Archiwum
Filozofii Prawa
i Filozofii Społecznej

Journal of the Polish Section of IVR (ISSN:2082-3304)

IVR

Call for Proposals: Numery tematyczne na rok 2022 – 30.06.2021 r.

Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do nadsyłania propozycji numerów tematycznych „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” na 2022 r. W roku tym Redakcja planuje wydanie dwóch numerów tematycznych: jednego w pierwszej połowie roku, drugiego zaś – w połowie drugiej.

Osoby zainteresowane pełnieniem funkcji redaktorów numerów tematycznych prosimy o przesłanie propozycji tomów – o objętości 1-2 stron A4 – obejmującej: (1) roboczy tytuł tomu; (2) opis jego proponowanej tematyki oraz (3) nazwiska redaktorów. Zgodnie z przyjętą przez czasopismo polityką redakcyjną numery tematyczne zakładać będą otwarty Call for Papers, zaś proces recenzyjny tekstów przeprowadzany będzie przez Redakcję.

Propozycje numerów  prosimy nadsyłać do dnia 30 czerwca 2021 r. na adres: archiwum@ivr.org.pl.

Prawo w filmie jako przejaw estetyki prawa i szczególny przypadek kierunku prawo i literatura

Prof. dr hab. Kamil Zeidler

Uniwersytet Gdański

Abstrakt w języku polskim: Zestawiając ze sobą i porządkując nurty badawcze: prawo w filmie, prawo i literatura oraz estetyka prawa – łatwo dojść do wniosku, że mamy do czynienia z bliskimi sobie tematami w których pewne zakresy pól badawczych są takie same. Najszerszym pojęciem jest estetyka prawa, która obejmuje swym zakresem w całości kierunek prawo i literatura. Prawo w filmie jest natomiast uszczegółowieniem tego ostatniego.

Porządkując estetykę prawa, można zamknąć ją w trzech ujęciach: zewnętrznym, wewnętrznym oraz nazywanym „prawo jako narzędzie estetyzacji”. Estetyka prawa w ujęciu zewnętrznym zajmuje się przejawami prawa, inspiracjami prawniczymi, motywami prawnymi, symbolami, znakami, które były przedstawiane przez wieki w sztukach pięknych. Przedmiotem estetyki prawa w ujęciu wewnętrznym jest samo prawo. Trzecie ujęcie estetyki prawa koncentruje się na prawie jako narzędziu estetyzacji życia codziennego.

W ramach kierunku prawo i literatura rozważania dotyczą bądź zawartości treści prawnych i prawniczych w dziełach literackich (law in literature), bądź wartości literackiej, w tym estetycznej, aktów normatywnych, a szerzej także innych aktów stosowania prawa (law as literature). Szczególnym przypadkiem tego kierunku badawczego jest kinematografia prawnicza, gdzie film nakręcony na podstawie scenariusza traktuje się jako pewną narrację, co pozwala uznać, że prawo w filmie stanowi rozwinięcie kierunku prawo i literatura.

Praktyczny aspekt tych badań – zarówno estetyki prawa, prawa i literatury oraz prawa w filmie – dotyczy przede wszystkich znaczenia i wpływu na świadomość prawną oraz na kształtowanie postaw wobec prawa. Najważniejsze jest tu zwrócenie się ku problemowi kształtowania świadomości prawnej za pośrednictwem innych środków niż sam tekst aktu normatywnego.

Słowa kluczowe: estetyka prawa, prawo i literatura, prawo w filmie, kinematografia prawnicza, świadomość prawna

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(26)/2021, s. 8-20.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2021.1.8

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 572

“Archiwum…” w bazie ERIH PLUS

 

Z radością informujemy, że nasze czasopismo pozytywnie przeszło proces weryfikacyjny i zostało włączone do bazy ERIH PLUS. Profil czasopisma w bazie ERIH PLUS dostępny jest pod TYM adresem.

Call for Papers: Numer ogólny – 15.05.2021 r.

Redakcja „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” informuje o naborze tekstów do polskojęzycznego ogólnego numeru czasopisma, który ukaże się w drugiej połowie 2021 r. Nadsyłane teksty mogą być poświęcone wszelkim zagadnieniom mieszczącym się w zakresie tematycznym czasopisma: teorii prawa, filozofii prawa, socjologii prawa, filozofii społecznej, filozofii politycznej czy etyce prawniczej.

Teksty powinny być przygotowane według standardów redakcyjnych stosowanych w „Archiwum…”. Objętość artykułu nie powinna przekraczać 45.000 znaków ze spacjami i przypisami. Do tekstu załączyć należy formularz i oświadczenie autorskie. Potrzebne pliki oraz istotne informacje dotyczące procesu recenzyjnego są dostępne TUTAJ. Teksty należy przesyłać do 15 maja 2021 r. na adres: archiwum@ivr.org.pl. Zachęcamy do publikacji!

„Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” 4/2020 już dostępne

Zapraszamy do zapoznania się z numerem 4/2020 „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej”, wydanym w języku polskim. W numerze znalazły się następujące artykuły:

  • Mgr Weronika Adamska: Stan wyjątkowy w perspektywie filozofii prawa. Próba definicji
  • Dr Tomasz Barszcz: O pięknie w pracy prawnika
  • Mgr Michał Janowski: Status prawny zwierząt a ich kategoryzacja biologiczna
  • Prof. UŁ dr hab. Jerzy Leszczyński: Relacja prawa i moralności z prawnego punktu widzenia. Moralność partykularna a moralność kooperatywna
  • Prof. dr hab. Andrzej Malinowski: Na marginesie koncepcji języka norm prawnych
  • Prof. UR dr hab. Grzegorz Maroń: Odwołania do szkół filozoficzno-prawnych w uzasadnieniach orzeczeń polskich sądów
  • Prof. dr hab. Zygmunt Tobor, Dr Mateusz Zeifert: Korpusy językowe jako narzędzie interpretacji prawa. Amerykańska teoria i praktyka
  • Prof. UAM dr hab. Michał Wendand: Prawo naturalne w ramach radykalnego oświecenia
  • Dr Wojciech Wojtyła: Od osoby do społeczności. Teoria uczestnictwa w ujęciu Karola Wojtyły

Ponadto w numerze ukazała się recenzja książki R. Mańko „W stronę krytycznej filozofii orzekania. Polityczność, etyka, legitymizacja” autorstwa mgr. Mateusza Wojtanowskiego – oraz odpowiedź autora na recenzję.

Z numerem można zapoznać się TUTAJ.

Numer 3/2020 „Archiwum…”: „Public Interest in Current Legal Discourse”

Zapraszamy do zapoznania się z numerem 3/2020 „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej”, opublikowanym w otwartym dostępie na stronie naszego czasopisma. Redaktorką anglojęzycznego numeru „Public Interest in Current Legal Discourse” jest prof. UZ dr hab. Martyna Łaszewska-Hellriegel.

W numerze znalazły się następujące artykuły:

  • Dr Mateusz Klinowski: Public Truths and Their Legal Protection
  • Dr Jan Winczorek: Public Interest and Access to Justice: A Liminal Analysis
  • Prof. UwB dr hab. Anetta Breczko: “Interest of the Individual” versus “Common Good” and “Public Interest” in the Context of Technological Progress in Medicine
  • Prof. UZ dr hab. Martyna Łaszewska-Hellriegel: Is Post-Mortem Organ Donation a Duty Towards Society and Can It Be Justified by Public Interest? Recent Bills to Amend the German Transplantation Law
  • Prof. UG dr hab. Maciej Barczewski, Prof. UG dr hab. Sebastian Sykuna: Improving Global Public Health: Responsiveness to Public Interest Considerations in Intellectual Property Law
  • Dr Magdalena Łągiewska, Prof. dr hab. Kamil Zeidler: Bruce Lee’s Case: Intellectual Property vs. Free Access to Culture and Protection of Public Interest
  • Prof. dr hab. Hanna Paluszkiewicz: Is “Public Interest” a Conceptual Category of Contemporary Polish Procedural Criminal Law?
  • Prof. UR dr hab. Beata Stępień-Załucka: Amendments to the Law on Assemblies Against the Background of the Constitutional Freedom of Assembly in Poland
  • Dr Dobrochna Ossowska-Salamonowicz: Public and Social Interest in Journalistic Activity

Prócz słowa wstępnego numer zawiera ponadto dalszą część dyskusji pomiędzy prof. Beatą Polanowską-Sygulską a dr. Henrym Hardym, poświęconej twórczości Isaiaha Berlina.

Z numerem można zapoznać się TUTAJ.

Call for Papers: Deliberatywna filozofia prawa – 31.05.2021 r.

Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do nadsyłania artykułów do numeru tematycznego „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” zatytułowanego Deliberatywna filozofia prawa.

Celem rozważań podejmowanych w tomie jest zaprezentowanie nowego paradygmatu badawczego w filozofii prawa, którym jest deliberatywna filozofia prawa (DFP). Paradygmat zakłada, że źródłem legitymizacji procesów stanowienia prawa i jego stosowania (czy to w typie sądowym, czy w typie administracyjnym) jest szeroki rzeczywisty udział w nich oraz realny wpływ na ich funkcjonowanie obywateli danego związku politycznego. Dotyczy to wszystkich trzech władz: ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Tym samym to aktywni publicznie „krytyczni obywatele” (Pippa Norris) stanowią niezbędny czynnik procesów prawotwórczych oraz procesów stosowania prawa. DFP przekracza założenia Habermasowskiego modelu demokracji, w którym odrębnie funkcjonujące instytucje demokracji reprezentatywnej wspierane są wyłącznie pośrednio przez aktywność obywateli w sferze publicznej. DFP stawia sobie za cel wypracowanie takiego modelu ustroju, w którym obywatele zostają rzeczywiście upodmiotowieni i odzyskują rzeczywisty wpływ na procesy stanowienia i stosowania prawa oraz odpowiednie instytucje z nimi związane.

DFP przyjmuje, że metodą uzgadniania/dochodzenia do porozumienia powinna być deliberacja pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi stronami. Podstawowa zasadą regulującą deliberację jest konieczność formułowania uzasadnień publicznych, które zawsze powinny być jawne i transparentne oraz podawane językiem zrozumiałym dla zwykłych obywateli. Kwestia tego, co dokładnie można/powinno się uznać za uzasadnienie publiczne jest oczywiście sprawą badawczo otwartą, w szczególności na gruncie DFP.

DFP w odniesieniu do procesów legislacyjnych postuluje konieczność prowadzenia rzeczywistych a nie fasadowych konsultacji publicznych. W odniesieniu do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przyjmuje założenie o szerokim udziale obywateli jako źródle legitymizacji wymiaru sprawiedliwości. DFP wypracowuje nowy model kształcenia obywateli, w tym nowy model edukacji prawniczej, wymagający głębokiej reformy obecnie istniejącego modelu z jednej strony stanowiącego skostniały spadek po okresie realnego socjalizmu, z drugiej podtrzymywanego przez wciąż kołatającego się w murach wydziałów prawa ducha antydemokratycznego pozytywizmu prawniczego. DFP pozwala podjąć trud wypracowania od nowa narzędzi dogmatyki prawniczej dostosowanych do potrzeb współczesnego demokratycznego państwa prawa.

Tom będzie się składał z trzech działów:

  1. teoretycznego, dotyczącego tego, czym jest deliberatywna filozofia prawa;
  2. poświęconego udziałowi obywateli w opartym na deliberacji sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości;
  3. dedykowanego edukacji demokratycznej i prawniczej.

Propozycje artykułów należy przesyłać na adres redakcji (archiwum@ivr.org.pl) do 31 maja 2021 roku. Teksty powinny być przygotowane według standardów redakcyjnych stosowanych w „Archiwum”, dostępnych pod adresem http://archiwum.ivr.org.pl/wytyczne-dla-autorow/. Tom zostanie opublikowany pod redakcją Karoliny M. Cern oraz Piotra W. Juchacza (UAM) planowo w 2021 roku. Dalszych informacji udzielają redaktorzy tomu: cern@amu.edu.pl oraz juchaczp@amu.edu.pl.

Relacja prawa i moralności z prawnego punktu widzenia. Moralność partykularna a moralność kooperatywna

Prof. UŁ dr hab. Jerzy Leszczyński

Uniwersytet Łódzki

Abstrakt w języku polskim: Artykuł omawia relację prawa i moralności w rozwiązywaniu problemów prawnych. Przedmiotem zainteresowania nie jest wyłącznie sytuacja konfliktu między prawem i moralnością, oraz konieczność dania pierwszeństwa prawu bądź moralności. Moralne treści prawa czynią odwołania do moralności nie tylko możliwymi, ale koniecznymi. Ograniczeniem dla takich odwołań jest zachowanie równości wobec prawa. Rozważane są również wewnętrzne zróżnicowania moralności, według których jakaś jej część domaga się intensywnej ochrony przez prawo bez szkody dla spójności społeczeństwa i poszczególnych osób: odróżnienie moralności publicznej i moralności prywatnej, a następnie moralnego minimum i moralnego maksimum – koncepcji zaproponowanej przez Michaela Walzera. Powiązanie tej koncepcji z prawnym punktem widzenia prowadzi do odróżnienia moralności partykularnej i moralności kooperatywnej, które wydaje się w tej perspektywie lepiej uzasadnione.

Słowa kluczowe: moralne minimum, moralne maksimum, Walzer, moralność publiczna, moralność kooperatywna

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 4(25)/2020, s. 42-53.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.4.42

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 220