Archiwum Filozofii Prawa
i Filozofii SpołecznejJournal of the Polish Section of IVR ISSN 2082-3304Logo of the Polish Section of IVRPolish Section of IVR ↗

Research article

Critical analysis of a judicial discourse on the legal situation of homosexuals in the light of Article 18 of the Constitution of the Republic of Poland

Article authors
  1. Wojciech Zomerski

Krytyczna analiza dyskursu sądowego dotyczącego prawnej sytuacji osób homoseksualnych w świetle art. 18 Konstytucji RP

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 2(15)/2017, s. 80-97

DOI 10.36280/afpifs.2017.2.80 ↗
Issue
nr 2(15)/2017
Pages
80-97
Published
Article language
English

English

Abstract

In this paper, I make an attempt to conduct a critical analysis of judicial discourse devoted to the situation of homosexual persons in the light of Article 18 of the Constitution of the Republic of Poland. In order to show how unequal treatment of homosexuals is being reproduced, I analyze selected rulings of the Polish Constitutional Tribunal, Supreme Court and administrative courts. On the methodological level I refer to the Critical Discourse Analysis. In the result, the analysis of chosen rulings is conducted in the attempt to spot linguistic maneuvers leading to the reproduction of unequal treatment of homosexuals. Thus, in the course of this analysis I apply such notions as interpellation (Althusser), ideology (Žižek), doxa and habitus (Bourdieu). On the whole, I argue that the flawed interpretation of Article 18 is the result of referring to established judicial standpoint, illegitimate departures from linguistic interpretation, or many kinds of concealment and counterfactual premises. The origins of doxa that is the basis of such practice, might be seen in the Catholic doctrine which is based on the assumption of unnatural character of homosexuality and subordination of human sexuality to aims of procreation. In the end, I come to the conclusion that unmasking of axiological presuppositions underlying interpretation of the analyzed provision would fundamentally change the character of discussion devoted to the legal situation of homosexuals, satisfying Habermasian standards of deliberative democracy, and it might eventually lead to recognition of one-sex relations by legislator.

Keywords

  • homosexuality
  • article 18 of the Constitution
  • Critical Discourse Analysis
  • discrimination
  • ideology
  • doxa
  • interpellation
Full text PDF How to cite

References

30 reference entries

References

  1. Althusser, L. (2006). Ideologie i aparaty ideologiczne państwa. Warszawa: Studenckie Koło Filozofii Marksistowskiej.

  2. Banaszkiewicz, B. (2013). „Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny”. O niektórych implikacjach art. 18 Konstytucji RP. Kwartalnik Prawa Prywatnego 3, 591–656.

  3. Bodnar, A. (2009). Osoby homoseksualne a wybrane zagadnienia prawa administracyjnego i praktyki administracyjnej. In M. Wyrzykowski, R. Wieruszewski (Eds.), Tożsamość seksualna i płciowa. Aspekty prawne i społeczne (pp. 83–101). Warszawa: Instytut Wydawniczy EuroPrawo.

  4. Boswell, J. (2006). Chrześcijaństwo, tolerancja społeczna i homoseksualność: geje i lesbijki w Europie Zachodniej od początku ery chrześcijańskiej do XIV wieku. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

  5. Burzyk, M. (2011). Przemyśleć prawo. Foucault, Derrida, Agamben. In B. Banasiak et al. ( Eds.), Foucault, Deleuze, Derrida (pp. 354-387). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

  6. Complak, K. (2014). In M. Haczkowska (Ed.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz (pp. 11–47). Warszawa: LexisNexis Polska.

  7. Dębska, H. (2014). Iluzje prawniczego Rozumu. O społecznych warunkach praktyk (bez)refleksyjnych. Studia Prawno-Ekonomiczne 92, 11–23.

  8. Dębska, H. (2015). Władza, symbol, prawo. Społeczne tworzenie Trybunału Konstytucyjnego. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

  9. van Dijk, T.A. (2015). Critical Discourse Analysis. In D. Tannen, H. Hamilton, D. Schiffrin (Eds.), Handbook of Discourse Analysis, t. 1 (pp. 352–371). Chichester: Wiley-Blackwell.

  10. van Dijk, T.A. (1993). Principles of Critical Discourse Analysis. Discourse & Society 2, 249–283.

  11. Fijałkowski, P. (2007). Seksualność, psyche, kultura. Homoerotyzm w świecie starożytnym. Warszawa: Eneteia – Wydawnictwo Psychologii i Kultury.

  12. Ford, C.S., Beach, F.A. (1951). Patterns of Sexual Behavior. New York: Harper & Row.

  13. Foucault, M. (2010). Historia seksualności. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.

  14. Garlicki, L. (2016). In L. Garlicki, M. Zubik (Eds.) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.

  15. Gierak-Onoszko, J. (2015). Polska cię nie chce, dziecko. Polityka 42, 36–38.

  16. Lang, W., Wróblewski, J., Zawadzki, S. (1979). Teoria państwa i prawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

  17. Lew-Starowicz, Z., Lew-Starowicz, M. (1999). Homoseksualizm. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie

  18. Łętowska, E., Woleński, J. (2013). Instytucjonalizacja związków partnerskich a Konstytucja RP z 1997 r. Państwo i Prawo 6, 15–40.

  19. Mańko, R. (2016). Ideology and Legal Interpretation: Some Theoretical Considerations. In K. Torgāns et al. (Eds.), Constitutional Values in Contemporary Legal Space, vol. I (pp. 117–126). Riga: University of Latvia Press.

  20. Mańko, R. (2014). Koncepcja interpelacji ideologicznej a krytyczny dyskurs o prawie. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej 1, 41–54.

  21. Mączyński, A. (2013). Konstytucyjne i międzynarodowe uwarunkowania instytucjonalizacji związków homoseksualnych. In M. Andrzejewski ( Ed.), Związki partnerskie: debata na temat projektowanych zmian prawnych (pp. 83–101). Toruń: Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa. Stowarzyszenie Wyższej Użyteczności „Dom Organizatora”.

  22. Mostowik, P. (2013). Brak „strasburskiego” bądź „brukselskiego” obowiązku instytucjonalizacji pożycia osób tej samej płci oraz regulacji związku partner skiego kobiety i mężczyzny. In M. Andrzejewski (Ed.), Związki partnerskie: debata na temat projektowanych zmian prawnych (pp. 209–242). Toruń: Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa. Stowarzyszenie Wyższej Użyteczności „Dom Organizatora”.

  23. Ploszka, A. (2012). „Życie rodzinne” w prawie polskim. Czym jest, a czym nie jest? Przegląd Prawniczy Uniwersytetu Warszawskiego 1–2, 129–143.

  24. Płatek, M. (2009). Sytuacja osób homoseksualnych w prawie karnym. In M. Wyrzykowski, R. Wieruszewski (Eds.), Tożsamość seksualna i płciowa. Aspekty prawne i społeczne (pp. 49–81). Warszawa: Instytut Wydawniczy EuroPrawo.

  25. Skrzydło, W. (2013). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer.

  26. Sulikowski, A. (2014). Perspektywy zastosowań metod Krytycznej Analizy Dyskursu w badaniach nad prawem. Kilka uwag. Wrocławskie Studia Erazmiańskie 8, 99–112.

  27. Tomasik, K. (2012). Gejerel. Mniejszości seksualne w PRL -u. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

  28. Wyrzykowski, M. (2012). Publiczne a prywatne w wykładni konstytucyjnej na przykładzie art. 18

  29. Konstytucji RP. In T. Giaro (Ed.), Interes publiczny a interes prywatny w prawie (pp. 215–237). Warszawa: Stowarzyszenie Absolwentów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

  30. Žižek, S. (2001). Wzniosły obiekt ideologii. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Publication information

Author and affiliation

Wojciech Zomerski

Uniwersytet Wrocławski

Issue data

Issue nr 2(15)/2017

Pages
80-97
Published
AccessOtwarty LicenceCC BY 4.0 ↗

How to cite

Bibliographic description and verified export formats.

Format AFPiFS

W. Zomerski, Critical analysis of a judicial discourse on the legal situation of homosexuals in the light of Article 18 of the Constitution of the Republic of Poland, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 2(15)/2017, s. 80–97, DOI: 10.36280/afpifs.2017.2.80

Export citation data