Mądrość chińskich aforyzmów. Kilka uwag o filozofii prawa karnego pomiędzy chińskimi a europejskimi rudymentariami

Tomasz Snarski

doi:10.36280/afpifs.2021.4.58

Artykuł naukowy

Mądrość chińskich aforyzmów. Kilka uwag o filozofii prawa karnego pomiędzy chińskimi a europejskimi rudymentariami

Tomasz Snarski

A Wisdom of Chinese Aphorisms. A Few Remarks on the Philosophy of Criminal Law between Chinese and European Rudimentals

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 4(29)/2021, s. 58-70

DOI 10.36280/afpifs.2021.4.58 ↗

Numer: nr 4(29)/2021
Strony: 58-70
Opublikowano: 2021
Język tekstu: polski

polski

Abstrakt

Artykuł stanowi szkic z filozofii prawa karnego poświęcony pojęciu i znaczeniu chińskich aforyzmów w studiach nad prawem, a także w nauczaniu prawa. Autor przybliża pojęcie chińskiego aforyzmu (mądrości, sentencji, myśli), zestawiając je z tradycyjnie rozpowszechnionymi w kulturze prawnej i prawniczej sentencjami łacińskimi. Przegląda także wybrane aforyzmy chińskie porównując je z niektórymi współczesnymi ideami, koncepcjami czy zasadami polskiego prawa karnego. Autor opowiada się także za szerszym wykorzystaniem chińskich aforyzmów w dyskusjach nad współczesnymi poglądami dotyczącymi podstawowych instytucji prawa karnego, traktując je jako narzędzie poszerzające zakres refleksji nad treścią paradygmatów, a być może nawet umożliwiające ich reinterpretację.

Słowa kluczowe

sentencje prawnicze
aforyzmy prawnicze
chińskie aforyzmy
filozofia prawa karnego
koncepcje prawa karnego
idee prawa karnego
zasady prawa karnego

angielski

Abstract

The article is a study of the philosophy of law, devoted to the concept and significance of aphorisms in legal science as well as in legal education. The author introduces the concept of Chinese aphorisms (wisdoms, maxims, thoughts), confronting it with the role played by Latin maxims in law and legal culture. He also reviews selected Chinese aphorisms, comparing them with some contemporary basic ideas, concepts and principles of Polish criminal law. The author also advocates a wider use of Chinese aphorisms in discussions on contemporary views on the fundamental institutions of criminal law, treating them also a tool for broader reflection on the contents of paradigms, which perhaps even enables their reinterpretation.

Keywords

legal sentences
legal aphorisms
Chinese aphorisms
philosophy of criminal law
concepts of criminal law
ideas of criminal law
principles of criminal law

Pełny tekst PDF Jak cytować

Bibliografia

46 pozycji bibliograficznych

Literatura

Amato, S. (2015). Punishment in Crisis. In A. Incampo, W. Żełaniec (eds.), Universality of Punishment. Bari: Caccuci Editore.
Cieslewicz, N., Sykuna, S. (2013). Prawo karne. In J. Zajadło (ed.), Łacińska terminologia prawnicza. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
Cieślak, M. (1994). Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Dworkin, R. (1998 ). Biorąc prawa poważnie (T. Kowalski transl.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Fuller, L.L. (1958). Positivism and Fidelity to Law – A Reply to Professor Hart. Harvard Law Review 71, 630-672.
Fuller, L.L. (1978). Moralność prawa. J. Kurczewski (ed.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Gawroński, A. (2011). Wizja i argumentacja w filozofii. Od lektury Homera do teorii metatekstu. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Grabowska, A. (2013). Aksjologia prawa w Chinach – refleksje filozoficznoprawne. Gdańskie Studia Azji Wschodniej 3, 97-111.
Grześkowiak, A. (2009). Prawo karne. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
Jacoby, M. (2018). Sztuka perswazji w starożytnych Chinach. Opowiastka alegoryczna w okresie walczących Państw (453-221 r. p. n. e.). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog.
Jullien, F. (2006). Drogą okrężną i wprost do celu. Strategie sensu w Chinach i Grecji (M. Falski transl.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Kajdański, E. (2011). Chiny. Leksykon (2nd ed.). Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza.
Kopania, Z., Szpotakowski, I. (2020). Chinese Law Research Guide. Łódź- Kraków: Wydawnictwo Naukowe ArchaeGraph.
Kordela, M. (2012). Zasady prawa. Studium teoretycznoprawne. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Kość, A. (1998). Prawo a etyka konfucjańska w historii myśli prawnej Chin. Lublin: Pracownia Poligraficzna przy Prywatnym Liceum Ogólnokształcącym w Lublinie.
Księżopolski, W. (1993). Mądrość Wschodu. Przysłowia, sentencje i maksymy chińskie. Sopot: Oficyna Wydawnicza KOD.
Łopatka, A. (1969). Wstęp do prawoznawstwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Maroń, G. (2011). Zasady prawa. Pojmowanie i typologie a rola w wykładni prawa i orzecznictwie konstytucyjnym. Poznań: Ars Boni et Aequi.
Morawski, L. (2014). Podstawy filozofii prawa. Toruń.
Obarski, E. (2001). Zaciemnione i oświetlone zbocza tej samej góry. In Lao Tsy, Roga. Tao te king (M. Mostowicz-Zahorski transl.). Wrocław: Rękodzielnia Arhat.
Popper, K.R. (2002). Logika odkrycia naukowego (U. Niklas trans.). Warszawa: Fundacja Aletheia.
Snarski, T. (2014). O potrzebie debaty w nauce prawa, wśród prawników i o prawie – kilka uwag o dyskursywnej tożsamości prawa. Aequitas 2, 141-150.
Snarski, T. (2018). Debata Hart – Fuller i jej znaczenie dla filozofii prawa. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Snarski, T. (2018). Po co prawu karnemu filozofia prawa? In M. Pająk, R. Zawłocki (eds.), Prawo karne wobec konstytucji. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Snarski, T. (2020). Wróblewski. Sopot: Wydawnictwo Arche.
Stępień, M. (2013). Spór konfucjanistów z legistami. W kręgu chińskiej kultury prawnej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Stępień, M. (2015). Konfucjańska teza o prymitywizmie aksjologicznym prawa.
In M. Stępień, M. Dudek (eds.), Aksjologiczny wymiar prawa. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
Stępień, M. (2018). Konstytucjonalizm konfucjański jako wyzwanie. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Szczepański, J. (1963). Elementarne pojęcia socjologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Szymczak, M. (ed.). (1978). Słownik języka polskiego. Tom pierwszy A-K. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Szymczak, M. (ed.). (1981). Słownik języka polskiego. Tom trzeci R-Ż. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe.
Tokarczyk, R. (2010). Współczesne kultury prawne. Warszawa: Oficyna a Wolters Kluwer business.
Warylewski, J. (2007). Kara. Podstawy filozoficzne i historyczne. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Warylewski, J. (2010). Kierunki i szkoły w nauce prawa karnego. In A. Marek (ed.), System prawa karnego. Tom 1. Zagadnienia ogólne. Warszawa: C.H. Beck.
Warylewski, J. (2016). Klondike czy złoto głupców wymiaru sprawiedliwości karnej? Gdańskie Studia Prawnicze XXXV, 445-463.
Warylewski, J. (2020). Prawo karne. Część ogólna. Warszawa: Wolters Kluwer.
Włodarski, J. (2001). Chiny w oczach Polaków do XX wieku. Państwo- Społeczeństwo-Kultura. Gdańsk: Wydawnictwo Marpress.
Wojtczak, S., Witczak-Plisiecka, I., Augustyn, R. (2017). Metafory konceptualne jako narzędzia rozumowania i poznania prawniczego. Warszawa: Wolters Kluwer.
Zajadło, J. (2019). Minima Iuridica. Refleksje o pewnych (nie)oczywistościach prawniczych. Sopot: Wydawnictwo Arche.
Zalewski, W. (2006). Sprawiedliwość naprawcza. Początek ewolucji polskiego prawa karnego? Gdańsk: Wydawnictwo Arche.
Zalewski, W. (2016). Sprawiedliwość „sprawiedliwości naprawczej". Gdańskie
Studia Prawnicze XXXV, 565-576.
Zalewski, W. (2017). Odpowiedzialność podmiotu zbiorowego w prawie karnym – w poszukiwaniu racjonalności. Gdańskie Studia Prawnicze XXXVII, 389-404.
Zeidler, K. (2010). Chińskie nauki o nauczaniu. In J. Włodarski, K. Zeidler, M. Burdelski (eds.), Chiny w oczach Polaków. Księga jubileuszowa z okazji 60-lecia nawiązania stosunków dyplomatycznych między Polską a Chińską Republiką Ludową. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Zeidler, K. (2020). Mądrość chińskich aforyzmów. O państwie, prawie, polityce i władzy. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Informacje o publikacji

Autor i afiliacja

Tomasz Snarski

Uniwersytet Gdański

ORCID: https://orcid.org/0000-0003-2803-5574

Dane wydania

Numer nr 4(29)/2021

Strony: 58-70
Opublikowano: 2021
DOI: 10.36280/afpifs.2021.4.58
PDF: Pełny tekst PDF

DostępOtwarty LicencjaCC BY-NC-ND 4.0 ↗

Jak cytować

Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.

Format AFPiFS

T. Snarski, Mądrość chińskich aforyzmów. Kilka uwag o filozofii prawa karnego pomiędzy chińskimi a europejskimi rudymentariami, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 4(29)/2021, s. 58–70, DOI: 10.36280/afpifs.2021.4.58

Eksportuj dane cytowania

[ref-001] Amato, S. (2015). Punishment in Crisis. In A. Incampo, W. Żełaniec (eds.), Universality of Punishment. Bari: Caccuci Editore.

[ref-002] Cieslewicz, N., Sykuna, S. (2013). Prawo karne. In J. Zajadło (ed.), Łacińska terminologia prawnicza. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.

[ref-003] Cieślak, M. (1994). Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

[ref-004] Dworkin, R. (1998 ). Biorąc prawa poważnie (T. Kowalski transl.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

[ref-005] Fuller, L.L. (1958). Positivism and Fidelity to Law – A Reply to Professor Hart. Harvard Law Review 71, 630-672.

[ref-006] Fuller, L.L. (1978). Moralność prawa. J. Kurczewski (ed.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

[ref-007] Gawroński, A. (2011). Wizja i argumentacja w filozofii. Od lektury Homera do teorii metatekstu. Kraków: Wydawnictwo Znak.

[ref-008] Grabowska, A. (2013). Aksjologia prawa w Chinach – refleksje filozoficznoprawne. Gdańskie Studia Azji Wschodniej 3, 97-111.

[ref-009] Grześkowiak, A. (2009). Prawo karne. Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.

[ref-010] Jacoby, M. (2018). Sztuka perswazji w starożytnych Chinach. Opowiastka alegoryczna w okresie walczących Państw (453-221 r. p. n. e.). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog.

[ref-011] Jullien, F. (2006). Drogą okrężną i wprost do celu. Strategie sensu w Chinach i Grecji (M. Falski transl.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

[ref-012] Kajdański, E. (2011). Chiny. Leksykon (2nd ed.). Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza.

[ref-013] Kopania, Z., Szpotakowski, I. (2020). Chinese Law Research Guide. Łódź- Kraków: Wydawnictwo Naukowe ArchaeGraph.

[ref-014] Kordela, M. (2012). Zasady prawa. Studium teoretycznoprawne. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

[ref-015] Kość, A. (1998). Prawo a etyka konfucjańska w historii myśli prawnej Chin. Lublin: Pracownia Poligraficzna przy Prywatnym Liceum Ogólnokształcącym w Lublinie.

[ref-016] Księżopolski, W. (1993). Mądrość Wschodu. Przysłowia, sentencje i maksymy chińskie. Sopot: Oficyna Wydawnicza KOD.

[ref-017] Łopatka, A. (1969). Wstęp do prawoznawstwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

[ref-018] Maroń, G. (2011). Zasady prawa. Pojmowanie i typologie a rola w wykładni prawa i orzecznictwie konstytucyjnym. Poznań: Ars Boni et Aequi.

[ref-019] Morawski, L. (2014). Podstawy filozofii prawa. Toruń.

[ref-020] Obarski, E. (2001). Zaciemnione i oświetlone zbocza tej samej góry. In Lao Tsy, Roga. Tao te king (M. Mostowicz-Zahorski transl.). Wrocław: Rękodzielnia Arhat.

[ref-021] Popper, K.R. (2002). Logika odkrycia naukowego (U. Niklas trans.). Warszawa: Fundacja Aletheia.

[ref-022] Snarski, T. (2014). O potrzebie debaty w nauce prawa, wśród prawników i o prawie – kilka uwag o dyskursywnej tożsamości prawa. Aequitas 2, 141-150.

[ref-023] Snarski, T. (2018). Debata Hart – Fuller i jej znaczenie dla filozofii prawa. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

[ref-024] Snarski, T. (2018). Po co prawu karnemu filozofia prawa? In M. Pająk, R. Zawłocki (eds.), Prawo karne wobec konstytucji. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.

[ref-025] Snarski, T. (2020). Wróblewski. Sopot: Wydawnictwo Arche.

[ref-026] Stępień, M. (2013). Spór konfucjanistów z legistami. W kręgu chińskiej kultury prawnej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

[ref-027] Stępień, M. (2015). Konfucjańska teza o prymitywizmie aksjologicznym prawa.

[ref-028] In M. Stępień, M. Dudek (eds.), Aksjologiczny wymiar prawa. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

[ref-029] Stępień, M. (2018). Konstytucjonalizm konfucjański jako wyzwanie. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

[ref-030] Szczepański, J. (1963). Elementarne pojęcia socjologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

[ref-031] Szymczak, M. (ed.). (1978). Słownik języka polskiego. Tom pierwszy A-K. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

[ref-032] Szymczak, M. (ed.). (1981). Słownik języka polskiego. Tom trzeci R-Ż. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo naukowe.

[ref-033] Tokarczyk, R. (2010). Współczesne kultury prawne. Warszawa: Oficyna a Wolters Kluwer business.

[ref-034] Warylewski, J. (2007). Kara. Podstawy filozoficzne i historyczne. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

[ref-035] Warylewski, J. (2010). Kierunki i szkoły w nauce prawa karnego. In A. Marek (ed.), System prawa karnego. Tom 1. Zagadnienia ogólne. Warszawa: C.H. Beck.

[ref-036] Warylewski, J. (2016). Klondike czy złoto głupców wymiaru sprawiedliwości karnej? Gdańskie Studia Prawnicze XXXV, 445-463.

[ref-037] Warylewski, J. (2020). Prawo karne. Część ogólna. Warszawa: Wolters Kluwer.

[ref-038] Włodarski, J. (2001). Chiny w oczach Polaków do XX wieku. Państwo- Społeczeństwo-Kultura. Gdańsk: Wydawnictwo Marpress.

[ref-039] Wojtczak, S., Witczak-Plisiecka, I., Augustyn, R. (2017). Metafory konceptualne jako narzędzia rozumowania i poznania prawniczego. Warszawa: Wolters Kluwer.

[ref-040] Zajadło, J. (2019). Minima Iuridica. Refleksje o pewnych (nie)oczywistościach prawniczych. Sopot: Wydawnictwo Arche.

[ref-041] Zalewski, W. (2006). Sprawiedliwość naprawcza. Początek ewolucji polskiego prawa karnego? Gdańsk: Wydawnictwo Arche.

[ref-042] Zalewski, W. (2016). Sprawiedliwość „sprawiedliwości naprawczej". Gdańskie

[ref-043] Studia Prawnicze XXXV, 565-576.

[ref-044] Zalewski, W. (2017). Odpowiedzialność podmiotu zbiorowego w prawie karnym – w poszukiwaniu racjonalności. Gdańskie Studia Prawnicze XXXVII, 389-404.

[ref-045] Zeidler, K. (2010). Chińskie nauki o nauczaniu. In J. Włodarski, K. Zeidler, M. Burdelski (eds.), Chiny w oczach Polaków. Księga jubileuszowa z okazji 60-lecia nawiązania stosunków dyplomatycznych między Polską a Chińską Republiką Ludową. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

[ref-046] Zeidler, K. (2020). Mądrość chińskich aforyzmów. O państwie, prawie, polityce i władzy. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Mądrość chińskich aforyzmów. Kilka uwag o filozofii prawa karnego pomiędzy chińskimi a europejskimi rudymentariami

Abstrakt

Słowa kluczowe

Abstract

Keywords

Bibliografia

Literatura

Informacje o publikacji

Tomasz Snarski

Numer nr 4(29)/2021

Jak cytować

Format AFPiFS

ACM

ACS

APA

ABNT

Chicago

Harvard

IEEE

MLA

Turabian

Vancouver

OSCOLA

Eksportuj dane cytowania