w:] idem, Freedom’s Law. The Moral Reading of the American Constitution, Harvard University Press, Cambridge, Mass 1996, s 195–213

  12. Górski M, Standardy ochrony wolności wypowiedzi akademickiej w perspektywie porównawczej, „Państwo i Prawo” 2019, z 10, s 41–60

  13. Hanson S O, Academic and Non-academic Freedom of Speechs, „Theoria” 2019, vol 85, s 339–343

  14. Jabłoński P, Niepewność Herkulesa. Problem szacunku dla prawa w perspektywie teorii Ronalda Dworkina, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2024

  15. Jabłoński P, Kaczmarek P, Wojtanowski M, Wolność ekspresji sędziego w czasach kryzysu kultury polityczno-prawnej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2024

  16. Jay M, Wolność słowa jako narzędzie walki, tłum B Kuźniarz, „Analiza i Egzystencja” 2022, t 59, nr 3, s 5–27

  17. Levin A, Pornography, Hate Speech, and Their Challenge to Dworkin’s Egalitarian Liberalism, „Public Affairs Quarterly”, Oct 2009, vol 23, no 4, s 357–373

  18. Łętowska E, Fałszywe paradoksy ochrony wolności nauki (tezy), „Monitor Konstytucyjny”, 20 02 2021, s 10, https://monitorkonstytucyjny eu/archiwa/17208 (dostęp: 5 05 2025)

  19. Moody-Adams M, What’s So Special About Academic Freedom? [w:] Who’s Afraid of Academic Free-dom?, eds A Bilgrami, J R Cole, Columbia University Press, New York 2015, s 97–122

  20. Post R C, Democracy, Expertise, and Academic Freedom: A First Amendment Jurisprudence for the Modern State, Yale University Press, New Haven – London 2012

  21. Sadurski W, Freedom of Speech and Its Limits, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht – Boston – London 1999

  22. Simpson R M, The Relation Between Academic Freedom and Free Speech, „Ethics” 2020, vol 130, no 3, s 287–319

  23. Shaman J M, The Theory of Law-Value Speech, „SMU Law Review” 1995, vol 48, issue 2, s 297–348

  24. Stone G R, A Brief History of Academic Freedom [w:] Who’s Afraid of Academic Freedom?, eds A Bil-grami, J R Cole, Columbia University Press, New York 2015, s 1–9

Publication information

Author and affiliation

Paweł Jabłoński

Uniwersytet Wrocławski

Issue data

Issue nr 4(45)/2025

Pages
96-111
Published
AccessOtwarty LicenceCC BY 4.0 ↗

How to cite

Bibliographic description and verified export formats.

Format AFPiFS

P. Jabłoński, On Academic Freedom. Commentary on Ronald Dworkin’s Approach, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 4(45)/2025, s. 96–111, DOI: 10.36280/afpifs.2025.4.96

Export citation data