Archiwum Filozofii Prawai Filozofii Społecznej

Journal of the Polish Section of IVR (ISSN:2082-3304)

IVRwww.ivr.org.pl

Utility and Wealth-Maximisation: The Philosophical Foundations of the Chicago School of Law and Economics

Dr hab. Beata Polanowska-Sygulska

Jagiellonian University


English abstract: The article discusses the philosophical rootedness of the economic analysis of law. Utilitarianism is identified as the main source of inspiration for the law and economics movement. A brief account of the most important issues that utilitarianism raises is given. A detailed analysis of the complex relationship between utilitarianism and wealth-maximisation is carried out. The affinities and the differences between the two standpoints are specified. The main disparity, i.e. the status of both maximisation precepts is highlighted. The incoherence of R. Posner’s position including his pragmatic argument for wealth maximisation and his commitment to the thesis about ethical convergence is pointed out.

Keywords: economic analysis of law, ethic of productivity, wealth-maximization, pragmatic decision procedure, teleological theory, utilitarianism

Language: Polish

Published: Number 1(2)/2011, pp. 5-14.

Download file: Download

Number of downloads: 371

References:

  1. Brink D., Utilitarian Morality and the Personal Point of View, „Journal of Philosophy” 1986/8.
  2. Cooter R., Ulen T., Law and Economics, Boston 2004.
  3. Dworkin R., Biorąc prawa poważnie, Warszawa 1998.
  4. Kymlicka W., Współczesna filozofia polityczna, Kraków 1998.
  5. Lukes S., Niezwykłe oświecenie profesora Caritata, Warszawa 2003.
  6. Nozick R., Anarchia, państwo, utopia, Warszawa 1999.
  7. Parfit D., Reasons and Persons, Oxford-New York 1986.
  8. Polanowska-Sygulska B., Between Utility and Wealth-Maximization, w: Stelmach J., Brożek B., Załuski W. (red.), Studies in the Philosophy of Law: Frontiers of the Economic Analysis of Law, Kraków 2007.
  9. Posner R., Overcoming Law, Cambridge (Mass.)-London 2002.
  10. Posner R., The Problems of Jurisprudence, Cambridge (Mass.)-London 1990.
  11. Rawls J., Teoria sprawiedliwości, Warszawa 1994.
  12. Smart J.J.C., Williams B., Utilitarianism: For & Against, Cambridge 1973.
  13. Stelmach J., Brożek B., Metody prawnicze, Kraków 2004.
  14. Stelmach J., Brożek B., Załuski W. (red.), Studies in the Philosophy of Law: Frontiers of the Economic Analysis of Law, Kraków 2007.
  15. Stelmach J., Sarkowicz R., Filozofia prawa XIX i XX wieku, Kraków 1998.
  16. Williams B., Moral Luck. Philosophical Papers 1973–1980, Cambridge 1986.
  17. Williams B., Moralność. Wprowadzenie do etyki, Warszawa 2000.

Monografia Jarosława Wyrembaka „Zasadnicza wykładnia znamion przestępstw. Pozycja metody językowej oraz rezultatów jej użycia” w perspektywie teoretycznoprawnej

Dr Agnieszka Bielska Brodziak, Dr Sławomir Tkacz

University of Silesia


Language: Polish

Published: Number 1(1)/2010, pp. 91-99.

Download file: Download

Number of downloads: 474

References:

  1. Barak A., Purposive Interpretation In Law, Princeton 2007.
  2. Bielska-Brodziak A., Interpretacja tekstu prawnego na podstawie orzecznictwa podatkowego, Warszawa 2009.
  3. Dedecius K., Prawo a język, w: Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2003.
  4. Kozak A., Pojmowanie prawa w teorii wykładni, Wrocław 1997.
  5. Nowacki J., Analogia legis, Warszawa 1966.
  6. Opałek K., Wróblewski J., Zagadnienia teorii prawa, Warszawa 1969.
  7. Płeszka K., Uzasadnienie decyzji interpretacyjnych przez ich konsekwencje, Kraków 1996.
  8. Spyra T., Granice wykładni prawa, Kraków 2006.
  9. Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2003.
  10. Tobor Z., Bezstronność sędziego, „Przegląd Sądowy” 2005/6
  11. Tobor Z., Bielska-Brodziak A., Tkacz S., Kilka uwag o wykładni prawa karnego, „Studia Prawnicze” 2009/3.
  12. Wróblewski J., Rozumienie prawa i jego wykładnia, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1990.
  13. Wróblewski J., Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1988.
  14. Wróblewski J., O naukowości prawoznawstwa, „Państwo i Prawo” 1965/8–9.
  15. Wyrembak J., Zasadnicza wykładnia znamion przestępstw. Pozycja metody językowej oraz rezultatów jej użycia, Warszawa 2009.
  16. Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002.

Postpozytywizm na tropie Świętego Graala? Odpowiedź na krytykę Tomasza Pietrzykowskiego

Dr Andrzej Grabowski

Jagiellonian University


Language: Polish

Published: Number 1(1)/2010, pp. 78-90.

Download file: Download

Number of downloads: 467

References:

  1. Bulygin E., Time and Validity, w: Martino A.A. (red.), Deontic Logic, Computational Linguistic and Legal Information Systems, Amsterdam-New York-Oxford 1982.
  2. Gizbert-Studnicki T., Ujęcie instytucjonalne w teorii prawa, w: Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2001.
  3. Grabowski A., Prawnicze pojęcie obowiązywania prawa stanowionego. Krytyka niepozytywistycznej koncepcji prawa, Kraków 2009.
  4. Holocher J., „Pogląd dominujący“ jako figura argumentacyjna. Aspekt teoretyczno- i dogmatycznoprawny, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego – Zeszyty Prawnicze Towarzystwa Biblioteki Słuchaczów Prawa“ 2009/16.
  5. Kelsen H., Reine Rechtslehre, Wyd. II, Wien 1960.
  6. Kotarbińska J., Definicja, w: Kotarbińska J., Z zagadnień teorii nauki i teorii języka, Warszawa 1990.
  7. Kotarbińska J., Z zagadnień teorii nauki i teorii języka, Warszawa 1990.
  8. Lang W., Obowiązywanie prawa, Warszawa 1962.
  9. MacCormick N., Institutions of Law. An Essay in Legal Theory, Oxford 2007.
  10. MacCormick N., Law as Institutional Fact, w: MacCormick N., Weinberger O., An Institutional Theory of Law. New Approaches to Legal Positivism, Dordrecht-London-Lancaster-Tokyo 1986.
  11. MacCormick N., Weinberger O., An Institutional Theory of Law. New Approaches to Legal Positivism, Dordrecht-London-Lancaster-Tokyo 1986.
  12. Martino A.A. (red.), Deontic Logic, Computational Linguistic and Legal Information Systems, Amsterdam-New York-Oxford 1982.
  13. Neumann U. , Problem obowiązywania prawa, „Państwo i Prawo“ 2007/7.
  14. Pietrzykowski T., Czym jest postpozytywizm prawniczy?, „Radca Prawny“ 2009/12.
  15. Ross A., Tû-Tû, „Harvard Law Review“ 1957/70.
  16. Smolak M., Prawo, fakt, instytucja. Koncepcje teoretycznoprawne Prawniczego Pozytywizmu Instytucjonalnego, Poznań 1998.
  17. Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2001.
  18. Wolter W., Lipczyńska M., Elementy logiki. Wykład dla prawników, Warszawa–Wrocław 1980.
  19. Zieliński M., Derywacyjna koncepcja wykładni jako koncepcja zintegrowana, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny
    i Socjologiczny“ 2006/3.
  20. Zieliński M., Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002.
  21. Zieliński M., Bogucki O., Choduń A., Czepita S., Kanarek B., Municzewski A., Zintegrowanie polskich koncepcji wykładni prawa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny“ 2009/4.
  22. Ziembiński Z., Przepis prawny a norma prawna, „Ruch Prawniczy i Ekonomiczny“ 1960/1.

W poszukiwaniu Świętego Graala. Andrzej Grabowski o prawniczym pojęciu obowiązywaniu prawa

Dr Tomasz Pietrzykowski

University of Silesia


Language: Polish

Published: Number 1(1)/2010, s. 64-77.

Download file: Download

Number of downloads: 434

References:

  1. Biccieri C., The Grammar of Society. The Nature and Dynamics of Social Norms, Cambridge 2006.
  2. Brown D., When Strangers Cooperate. Using Social Conventions to Govern Ourselves, New York 1995.
  3. Czepita S., Reguły konstytutywne a zagadnienia prawoznawstwa, Szczecin 1996.
  4. Gilbert M., Living Together. Rationality, Sociality & Obligation, Rowham 1996.
  5. Gilbert M., On Social Facts, Princeton 1989.
  6. Gizbert-Studnicki T., Ujęcie instytucjonalne w teorii prawa, w: Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2001.
  7. Grabowski A., Prawnicze pojęcie obowiązywania prawa stanowionego. Krytyka niepozytywistycznej koncepcji prawa, Kraków 2009.
  8. Hoerster N., Was ist Recht?, München 2006.
  9. Lagerspetz E., The Opposite Mirrors. An Essay on the Conventionalist Theory of Institutions, Dordrecht 1995.
  10. Lewis D., Convention. A Philosophical Study, Oxford 1979.
  11. MacCormick N., Institutions of Law, London 2007.
  12. Marmor A., Social Conventions. From Language to Law, Cambridge (Mass. 2009).
  13. Masternak-Kubiak M., Glosa do wyroku TK z 19 grudnia 2002 r. K 33/02 (Kwestia mocy wiążącej tzw. umów zabużańskich), „Państwo i Prawo“ 2003/6.
  14. Neumann U., Problem obowiązywania prawa, „Państwo i Prawo“ 2007/7.
  15. Nowacki J., Tobor Z., Wstęp do prawoznawstwa, Katowice 1996
  16. Pietrzykowski T., Czym jest postpozytywizm prawniczy?, „Radca Prawny“ 2009/12.
  17. Pietrzykowski T., Instytucje prawne jako sprzężenie reguł, dostępny on-line.
  18. Pietrzykowski T., John Searle i ontologia prawa, „Studia Prawnicze” 2009/1–2.
  19. Pietrzykowski T., Obowiązywanie i stosowanie prawa cywilnego w czasie. Problemy intertemporalne, w: Safjan M. (red.), System prawa prywatnego, t. I, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2007.
  20. Pietrzykowski T., Powrót platońskiej jaskini, dostępny on-line.
  21. Pietrzykowski T., Temporalny zakres obowiązywania prawa, „Państwo i Prawo“ 2003/4.
  22. Safjan M. (red.), System prawa prywatnego, t. I, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2007.
  23. Searle J. , The Construction of Social Reality, Londyn 1995.
  24. Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2001.
  25. Wittgenstein L., Tractatus Logico-Philosophicus, Warszawa 1997.

Robert Alexy’s Theory of Legal Principles

Dr Milena Korycka

Nicolaus Copernicus University in Toruń


English abstract: This article concerns Robert Alexy’s conception of legal principles, which conception he builds on the basis of an analysis of constitutional norms. The main assumption of his conception of rights is that in this field it is necessary to use the theory of principles as the basis. He created his own theory of principles as norms which require realization to the greatest extent possible in the light of legal and actual possibilities. Consequently, he defines principles as optimisation commands, capable of different degrees of realization depending on the actual and legal possibilities. The dimension of the legal possibility depends on the contrasting principles and rules. R. Alexy treats rules and principles as reasons of different kinds. While principles are always prima facie reasons, rules are definitive reasons until an exception to them is provided for. R. Alexy claims also that the nature of principles implies the existence of the principle of proportionality in the sense that the principle of proportionality with its three “sub-principles”: adequacy, necessity and proportionality in the strict sense, logically follows from the nature of principles and can be inferred from them

Keywords: Robert Alexy, legal principles, principle of proportionality
(keywords supplied by the editors)

Language: Polish

Published: Number 1(1)/2010, pp. 48-63.

Download file: Download

Number od downloads: 1,450

References:

  1. Alexy R., A Theory of Constitutional Rights, Oxford-New York 2002.
  2. Alexy R., Constitutional Rights, Balancing, and Rationality, „Ratio Juris” 2003/2.
  3. Alexy R., Jürgen Habermas’s Theory of Legal Discourse, ”Cardozo Law Review” 1995–1996/17.
  4. Alexy R., On the Structure of Legal Principles, ”Ratio Juris” 2000/3.
  5. Alexy R., On the Thesis of a Necessary Connection Between Law and Morality: Bulygin’s Critique, „Ratio Juris” 2000/2.
  6. Alexy R., The argument from justice. A reply to legal positivism, Oxford 2002.
  7. Alexy R., The Nature of Legal Philosophy, „Ratio Juris” 2004/2.
  8. Alexy R., W obronie niepozytywistycznej koncepcji prawa, „Państwo i Prawo” 1993/11.
  9. Dworkin R., The Model of Rules, ”The University of Chicago Law Review” 1967-68/35.
  10. Dworkin R., Imperium Prawa, Warszawa 2006.
  11. Gizbert-Studnicki T., Zasady i reguły prawne, „Państwo i Prawo” 1988/3.
  12. Habermas J., Between facts and norms, Cambridge 1996.
  13. Hart H.L.A., Pojęcie prawa, Warszawa 1998.
  14. Klatt M., Taking rights less seriously. A structural analysis of judicial discretion, „Ratio Juris” 2007/2.
  15. Korycka M., Zasada proporcjonalności – refleksje na gruncie aksjologicznych podstaw konstytucji z 1997 roku i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, w: Morawski L. (red.), Wykładnia prawa i inne problemy filozofii prawa, Toruń 2005.
  16. Korycka M., Zasady prawa, „Jurysta” 2007/8.
  17. Morawski L. (red.), Wykładnia prawa i inne problemy filozofii prawa, Toruń 2005.
  18. Płeszka K., Reguły preferencji w prawniczych rozumowaniach interpretacyjnych, w: Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2003.
  19. Raz J., Autorytet prawa, Warszawa 2000.
  20. Stelmach J. (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2003.
  21. Stelmach J., Sarkowicz R., Filozofia prawa XIX I XX w., Kraków 1998.
  22. Tuleja P., Normatywna treść praw jednostki w ustawach konstytucyjnych RP, Warszawa 1997.

“The Semantic Sting” Argument and Jerzy Wróblewski’s Theory of Law

Mgr Adam Dyrda

Jagiellonian University


English abstract: Ronald Dworkin once criticized legal positivists for that their theories are founded on a mistake called “the semantic sting”, which claims that legal philosophy, as a silent prologue to every decision of law, cannot be only a semantic account to the word ‘law’. The article presents Dworkinean argument (and its most influential critique of Herbert Hart) and examines whether Jerzy Wróblewski’s legal theory (in its descriptive layer similar to the theory of Herbert Hart) is susceptible to “the semantic sting”. Finally, the answer given is based on a particular solution: Jerzy Wróblewski’s concept of rationality of legal decision appliance. The answer is in accoradance with argumentation of soft positivists, such as Herbert Hart or Jules Coleman, and is based on the acceptance that, even if Dworkin’s argument is meaningfull, it still does not apply to the theories presented by the soft positivists. The controversy whether a particular theory is “semantically stung” is de facto a dispute over a proper methodological approach to legal theory and a relation in which such a theory remains to interpretative jurisprudence of Ronald Dworkin. In this case we can treat Jerzy Wróblewski’s theory as a metatheory, which deals with theoretic disagreement over the grounds of the law, while deciding the case.

Keywords: Ronald Dworkin, Herbert Hart, Jerzy Wróblewski, semantic sting, legal positivism, rational application of law

Language: Polish

Published: Number 1(1)/2010, pp. 39-47.

Download file: Download

Number of downloads: 635

References:

  1. Coleman J. (red.), Hart’s Postscript: Essays on the Postscript to the Concept of Law, Oxford 2001.
  2. Coleman J., Methodology, w: Coleman J., Shapiro S. (red.), The Oxford Handbook of Jurisprudence and Philosophy of Law, Oxford 2002.
  3. Coleman J., The Practice of Principle: In Defence of a Pragmatist Approach to Legal Theory, Oxford 2001.
  4. Coleman J., Shapiro S. (red.), The Oxford Handbook of Jurisprudence and Philosophy of Law, Oxford 2002.
  5. Davidson D., Preface, w: LePore E., McLaughlin B.P., Actions and Events. Perspectives on the Philosophy of Donald Davidson, Oxford 1985.
  6. Dworkin R., Imperium prawa, Warszawa 2006.
  7. Gizbert-Studnicki T., Zasady i reguły prawne, „Państwo i Prawo” 1988/3.
  8. Hart H.L.A., Definition and Theory in Jurisprudence, Oxford 1953.
  9. Hart H.L.A., Pojęcie prawa, Warszawa 1998.
  10. LePore E., McLaughlin B.P., Actions and Events. Perspectives on the Philosophy of Donald Davidson, Oxford 1985.
  11. MacCormick N., Legal Reasoning and Legal Theory, Oxford 1978.
  12. Raz J., Two Views of the Nature of the Theory of Law: A Partial Comparison, w: Coleman J. (red.), Hart’s Postscript: Essays on the Postscript to the Concept of Law, Oxford 2001.
  13. Shapiro S., What is Law? (And Why Should We Care?), 1st Conference On Philosophy And Law Neutrality And Theory Of Law, Girona, 20-22.05.2010
  14. Wróblewski J., Ronald Dworkin Law’s Empire, „Państwo i Prawo” 1988/3.
  15. Wróblewski J., Rozumienie prawa i jego wykładnia, Wrocław 1990.
  16. Wróblewski J., Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972.
  17. Wróblewski J., Zagadnienia teorii wykładni prawa ludowego, Warszawa 1959.
  18. Zabala S., The hermeneutic nature of analytic philosophy: a study of Ernst Tugendhat, New York 2008.
  19. Zirk-Sadowski M., Wprowadzenie, w: Dworkin R., Imperium prawa, Warszawa 2006.

Coherence Model of Legal Reasoning

Dr Michał Araszkiewicz

Jagiellonian University


English abstract: The aim of the article is to present a model of legal reasoning based of the concept of coherence, as this concept is understood in recent developments of cognitive science. More precisely, the model, hereafter referred to as CMLR (Coherence Model of Legal Reasoning) is based on the constraint satisfaction theory of coherence, elaborated and defended by Paul Thagard. The claim of the author is that CMLR appears very satisfactory when assessed against criteria typically employed for evaluation of legal-theoretical models of argumentation. It is able to represent legal reasoning either as a neural network or, more traditionally, as a formal dialogue game. In consequence, CMLR offers a plausible “third road” between traditional deductive and non-deductive models of legal thinking.

Keywords: legal argumentation, legal reasoning, coherence, cohesion

Language: Polish

Published: Number 1(1)/2010, pp. 19-38.

Download file: Download

Number of downloads: 507

References:

  1. Ajdukiewicz K., Zagadnienia i kierunki filozofii, Kęty–Warszawa 2003.
  2. Alexy R., A Theory of Legal Argumentation. The Theory of Rational Discourse as Theory of Legal Justification, Oxford 1989.
  3. Alexy R., On Balancing and Subsumption. A Structural Comparison, „Ratio Juris“ 2003/4.
  4. Alexy R., A Theory of Constitutional Rights, Oxford 2002.
  5. Alexy R., The Weight Formula, w: J. Stelmach, B. Brożek, W. Załuski (red.), Studies in the Philosophy of Law 3, Kraków 2007.
  6. Amayi A., Formal models of coherence and legal epistemology, „Artificial Intelligence and Law” 2007/15.
  7. Bechtela W., Abrahamsen A., Connectionism and the Mind. An Introduction to Paralell Processing in Networks, Cambridge 1991.
  8. Bench-Capon T., Dunne P.E., Argumentation in artificial intelligence, „Artificial Intelligence” 2007/171.
  9. BonJour L., The Structure of Empirical Knowledge, Cambridge (Mass.)-London 1985.
  10. Brożek B., Defeasibility of Legal Reasoning, Kraków 2004.
  11. Brożek B., Kilka uwag o logice norm, w: J. Stelmach (red.), Studia z filozofii prawa, Kraków 2001.
  12. Brożek B., Rationality and Discourse. Towards a Normative Model of Applying Law, Warszawa 2007.
  13. Daniels N., Justice and Justification. Reflective Equilibrium in Theory and Practice, Cambridge 1996.
  14. Dworkin R., The Model of Rules, “University of Chicago Law Review” 1965/35.
  15. Gizbert-Studnicki T., Zasady i reguły prawne, “Państwo i Prawo” 1988/3.
  16. Grabowski A., Judicial Argumentation and Pragmatics. A Study on the Extension of the Theory of Legal Argumentation, Kraków 1999.
  17. Hage J., Reasoning with rules, Dordrecht 1997.
  18. Holyoak K., Thagard P., Mental Leaps. Analogy in Creative Thought, Cambridge-London 1995.
  19. Jørgensen J., Imperatives and Logic, „Erkenntnis“ 1937–1938/7.
  20. MacCormick N., Summers R., Interpreting Statutes. A comparative study, Dartmouth 1991.
  21. MacCormick N., Legal Reasoning and Legal Theory, Oxford 1978.
  22. Lehrer K., Theory of Knowledge, London 1990.
  23. Malinowski A., Nowak L., Problemy modelowania w teorii prawa, „Państwo i Prawo” 1972/2.
  24. Marciszewski W. (red.), Mała encyklopedia logiki, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970.
  25. Płeszka K., Uzasadnianie decyzji interpretacyjnych przez ich konsekwencje, Kraków 1996.
  26. Prakken H., Logical Tools for Modelling Legal Argument. Study of Defeasible Reasoning in Law, Dordrecht 1997.
  27. Prakken H., Sartor G., A Dialectical Model of Assessing Conficting Arguments in Legal Reasoning, „Artificial Intelligence and Law” 1996/4.
  28. Putnam H., Reason, truth and history, Cambridge 1981.
  29. Rescher N., Dialectics. A Controversy-Oriented Approach to the Theory of Knowledge, Albany 1977.
  30. Rescher N., The Coherence Theory of Truth, Oxford 1973.
  31. Stelmach J., Naturalistyczny i antynaturalistyczny model teorii prawa, “Studia Prawnicze” 1984/3–4.
  32. Stelmach J., Brożek B., Metody prawnicze, Kraków 2006.
  33. Tarski A., O pojęciu wynikania logicznego, „Przegląd Filozoficzny” 1936/39.
  34. Thagard P., Ethical Coherence, „Philosophical Psychology“ 1998/4.
  35. Thagard P., Coherence in Thought and Action, Cambridge-London 2000.
  36. Thagard P., Explanatory Coherence, „Behavioral and Brain Sciences” 1989/12.
  37. Thagard P., Mind. An Introduction to Cognitive Science, Cambridge-London 2005.
  38. Thagard P., Verbeurgt K., Coherence as constraint satisfaction, „Cognitive Science“ 1998/22.
  39. Volpe G., A Minimalist Solution to Jørgensen’s Dillemma, „Ratio Juris” 1999/12.
  40. Woleński J., Epistemologia. Poznanie, prawda, wiedza, realizm, Warszawa 2005.
  41. Woleński J., Z zagadnień analitycznej filozofii prawa, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace prawnicze” 92.
  42. Wróblewski J., Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1988.

 

 

Journal infrastructureISSN 2082-3304Open accessCC BY 4.0Crossref DOIDOAJ