Research article
The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice
Problem państwa doskonałego w perspektywie Pascalowskich rozważań o prawie i sprawiedliwości
Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 2(47)/2026, s. 7–21
English
Abstract
The aim of this article is to analyse the possibility of the existence of a perfect state in the light of Blaise Pascal’s reflections on justice and law. The work juxtaposes utopian visions of ideal states, based on the moral perfection of citizens, as well as modern concepts derived from natural law or the social contract, with Pascal’s critical perspective, which emphasized the sinful human nature and the inevitable link between law and force or coercion. The analysis is based on seventeenth-century philosophical and political literature as well as on interpretations of Pascal’s texts. The main focus is on his reflections on the limitations of human justice and the need for law to maintain order and ensure security. The article argues that a perfect state in the earthly sense is impossible, and that true justice belongs only to the divine sphere. The originality of the study lies in presenting Pascal as a critic of rationalist utopias, one who showed that the state cannot be perfect, even though its existence ultimately has its source in God. Key words: state, law, justice, order, reason
References
20 reference entries
References
-
Arystoteles, Etyka Nikomachejska, tłum. L. Chałubiński, PWN, Warszawa 1956.
-
Auerbach E., On the political theory of Pascal [w:] The scenes from the drama of European literature, ed. P. Valesio, University of Minnesota Press, Minneapolis 1984, s. 99–133.
-
Augustyn Św., O Państwie Bożym [De Civitate Dei], tłum. W. Krawczak, PWN, Warszawa 1975.
-
Beitzinger A.J., Pascal on Justice, Force and Law, „The Review of Politics” 1984, vol. 46, no. 2, s. 212–243.
-
Borkowski P., Podstawowe pojęcia filozofii politycznej Arystotelesa, „Studia Philosophiae Christianae” 2008, t. 44, nr 1, s. 115–133.
-
Godziszewska E., Ogólnofilozoficzne i prawnofilozoficzne poglądy Błażeja Pascala w świetle XVII- -wiecznej myśli francuskiej, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kaliskiego, Kalisz 2025.
-
Graban M., Dwa rodzaje państwa w filozofii świętego Augustyna – wokół sensu kryterium różnicującego, „Civitas. Studia z Filozofii Polityki” 2016, nr 18, s. 177–198, https://doi.org/10.35757/ CIV.2017.20.09.
-
Hobbes T., Lewiatan, czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego, tłum. C. Znamierowski, PWN, Warszawa 1954.
-
Kardeş M.E., Blaise Pascal as Thinker of Power: Force, Imagination and Concupiscence, „Archives of Philosophy” 2024, vol. 60, no. 60, s. 58–71, https://doi.org/10.26650/arcp.270624.
-
Legutko R., Państwo Platona, „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria” 1992, nr 1, s. 161–175, https:// pf.uw.edu.pl/images/NUMERY_PDF/001/PF_1992-R1_1_12_Legutko-R_Panstwo.pdf (dostęp: 10.12.2025).
-
Miel J., Pascal and Theology, Johns Hopkins Press, Baltimore 1969.
-
Moisuc C., Sémiotique de l’égocentrisme Le politique chez Blaise Pascal, „Argumentum. Journal of the Seminar of Discursive Logic, Argumentation Theory and Rhetoric” 2016, vol. 14, no. 2, s. 139–160.
-
Pascal B., Myśli, tłum. T. Żeleński (Boy), Hachette Livre, Kielce 2008.
-
Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Biblia Tysiąclecia, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich, wyd. 4, Wydawnictwo Pallotinum, Poznań 1991.
-
Platon, Państwo, tłum. W. Witwicki, PWN, Warszawa 1958.
-
Spinoza B., Theological-Political Treatise, trans. E. Curley [w:] The Collected Works of Spinoza, ed. E. Curley, vol. 2, Princeton University Press, Princeton, NJ 2016.
-
Stóżyński M., Blaise Pascal and the Platonic Heart, „Journal of Jesuit Studies” 2024, vol. 11, issue 3, s. 447–464, https://brill.com/view/journals/jjs/11/3/article-p447_006.pdf (dostęp: 10.12.2025).
-
Tomasz z Akwinu Św., De regimine principum [Dzieła wybrane], tłum. J. Salij, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań 1984.
-
Vinolo S., Blaise Pascal: Politics as the différance of God’s will, „Estudios de Filosofía” 2025, no. 71, s. 34–53, https://doi.org/10.17533/udea.ef.355752.
-
Zalewski B., Św. Tomasza z Akwinu koncepcja wspólnoty politycznej – o potrzebie władzy praworządnej, „Kultura Prawna” 2019, t. 2, nr 1: Czesławowi Martyniakowi in memoriam, s. 63–77, https://thelegalculture.com/legal/article/view/55 (dostęp: 29.01.2026).
Publication information
Issue data
Issue nr 2(47)/2026
- Pages
- 7–21
- Published
How to cite
Bibliographic description and verified export formats.
Format AFPiFS
E. Godziszewska, The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 2(47)/2026, s. 7–21, DOI: 10.36280/afpifs.2026.2.7
ACM
[1] Edyta Godziszewska. 2026. The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice. AFPiFS 2(47) (2026), 7–21. https://doi.org/10.36280/afpifs.2026.2.7
ACS
(1) Godziszewska, E. The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice. AFPiFS 2026, No. 2(47), 7–21. https://doi.org/10.36280/afpifs.2026.2.7.
APA
Godziszewska, E. (2026). The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(47), 7–21. https://doi.org/10.36280/afpifs.2026.2.7
ABNT
GODZISZEWSKA, Edyta. The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, n. 2(47), p. 7–21, 2026.
Chicago
Godziszewska, Edyta. “The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(47) (2026): 7–21. https://doi.org/10.36280/afpifs.2026.2.7.
Harvard
Godziszewska, E. (2026) “The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice,” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(47), pp. 7–21. Available at: https://doi.org/10.36280/afpifs.2026.2.7.
IEEE
[1] E. Godziszewska, “The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice,” AFPiFS, no. 2(47), pp. 7–21, 2026, doi: 10.36280/afpifs.2026.2.7.
MLA
Godziszewska, Edyta. “The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(47), 2026, pp. 7–21, https://doi.org/10.36280/afpifs.2026.2.7.
Turabian
Godziszewska, Edyta. “The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(47) (2026): 7–21. https://doi.org/10.36280/afpifs.2026.2.7.
Vancouver
1. Godziszewska E. The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice. AFPiFS. 2026;2(47):7–21. doi:10.36280/afpifs.2026.2.7
OSCOLA
Edyta Godziszewska, ‘The Perfect State from the Point of View of Pascal’s Reflections about Law and Justice’ (2026) 2(47) AFPiFS 7 <https://doi.org/10.36280/afpifs.2026.2.7>.