Archiwum Filozofii Prawai Filozofii Społecznej

Journal of the Polish Section of IVR (ISSN:2082-3304)

IVRwww.ivr.org.pl
  • O NAS
  • Cel i zakres
  • Aktualności
  • Numery
    • Bieżący numer
    • Numery archiwalne
  • Redakcja
    • Skład Redakcji
    • Recenzentki i Recenzenci
  • Dla autorów
  • Etyka
  • Kontakt
  • English

Realizm prawniczy i rodzaje funkcjonalne. Metafizycznie redukcjonistyczny naturalizm Michaela Moore’a

Opublikowano: 2021-06-24
Numery>Numer 2(27)/2021>Artykuł naukowy
Torben SpaakDOI: 10.36280/AFPiFS.2021.2.83

Narzędzia artykułu

Pełny tekst PDFNumer 2(27)/2021English version
Język artykułu: polskiOpublikowano: Numer 2(27)/2021, s. 83-107.Liczba pobrań: 499

W tym numerze

Wróć do spisu treści numeru
← Poprzedni tekstPrzeciw godności. Argument za niemetafizycznym fundamentem prawa ochrony zwierzątTomasz PietrzykowskiNastępny tekst →Normy i nowość. Refleksje nad wiedzą prawniczą, normami i systemami ewolucyjnymiGiovanni Tuzet

Prof. dr Torben Spaak

Uniwersytet Sztokholmski

Słowa kluczowe: rodzaje funkcjonalne, naturalizm, realizm, konwencjonalizm, przyczynowa teoria znaczenia, nihilizm, sceptycyzm

Abstrakt w języku polskim: Michael Moore broni ujęcia własności naukowych, umysłowych, moralnych i prawnych, zgodnie z którym istnieją nie tylko rodzaje naturalne, ale także rodzaje moralne i funkcjonalne; a dokładniej utrzymuje, że: 1) zjawiska wyraźnie prawne, takie jak prawa (legal rights), precedens, zła wola itp. są rodzajami funkcjonalnymi w tym sensie, że ich natura polega na funkcji, jaką pełnią w prawie, 2) funkcją rodzaju funkcjonalnego jest ten skutek lub te skutki rodzaju funkcjonalnego, które przyczyniają się bardziej niż jakikolwiek inny skutek do osiągnięcia celu większego systemu, w którym występują, 3) rodzaje funkcjonalne można zredukować do nieokreślenie dużych dysjunkcji własności naturalnych, 4) właściwą wersją naturalizmu jest metafizycznie redukcjonistyczny naturalizm, oraz 5) rodzaje funkcjonalne odgrywają niezbędną rolę w wyjaśnianiu ludzkiego zachowania.

Twierdzę jednak, 1) że metoda określania funkcji (rzekomego) rodzaju funkcjonalnego zaproponowana przez Moore’a jest zbyt nieokreślona, by można było tę funkcję ustalić. Twierdzę również, 2) że bardzo trudno jest zidentyfikować własności, które są częścią nieokreślenie dużej dysjunkcji własności naturalnych, która w analizie Moore’a jest tożsama z rodzajem funkcjonalnym, 3) że rodzaje funkcjonalne nie mogą być częścią najlepszego wyjaśnienia ludzkiego zachowania, ponieważ brakuje im jedności nomologicznej, a brakuje im takiej jedności, ponieważ są z konieczności realizowane na różne sposoby, oraz 4) że Moore będzie musiał w związku z tym zrezygnować: a) z poglądu, że rodzaje funkcyjne są identyczne z nieokreślenie dużymi dysjunkcjami naturalnych własności, b) z poglądu, że rodzaje funkcyjne są częścią najlepszego wyjaśnienia ludzkiego zachowania, lub z obu (a i b). Twierdzę również, 5) że idea rodzaju funkcjonalnego nie powinna odgrywać centralnej roli w żadnej teorii prawa czy rozumowania prawniczego. [tłumaczenie Redakcja]

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytowaćAPA, Chicago, OSCOLA, BibTeX, RIS

T. Spaak (2021) Realizm prawniczy i rodzaje funkcjonalne. Metafizycznie redukcjonistyczny naturalizm Michaela Moore’a. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2021, nr 2(27), 83-107. https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2021.2.83.

Licencja: CC BY 4.0DOIHTMLPDFNumerBibTeXRISJATS XMLTorben Spaakrodzaje funkcjonalnenaturalizmrealizmkonwencjonalizmprzyczynowa teoria znaczenianihilizm

W kategorii:Artykuły Tagi:konwencjonalizm, naturalizm, nihilizm, przyczynowa teoria znaczenia, realizm, rodzaje funkcjonalne, sceptycyzm

Zgłoś artykuł

Kontakt

archiwum@ivr.org.pl

Sekretarz redakcji: dr Karolina Gmerek (karolina.gmerek@usz.edu.pl)

Zobacz wytyczne dla autorów

fFacebook

Aktualny numer

Okladka numeru AFPiFS 2(47)/2026
Numer 2(47)/2026

Indeksowanie

  • 100 pkt.w wykazie ministerialnym
  • ScopusScopus
  • ERIH PLUSERIH PLUS
  • DOAJDOAJ
  • Crossref DOICrossref DOI

ISSN: 2082-3304

Metryka czasopisma i bazy indeksacyjne.

Standardy i obecność
Rozwój czasopismRozwój czasopismOtwarty dostępCC BY 4.0CC BY 4.0

Najczęściej wyszukiwane teksty

  1. Agonizm polityczny a myślenie o prawie i prawoznawstwieAutorzy: Jerzy Leszczyński
  2. Zasada nullum crimen sine lege jako źródło poszukiwania językowej granicy wykładni prawa karnego?Autorzy: Sławomir Tkacz
  3. Superfluum and surpluses of meaning as examples of redundancy of the text of lawAutorzy: Maciej Kłodawski
  4. Pewność prawa a zasada interpretatio retro non agitAutorzy: Agnieszka Bielska-Brodziak; Marek Suska
  5. Hans Kelsen as Outliner: The Defence of a Radical Norm TheoryAutorzy: Stanley L. Paulson
  6. Cztery zagadki o rządach prawa:Dlaczego? Co? Gdzie? I kogo to obchodzi? Część IIAutorzy: Martin Krygier
  7. Kant, Korsgaard i podmiotowość moralna zwierzątAutorzy: Tomasz Pietrzykowski
  8. Robert Alexy’s Theory of Legal PrinciplesAutorzy: Milena Korycka
  9. Why Legal Conventionalism FailsAutorzy: Adam Dyrda
  10. Paweł Włodkowic i jego zapomniana koncepcja wojny sprawiedliwejAutorzy: Tomasz Tulejski

Na podstawie danych Google Search Console.

Szukaj

Kategorie

  • Aktualności
  • Artykuły
  • Bez kategorii
  • In Memoriam
  • Recenzje i polemiki
  • Słowo wstępne
  • Sprawozdania
Infrastruktura czasopismaISSN 2082-3304Otwarty dostępCC BY 4.0Crossref DOIDOAJ

Copyright © 2026 Polska Sekcja Międzynarodowego Stowarzyszenia Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej IVR | Administrator strony: Karolina Gmerek

Ta strona używa plików cookies. Zakładamy, że wyrażają Państwo na to zgodę, ale mogą Państwo także wyłączyć pliki cookies w Ustawieniach. //
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. (Zob. więcej // Read more) Ustawienia // SettingsZGODA // ACCEPT

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT