Kolekcja tematyczna „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej”. Zebraliśmy teksty poświęcone zasadom prawa – sposobom rozumienia tego pojęcia oraz roli zasad w systemie prawa i w argumentacji prawniczej. Wszystkie artykuły są dostępne bezpłatnie w otwartym dostępie.
Spory o pojęcie zasady prawa
Współczesną debatę o zasadach prawa otworzył Ronald Dworkin, przeciwstawiając zasady regułom w polemice z pozytywizmem, a rozwinął Robert Alexy, ujmując zasady jako nakazy optymalizacyjne ważone w razie kolizji. Polska teoria prawa poszła jednak własną drogą. W klasycznym opracowaniu Sławomiry Wronkowskiej, Macieja Zielińskiego i Zygmunta Ziembińskiego (Zasady prawa. Zagadnienia podstawowe, 1974) zasady nie są odrębnym rodzajem norm przeciwstawionym regułom, lecz normami o szczególnej doniosłości lub wysokim stopniu ogólności; odróżnia się przy tym ujęcie dyrektywalne, w którym zasada jest normą, od ujęcia opisowego, w którym jest twierdzeniem o charakterystycznych cechach danego uregulowania. Samo pojęcie zasady prawa pozostaje więc sporne, a poszczególne dyscypliny prawoznawstwa rozumieją je odmiennie.
Wybór tekstów w „Archiwum”
- William David Ross’s prima facie duties vis-à-vis Ronald Dworkin’s principles of law – Milena Korycka-Zirk, Numer 2(43)/2025 (tekst w języku angielskim)
- Uwagi na temat aksjologicznego wymiaru Konstytucji RP z 1997 r. i jej wykładni w świetle prac Profesora Piotra Winczorka – Sławomir Tkacz, Zygmunt Tobor, Numer 1(30)/2022
- Prawo a wartości inne niż moralne. O poszukiwaniu tropów w pracach Józefa Nowackiego – Kamil Zeidler, Numer 3(36)/2023
- Teoria zasad prawnych Roberta Alexy’ego – Milena Korycka, Numer 1(1)/2010 (dostępny także w wersji angielskiej)
- Zasada nullum crimen sine lege jako źródło poszukiwania językowej granicy wykładni prawa karnego? – Sławomir Tkacz, Numer 2(23)/2020
Zobacz też
Inne kolekcje tematyczne „Archiwum”: Klasycy współczesnej filozofii i teorii prawa · Prawo a moralność. Sylwetki: Robert Alexy · Józef Nowacki · Zygmunt Ziembiński.
Dla autorek i autorów
„Archiwum” publikuje artykuły z teorii i filozofii prawa – w tym poświęcone zasadom prawa i argumentacji konstytucyjnej – w języku polskim i angielskim, w otwartym dostępie bez opłat, z podwójnie anonimową recenzją. Czasopismo jest indeksowane m.in. w bazach Scopus, DOAJ i ERIH PLUS (100 pkt w wykazie ministerialnym). Zobacz wytyczne dla autorów.
Kolekcja redakcyjna. Ostatnia aktualizacja: lipiec 2026 r.