Judicial Update of the Meaning of a Legal Text in Three Questions

Ackerman B., The Living Constitution, „Harvard Law Review” 2007, vol. 120, no. 7, s. 1737–1812.

Andrzejewski M., Samodzielność jurysdykcyjna w procedurach sądowych, „Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Społeczne” 2016, nr 15/4, s. 33–51.

Bailey D., Settled Practice in Statutory Interpretation, „The Cambridge Law Journal” 2022, vol. 81, issue 1, s. 28–49.

Baldacci C., The Common Law of Interpretation, „Virginia Law Review” 2022, vol. 108, no. 5, s. 1243–1288.

Barak A., A Judge on Judging: the Role of a Supreme Court in a Democracy, „Harvard Law Review” 2002, vol. 116, s. 19–162.

Barak A., Purposive Interpretation in Law, Princeton University Press, Princeton 2005.

Barnett R., Bernick E., The Letter and the Spirit. A Unified Theory of Originalism, „The Georgetown Law Journal” 2018, vol. 107, issue 1, s. 1–55.

Bator A., Założenie racjonalnego prawodawcy w polskiej debacie teoretycznoprawnej. Punkt wyj-ścia i jego krytyka, „Acta Universitas Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 2020, t. 120, s. 21–34.

Biały S., Sprawy rodziny: podstawowe elementy dyskusji nad bioetyką jako nauką, „Studia nad Ro -dziną” 2015, t. 19, nr 2(37), s. 7–25.

Bielska-Brodziak A., Suska M.Ł., Pewność prawa a zasada interpretatio retro non agit, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2023, nr 3(36), s. 51–65.

Brittain S., The Case for an Originalist Approach to Constitutional Interpretation in Ireland, „Trinity College Law Review” 2010, no. 13, s. 71–93.

Brożek B., Soniewicka M., Stelmach J., Załuski W., Paradoksy bioetyki prawniczej, Wolters Kluwer, Warszawa 2010.

Cerdeira Bravo de Mansilla G., Constitucionalidad de la Ley 13/2005, sobre el matrimonio homo -sexual un ejemplo, hoy, de interpretación sociológica o evolutiva, fundada en razones de igual-dad, „Revista de derecho privado” 2013, nº 97/2, s. 25–86.

Choduń A., T. Grzybowski, „Jednolitość orzecznictwa a paradygmat interpretacyjny ze szczególnym uwzględnieniem reguły clara non sunt interpretanda” – artykuł polemiczny, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2014, nr 2(9), s. 134–140.

Ciszewski W., Kazus łódzkiego drukarza (uwagi do artykułu Mikołaja Iwańskiego z perspektywy teo-rii prawa), „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2019, z. 2, s. 59–73.

Clark C.E., Trubek, D.M., The creative role of the judge: restraint and freedom in the common law tradition, „The Yale Law Journal” 1961, vol. 71, no. 2, s. 255–276.

Damasiewicz A., Niezawisłość sędziego cywilisty w kontekście stabilności prawa, w: Stabilność pra-wa w kontekście wartości, instytucji i funkcjonowania systemu prawnego, red. T. Biernat, Oficy-na Wydawnicza AFM, Kraków 2016, s. 141–170.

Domaradzki J., O definicjach zdrowia i choroby, „Folia Medica Lodziensia” 2013, vol. 40, nr 1, s. 5–29.

Dworkin R., Law’s Empire, Harvard University Press, Cambridge, Mass. – London 1986.

Ekins R., A critique of radical approaches to rights-consistent statutory interpretation, „European Human Rights Law Review” 2003, vol. 6, s. 641–650.

Endicott T., Legal Interpretation, w: The Routledge Companion to Philosophy of Law, ed. A. Marmor, Routledge, New York 2012.

Eskridge W.N., Jr, Dynamic statutory interpretation, „University of Pennsylvania Law Review” 1986, vol. 135, s. 1479–1555.

Eskridge W., Dynamic Statutory Interpretation, Harvard University Press, Cambridge, Mass. – Lon-don 1994.

Gascón Abellán M., La técnica del precedente y la argumentación racional, Tecnos, Madrid 1993.

Geddis A., Fenton B., “Which Is to Be Master?” – Rights-Friendly Statutory Interpretation in New Zea-land and the United Kingdom, „Arizona Journal of International and Comparative Law” 2008, vol. 25, s. 733–778.

Gizbert-Studnicki T., Oryginalizm i living constitutionalism a koncepcja państwa prawnego, w: Państwo prawa i prawo karne. Księga jubileuszowa Profesora Andrzeja Zolla, t. 1, red. P. Kardas, T. Sroka, W. Wróbel, Wolters Kluwer, Warszawa 2012, s. 147–165.

Golecki M.J., Wojciechowski B., Conceptualising judicial application of law in the Polish theory of legal interpretation, „Review of Central and East European Law” 2020, vol. 45, no. 2–3, s. 229–247.

Gross A., Rola precedensu w porządku prawa stanowionego w Polsce – wprowadzenie do problema-tyki, „Acta Iuris Stetinensis” 2022, nr 38, s. 109–121.

Grotkowska K., Kobyliński K., Analiza argumentu zdrowia publicznego w dyskusji nad legalizacją miękkich narkotyków, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica” 2016, nr 76, s. 63–76.

Grzybowski T., Jednolitość orzecznictwa a paradygmat interpretacyjny (ze szczególnym uwzględ-nieniem reguły clara non sunt interpretanda), „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 2013, nr 2(7), s. 25–37.

Grzybowski T., Wpływ zmian prawa na jego wykładnię, Wolters Kluwer, Warszawa 2013.

Iwański M., Odpowiedzialność za odmowę świadczenia usługi (art. 138 Kodeksu wykroczeń) na tle kolizji zasad konstytucyjnych. Rozważania na kanwie kazusu łódzkiego drukarza o styku prawa karnego sensu largo oraz prawa konstytucyjnego, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penal-nych” 2018, z. 7, s. 1–46.

Jackson R.H., The Meaning of Statutes: What Congress Says or What the Court Says, „American Bar Association Journal” 1948, vol. 34, s. 535–538.

Jellum L.D., “Which is to be master, ” the judiciary or the legislature? When statutory directives violate separation of powers, „UCLA Law Review” 2009, vol. 56, s. 837–898.

Jipping T.L., Which is to Be Master: The People, Judges, and the Constitution’s Meaning, „Liberty UL Review” 2007, vol. 2, s. 419–458.

Keane R., Judges as lawmakers: the Irish experience, „Radharc” 2003, vol. 4, s. 81–98.

Kelly M.D., The ‘Always Speaking’ Principle: Cracking an Enigma, SSRN, 3 August 2023, https://ssrn. com/abstract=4529392 (dostęp: 15.02.2025).

Konca P., Prawo interpretacyjne, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2022.

Kordela M., Aksjologiczna wykładnia prawa, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 2017, t. 110, s. 149–158.

Koszowski M., Anglosaska doktryna precedensu. Porównanie z polską praktyką orzeczniczą, Wy-dawnictwo: CM Jakub Jagiełło, Warszawa 2009.

Kotowski A., Krzewicki J., O związkach prawa, wolności i moralności w kontekście dyrektyw wy -kładni prawa – uwagi na tle sprawy „łódzkiego drukarza”, „Prokuratura i Prawo” 2018, nr 12, s. 85–118.

Królikowski M., Mechanizm sądowego miarkowania wysokości zachowku jako przejaw dynamicz-nej wykładni prawa cywilnego, „Przegląd Prawa i Administracji” 2020, t. 120, cz. 2, s. 405–416.

Kukuryk K., Obowiązywanie normy prawa stanowionego w czasie, w: Zmiany społeczne a zmiany w prawie, red. L. Leszczyński, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1999.

Lee J.T.-T., The Text through time, „Statute Law Review” 2010, vol. 31, s. 217–237.

Lee T.R., Mouritsen S.C., Judging Ordinary Meaning, „The Yale Law Journal” 2017, vol. 127, s. 788–879.

Leszczyński L., Maroń G., Zasady prawa i generalne klauzule odsyłające w operatywnej wykład-ni prawa, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, sectio G (Ius), 2013, vol. 60, nr 2, s. 145–157.

Llewellyn K.N., Remarks on the Theory of Appellate Decision and the Rules or Canons About How

Maraniello P.A., El activismo judicial, una herramienta de protección constitucional, „Tla-melaua: revista de ciencias sociales” 2012, nº 32, s. 46–83.

Maroń G., Oryginalizm Antonina Scalii jako teoria wykładni prawa, „Przegląd Prawa Konstytucyj-nego” 2010, nr 4, s. 23–52.

Maroń G., Sędziowie jako „arbitrzy moralni” i „moraliści” na przykładzie wybranych orzeczeń sądów karnych, „Prokuratura i Prawo” 2020, nr 10–11, s. 5–38.

Mazurek A. Jeszcze adoracja, czy już przestępstwo? Regulacje prawne a werbalna przemoc seksual-na wobec kobiet, w: Naukowa analiza wybranych problemów społecznych, red. K. Kalbarczyk, K. Skrzątek, Wydawnictwo Naukowe Tygiel, Lublin 2020, s. 249–258.

Morawski L., Precedens a wykładnia, „Państwo i Prawo” 1996, z. 10, s. 3–22.

Morawski L., Zasada trójpodziału władzy. Trybunał Konstytucyjny i aktywizm sędziowski, „Przegląd Sejmowy” 2009, nr 4, s. 59–74.

Núñez Vaquero Á., Gascón Abellán M., La construcción del precedente en el Civil Law, Atelier, Bar-celona 2020.

Ostafiński W., Jestem agresywny czy stanowczy? O komunikowaniu agresji i mowie nienawiści we współczesnej rzeczywistości społecznej, „Edukacja. Terapia. Opieka” 2020, vol. 2, s. 20–32.

Piątkowski J., Modyfikacja tekstu prawnego w orzecznictwie Sądu Najwyższego – problem wykład-ni prawa czy niedozwolona wypowiedź normatywna, „Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej” 2024, t. 31, z. 1, s. 29–41.

Raab D., The Assault on Liberty: What Went Wrong with Rights, HarperCollins UK, London 2009.

Rak-Rozmysłowska M., Poziom związania interpretacji wynikami wykładni językowej, „Acta Era-smiana” 2014, t. 7, s. 319–338.

Robertson M., The Impossibility of Textualism and the Pervasiveness of Rewriting in Law, „Canadian Journal of Law and Jurisprudence” 2009, vol. 22, s. 381–406.

Scalia A., Garner B.A., Reading Law: The Interpretation of Legal Texts, West Group, St. Paul 2012.

Skuczyński P., Zirk-Sadowski M., Dwa wymiary etyki zawodowej sędziów, „Krajowa Rada Sądow -nictwa” 2012, nr 1, s. 12–22.

Smolak M., Zmiana paradygmatu interpretacyjnego w okresie transformacji ustrojowej w Polsce, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1998, z. 3–4, s. 21–33.

Solum L.B., Originalism and Constitutional Construction, „Fordham Law Review” 2013, vol. 82, no. 2, s. 453–538.

Spaić B., The Authority of Precedents in Civil Law Systems, „Studia Iuridica Lublinensia” 2018, vol. 27, no. 1, s. 27–44.

Stelmach J., Czego nie wiemy o bioetyce prawniczej?, w: Rozprawy i studia. Księga pamiątkowa de -dykowana profesorowi Aleksandrowi Lichorowiczowi, red. E. Kremer, Z. Truszkiewicz, Wydaw -nictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2009, s. 231–239.

Strauss D.A., Do We Have a Living Constitution?, „Drake Law Review” 2011, vol. 59, s. 973–984.

Śledzińska-Simon A., Wyrzykowski M. (red.), Precedens w polskim systemie prawa, Zakład Praw

Człowieka WPiA UW, Warszawa 2010.

Tkacz S., Rozumienie sprawiedliwości w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2003.

Tobor Z., W poszukiwaniu intencji prawodawcy, Wolters Kluwer, Warszawa 2013.

Visegrády A., Prawo sędziowskie na Węgrzech, „Filozofia Publiczna i Edukacja Demokratyczna” 2013, t. 2, s. 6–21.

Vong D., Binding precedent and English judicial law-making, „Jura Falconis” 1984, no. 21, s. 318–346.

Wróblewski J., Sądowe stosowanie prawa a prawotwórstwo, „Państwo i Prawo” 1967, z. 6, s. 865–878.

Wróblewski J., Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego, Wydawnictwo Prawnicze, Warsza-wa 1958.

Zieliński M., Współczesne problemy wykładni prawa, „Państwo i Prawo” 1996, z. 8–9, s. 5–15.

Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Wolters Kluwer, Warszawa 2012.

Statutes Are to Be Construed, „Vanderbilt Law Review” 1950, vol. 3, s. 395–406.