Słowa kluczowe: pochodzenie moralności, podejście ewolucyjne, przetrwanie najlepiej dostosowanych, pomoc wzajemna, darwinizm społeczny, lamarkizm
Abstrakt w języku polskim:
Artykuł ma na celu przedstawienie i analizę dwóch różnych podejść do kwestii ewolucyjnych źródeł norm społecznych. Poglądy analizowane w pracy pochodzą od znanych dziewiętnastowiecznych filozofów: Herberta Spencera i Piotra Kropotkina. Pierwszy z nich łączony jest na ogół z tak zwanym darwinizmem społecznym. Rozważania zawarte w artykule pokazują, dlaczego taka klasyfikacja Spencera może być myląca. Kropotkin jest z kolei przedstawicielem rosyjskiego ewolucjonizmu, którego cechą charakterystyczną jest nacisk na kooperacyjne zachowania zwierząt, a nie rywalizację między nimi. W artykule zakładam, że myśl Karola Darwina powinna być traktowana jako punkt odniesienia dla rozważań dotyczących ewolucyjnych źródeł moralności. Dlatego zwięzła prezentacja poglądów Darwina poprzedza rozważania dotyczące Spencera i Kropotkina. Analiza dokonana w pracy pokazuje kluczowe zbieżności i różnice między Spencerem i Kropotkinem w odniesieniu do ewolucji i poglądów społecznych. Spencer jawi się jako wyznawca lamarkizmu broniący państwa minimalnego, postrzegający rywalizację i konkurencję jako naturalne dla społeczeństwa. Kropotkin wpisuje się w podejście darwinowskie i jako zaciekły krytyk państwa uważa, że jego porzucenie ujawni naturalne dobro człowieka.
Język artykułu: angielski
Liczba pobrań: 96
Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytowaćAPA, Chicago, OSCOLA, BibTeX, RIS
Ł. Mirocha (2026) Spencer and Kropotkin: Two Takes on Evolutionary Sources of Social Norms. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2026, nr 1(46), 96-111. https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2026.1.96.
