materiały legislacyjne

Stosowanie prawa łaski przez Prezydenta RP w świetle argumentów spoza tekstu Konstytucji – materiały legislacyjne i utrwalona praktyka (studium przypadku)

dr Sławomir Piekarczyk
Uniwersytet Śląski w Katowicach

prof. dr hab. Zygmunt Tobor
Uniwersytet Śląski w Katowicach

Abstrakt w języku polskim:

Przypadek polegający na zastosowaniu przez Prezydenta RP prawa łaski wobec osób, które nie zostały prawomocnie skazane, ożywił toczące się już wcześniej dyskusje w kwestii dotyczącej tego, czy działanie takie jest zgodne z Konstytucją. Problematyczna w tym zakresie jest nie tylko dopuszczalność tzw. abolicji indywidualnej, ale również sam sposób ułaskawienia z pominięciem procedury przewidzianej przepisami Kodeksu postępowania karnego. Jako że sporność zagadnienia wynika z niedopowiedzeń w tekście Konstytucji, celem badawczym opracowania jest ukazanie użytecznych narzędzi spoza tego tekstu, które pomóc mogą w jego odczytywaniu. Dla jego realizacji poczyniona została analiza materiałów legislacyjnych z obrad Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego, oraz omówiono dotychczasową utrwaloną praktykę (zwyczaj konstytucyjny) dotyczącą problematycznych zagadnień. Wnioski badawcze opracowania sprowadzają się do konstatacji, że te pozatekstowe argumenty dostarczają mocnych racji za określonymi hipotezami interpretacyjnymi. Co do pierwszego problemu jest to hipoteza, zgodnie z którą prawo łaski nie obejmuje abolicji indywidualnej. Hipotezą odnoszącą się do drugiego problemu jest brak dopuszczalności trybu pomijającego regulacje Kodeksu postępowania karnego.

Słowa kluczowe: prawo łaski, materiały legislacyjne, utrwalona praktyka, wykładnia tekstu prawnego

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(46)/2026, s. 5-21.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2026.1.5

Pobierz plik

Liczba ściągnięć: 156

Tekst jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Materiały legislacyjne w świetle prawa, praktyki orzeczniczej i poglądów doktryny z perspektywy polskiej i hiszpańskiej

Mgr Paulina Konca

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Abstrakt w języku polskim: Celem artykułu jest analiza porównawcza użycia materiałów legislacyjnych w procesie wykładni prawa w Polsce i Hiszpanii, poprzez odwołanie do ustaw, piśmiennictwa oraz judykatury. Artykuł podzielony jest na trzy części. W pierwszej części wskazano, iż w sytuacji skomplikowanej, w której tekst nie jest dostatecznie jasnym dowodem intencji prawodawcy, należy poszukiwać innych dowodów – jednym z nich są materiały legislacyjne. W drugiej części przeanalizowano termin „materiały legislacyjne”, a następnie konkretne materiały legislacyjne, w tym projekty ustaw i uzasadnienia. Rozwinięto w szczególności zagadnienie hiszpańskich exposiciones de motivos. Odniesiono się także do wskazówek interpretacyjnych znajdujących się w przepisach oraz do sposobów wykorzystania materiałów legislacyjnych w orzecznictwie. W trzeciej części, w oparciu o polskie i hiszpańskie piśmiennictwo, odwołano się do niektórych zarzutów stawianych korzystaniu z materiałów legislacyjnych, podkreślając, jak istotna jest ich rola w wykładni prawa<./span>

Słowa kluczowe: materiały legislacyjne, historia legislacyjna, interpretacja, intencja, prawo hiszpańskie

Język artykułu: polski

Data otrzymania: 13.01.2018
Data akceptacji: 19.04.2018

Opublikowano: Numer 1(19)/2019, s. 38-50

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2019.1.38

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 564

Materiały legislacyjne jako narzędzie rozwiązywania gramatycznych problemów wykładni prawa

Dr hab. Agnieszka Bielska Brodziak, Dr Mateusz Zeifert

Uniwersytet Śląski

Abstrakt: W pierwszej kolejności w tekście zaprezentowano narzędzie interpretacyjne, jakim są materiały pochodzące z procesu legislacyjnego (materiały legislacyjne, historia legislacyjna), wraz z podnoszonymi w teorii prawa argumentami za i przeciwko ich wykorzystaniu w tym charakterze. Problematyka ta zostaje następnie odniesiona do specyficznego rodzaju problemów interpretacyjnych, jakim są problemy wynikające z budowy gramatycznej przepisów prawa. Autorzy omawiają kolejno pięć kazusów, w których polskie sądy sięgają do materiałów legislacyjnych w celu rozwiązania wątpliwości powodowanych przez składnię zdania, użyte w nim spójniki czy interpunkcję. Zapadłe w nich rozstrzygnięcia są niejednorodne – sięgając po materiały legislacyjne sądy konfrontują się z różnymi innymi narzędziami i wartościami (np. słowniki językowe, logika formalna, ratio legis przepisu, zasady procedury legislacyjnej). Wyniki tej konfrontacji wypadają rozmaicie. W efekcie zaprezentowane orzeczenia stanowią dobrą ilustrację różnorodności zagadnień związanych z teoretycznymi i praktycznymi aspektami wykorzystywania materiałów legislacyjnych w procesie wykładni prawa.

Słowa kluczowe: historia legislacyjna, materiały legislacyjne, wykładnia prawa, problemy gramatyczne

Język artykułu: angielski

Data otrzymania: 02.10.2017
Data akceptacji: 15.12.2017

Opublikowano: Numer 2(17)/2018, s. 18-34.

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 503

dr Sławomir Piekarczyk Uniwersytet Śląski w Katowicach

prof. dr hab. Zygmunt Tobor Uniwersytet Śląski w Katowicach