Filozofia pracy Stanisława Brzozowskiego a poszukiwanie nowego suwerena

Mgr Damian Kazimierski
Uniwersytet Warszawski

Abstrakt w języku polskim:

Polski model ustrojowy opiera się na wyrażonej w art. 4 Konstytucji zasadzie suwerennej władzy Narodu. Tak jednoznaczne określenie suwerena okazuje się jednak problematyczne w praktyce oraz bywa krytykowane przez istotną część doktryny. Celem artykułu jest propozycja zmiany polskiego modelu suwerenności Narodu, dokonana na podstawie filozofii pracy Stanisława Brzozowskiego. Poprzez analizę jego tekstów filozoficznych zaproponowane zostają sposoby implementacji najważniejszej wartości w jego myśli – ludzkiej pracy – do ustroju państwowego. W artykule przedstawiono test regulacji prawnych, umożliwiający ich ocenę w świetle stosunku do suwerena rozumianego przez pryzmat filozofii pracy, a zatem – wytwórcy lub pracownika. Suwerenem jest ten, którego życie nie zależy od uwarunkowań przyrodniczych, kto potrafi samodzielnie narzucać światu swoją wolę – czyli wytwórca. W pismach Brzozowskiego kategoria ta posiada niezwykle szeroką definicję, odróżniającą ją od pozycji robotnika w tekstach marksistowskich. Pozwala to zaliczyć do osób wykonujących pracę także osoby samozatrudnione, pracowników sektora publicznego oraz osoby zatrudnione na stanowiskach niezwiązanych bezpośrednio z produkcją, co znacząco poszerza krąg osób zaliczanych – według propozycji opartej na esejach Brzozowskiego – do grupy sprawującej władzę suwerenną. Artykuł stanowi oryginalną interpretację filozofii pracy S. Brzozowskiego, zawierającą propozycję jej zastosowania w nauce o państwie i teorii prawa – obszarach dotychczas rzadko poruszanych w kontekście tej filozofii.

Słowa kluczowe: Stanisław Brzozowski (1878-1911), filozofia pracy, zasada suwerenności narodu, suweren

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 2(47)/2026, s. 41-58.

Pobierz plik

Liczba pobrań: 10

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2026.2.41

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.