The ius et lex distinction in the contemporary legal science

Maciej Pichlak

doi:10.36280/afpifs.2017.2.49

Research article

The ius et lex distinction in the contemporary legal science

Maciej Pichlak

Rozróżnienie ius et lex we współczesnej filozofii prawa

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 2(15)/2017, s. 49-59

DOI 10.36280/afpifs.2017.2.49 ↗

Issue: nr 2(15)/2017
Pages: 49-59
Published: 2017
Article language: English

English

Abstract

The aim of the paper is to clarify the concepts of ius and lex, as well as to indicate main interpretations of these concepts in the contemporary jurisprudence. For the concepts of ius and lex are not only of historical significance (as used in the legal discourse of the ancient Rome), but they are present in the entire history of the Western legal culture – since ancient times until today. Owing to this rich historical heritage, as well as to the very nature of the discussed concepts, it is impossible to offer classical definitions of ius and/or lex. Therefore, a proper analysis of their meaning will lead to determination of their ‘connotative field’: a map of associations and theories related to these concepts. In order to realize this task, the paper offers three basic typologies that allow to order mutual relations between existing theoretical standpoints in this field. The first typology concerns a practical function of ius in the legal order. We can distinguish here theories which perceive such a function as mainly negative, positive, or mediating (optimalising). The second typology treats on the sources of binding force of ius. One can indicate positivistic, legalnaturalistic and hermeneutic intepretation of this problem. Finally, the third typology regards mutual relations between ius and lex, which may be described either as hierarchical, or as functionally differentiated. These considerations allow to conclude that the usefulness of such a dualistic way of thinking about the law is ever persisting. Within this perspective the legal order is conceived as containing statutory law (lex) as well as nonwritten binding standards, independent from law–making authorities (ius). Keywrods: ius et lex, legal culture, law beyond statutory law, dualism of law

Full text PDF How to cite

References

38 reference entries

References

Alexy, R. (1989). A Theory of Legal Argumentation. The Theory of Rational Discourse as Theory of Legal Justification. Oxford: Oxford University Press.
Alexy, R. (2007). O pojęciu i naturze prawa. Ius et Lex 1.
Alexy, R. (2010). Teoria praw podstawowych. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.
Alexy, R. (2002). The Argument from Injustice. A Reply to Legal Positivism. Oxford: Oxford University Press.
Dworkin, R. (1998). Biorąc prawa poważnie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Dworkin, R. (2006). Imperium prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.
Dworkin, R. (2011). Justice for Hedgehogs. Cambridge, Mass.–London: Harvard University Press.
Działocha, K. (198 9). Pojęcie aktu normatywnego w ustaw ie o Trybunale Konstytucyjnym. Studia Prawnicze 2–3.
Grabowski, A. (2009). Prawnicze pojęcie obowiązywania prawa stanowionego. Krytyka niepozytywistycznej koncepcji prawa. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Gromski, W. (1995). W sprawie pojmowania aktu normatywnego przez Trybunał Konstytucyjny. In S. Kaźmierczyk ( Ed.), Historia – prawo – państwo. Zbiór studiów (pp. 45–56). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Finnis, J. (2001). Prawo naturalne i uprawnienia naturalne. Warszawa: ABC.
Fletcher, G. (2002). Na cześć „Ius et Lex”. Kilka refleksji nad pojęciem prawa. Ius et Lex 1, 13–33.
Gizbert-Studnicki, T., Dyrda, A., Grabowski, A. (2016). Metodologiczne dychotomie. Krytyka pozytywistycznych teorii prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.
Kaufmann, A. (1984). Rechtsphilosophie im Wandel. Cologne: Carl Heymanns Verlag.
Kordela, M. (2002). „Lex” i „ius” w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Ius et Lex 1, 215–223.
Kozak, A. (2002). Granice prawniczej władzy dyskrecjonalnej. Wrocław: Kolonia Limited.
Kozak, A. (2010). Myślenie analityczne w nauce prawa i praktyce prawniczej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Kuryłowicz, M. (2006) Prawa antyczne. Wykłady z his torii najstarszych praw świata. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Marmor, A. (2004). Exclusive Legal Positivism. In J. Coleman, S. Shapiro (Eds.), The Oxford Handbook of Jurisprudence & Philosophy of Law (pp. 104–124). Oxford: Oxford University Press.
Opałek, K., Wróblewski, J. (1954). Pozytywizm prawniczy. Państwo i Prawo 1.
Pichlak, M. (2016). Krytyczny pozytywizm prawniczy Kaarlo Tuoriego. Principia 61–62, 69–88.
Płeszka, K. (2006). Ius i lex w prowspólnotow ej wykładni prawa krajowego. In M. Borucka-Arctowa et al. (Eds.), Prawo – władza – społeczeństwo – polityka. Księga jubileuszowa profesora Krzysztofa Pałeckiego (pp. 93–108). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Postema, G. (1986). Bentham and the Common Law Tradition. Oxford–New York: Oxford University Press.
Radbruch, G. (2009). Filozofia prawa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Radbruch, G. (2002). Ustawa i prawo. Ius et Lex 1, 159–163.
Raz, J. (1994). Ethics in the Public Domain: Essays in the Morality of Law and Politics. Oxford: Oxford University Press.
Selznick, P. (1969). Law, Society, and Industrial Justice. New York: Russell Sage Foundation.
Selznick, P. (1992). The Moral Commonwealth: Social Theory and the Promise of Community. Berkeley: University of California Press.
Tuori, K. (2002). Critical Legal Positivism. Aldershot: Ashgate Publishing.
Woleński, J. (1999). Okolice filozofii prawa. Kraków: Universitas.
Wołodkiewicz, W. (2002). „Ius et Lex” w rzymskiej tradycji prawnej. Ius et Lex 1, 53–61.
Wronkowska, S., Zieliński, M, Ziembiński, Z. (1974). Zasady prawa. Zagadnienia podstawowe. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.
Wróblewski, J. (1988). Sądowe stosowanie prawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Zajadło, J. (2016). Ius et lex. In A. Bator, J. Zajadło, M. Zirk -Sadowski (Eds.), Wielka encyklopedia prawa, t. 7, Teoria i filozofia prawa. Warszawa: Fundacja „Ubi societas ibi ius”.
Zajadło, J. (2002). Formuła „Gesetz und Recht”. Ius et Lex 1, 37–49.
Ziembińki, Z. (1996). „Lex” a „ius” w okresie przemian. Państwo i Prawo 6, 3–14.
Ziembiński, Z. (1980). Problemy podstawowe prawoznawstwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Zirk-Sadowski, M. (1998). Prawo a uczestniczenie w kulturze. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Publication information

Author and affiliation

Maciej Pichlak

Uniwersytet Wrocławski

ORCID: https://orcid.org/0000-0001-5113-9537

Issue data

Issue nr 2(15)/2017

Pages: 49-59
Published: 2017
DOI: 10.36280/afpifs.2017.2.49
PDF: Full text PDF

AccessOtwarty LicenceCC BY 4.0 ↗

How to cite

Bibliographic description and verified export formats.

Format AFPiFS

M. Pichlak, The ius et lex distinction in the contemporary legal science, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 2(15)/2017, s. 49–59, DOI: 10.36280/afpifs.2017.2.49

Export citation data

[ref-001] Alexy, R. (1989). A Theory of Legal Argumentation. The Theory of Rational Discourse as Theory of Legal Justification. Oxford: Oxford University Press.

[ref-002] Alexy, R. (2007). O pojęciu i naturze prawa. Ius et Lex 1.

[ref-003] Alexy, R. (2010). Teoria praw podstawowych. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

[ref-004] Alexy, R. (2002). The Argument from Injustice. A Reply to Legal Positivism. Oxford: Oxford University Press.

[ref-005] Dworkin, R. (1998). Biorąc prawa poważnie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

[ref-006] Dworkin, R. (2006). Imperium prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.

[ref-007] Dworkin, R. (2011). Justice for Hedgehogs. Cambridge, Mass.–London: Harvard University Press.

[ref-008] Działocha, K. (198 9). Pojęcie aktu normatywnego w ustaw ie o Trybunale Konstytucyjnym. Studia Prawnicze 2–3.

[ref-009] Grabowski, A. (2009). Prawnicze pojęcie obowiązywania prawa stanowionego. Krytyka niepozytywistycznej koncepcji prawa. Kraków: Księgarnia Akademicka.

[ref-010] Gromski, W. (1995). W sprawie pojmowania aktu normatywnego przez Trybunał Konstytucyjny. In S. Kaźmierczyk ( Ed.), Historia – prawo – państwo. Zbiór studiów (pp. 45–56). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

[ref-011] Finnis, J. (2001). Prawo naturalne i uprawnienia naturalne. Warszawa: ABC.

[ref-012] Fletcher, G. (2002). Na cześć „Ius et Lex”. Kilka refleksji nad pojęciem prawa. Ius et Lex 1, 13–33.

[ref-013] Gizbert-Studnicki, T., Dyrda, A., Grabowski, A. (2016). Metodologiczne dychotomie. Krytyka pozytywistycznych teorii prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.

[ref-014] Kaufmann, A. (1984). Rechtsphilosophie im Wandel. Cologne: Carl Heymanns Verlag.

[ref-015] Kordela, M. (2002). „Lex” i „ius” w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Ius et Lex 1, 215–223.

[ref-016] Kozak, A. (2002). Granice prawniczej władzy dyskrecjonalnej. Wrocław: Kolonia Limited.

[ref-017] Kozak, A. (2010). Myślenie analityczne w nauce prawa i praktyce prawniczej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

[ref-018] Kuryłowicz, M. (2006) Prawa antyczne. Wykłady z his torii najstarszych praw świata. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

[ref-019] Marmor, A. (2004). Exclusive Legal Positivism. In J. Coleman, S. Shapiro (Eds.), The Oxford Handbook of Jurisprudence & Philosophy of Law (pp. 104–124). Oxford: Oxford University Press.

[ref-020] Opałek, K., Wróblewski, J. (1954). Pozytywizm prawniczy. Państwo i Prawo 1.

[ref-021] Pichlak, M. (2016). Krytyczny pozytywizm prawniczy Kaarlo Tuoriego. Principia 61–62, 69–88.

[ref-022] Płeszka, K. (2006). Ius i lex w prowspólnotow ej wykładni prawa krajowego. In M. Borucka-Arctowa et al. (Eds.), Prawo – władza – społeczeństwo – polityka. Księga jubileuszowa profesora Krzysztofa Pałeckiego (pp. 93–108). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

[ref-023] Postema, G. (1986). Bentham and the Common Law Tradition. Oxford–New York: Oxford University Press.

[ref-024] Radbruch, G. (2009). Filozofia prawa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

[ref-025] Radbruch, G. (2002). Ustawa i prawo. Ius et Lex 1, 159–163.

[ref-026] Raz, J. (1994). Ethics in the Public Domain: Essays in the Morality of Law and Politics. Oxford: Oxford University Press.

[ref-027] Selznick, P. (1969). Law, Society, and Industrial Justice. New York: Russell Sage Foundation.

[ref-028] Selznick, P. (1992). The Moral Commonwealth: Social Theory and the Promise of Community. Berkeley: University of California Press.

[ref-029] Tuori, K. (2002). Critical Legal Positivism. Aldershot: Ashgate Publishing.

[ref-030] Woleński, J. (1999). Okolice filozofii prawa. Kraków: Universitas.

[ref-031] Wołodkiewicz, W. (2002). „Ius et Lex” w rzymskiej tradycji prawnej. Ius et Lex 1, 53–61.

[ref-032] Wronkowska, S., Zieliński, M, Ziembiński, Z. (1974). Zasady prawa. Zagadnienia podstawowe. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.

[ref-033] Wróblewski, J. (1988). Sądowe stosowanie prawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

[ref-034] Zajadło, J. (2016). Ius et lex. In A. Bator, J. Zajadło, M. Zirk -Sadowski (Eds.), Wielka encyklopedia prawa, t. 7, Teoria i filozofia prawa. Warszawa: Fundacja „Ubi societas ibi ius”.

[ref-035] Zajadło, J. (2002). Formuła „Gesetz und Recht”. Ius et Lex 1, 37–49.

[ref-036] Ziembińki, Z. (1996). „Lex” a „ius” w okresie przemian. Państwo i Prawo 6, 3–14.

[ref-037] Ziembiński, Z. (1980). Problemy podstawowe prawoznawstwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

[ref-038] Zirk-Sadowski, M. (1998). Prawo a uczestniczenie w kulturze. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

The ius et lex distinction in the contemporary legal science

Abstract

References

References

Publication information

Maciej Pichlak

Issue nr 2(15)/2017

How to cite

Format AFPiFS

ACM

ACS

APA

ABNT

Chicago

Harvard

IEEE

MLA

Turabian

Vancouver

OSCOLA

Export citation data