Artykuł naukowy
Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną
Reflexivity and transitional justice research
Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, nr 2(11)/2015, s. 59-68
polski
Abstrakt
Artykuł opisuje sposoby, na jakie pojęcie refleksyjności może się wiązać z badaniami nad sprawiedliwością tranzycyjną. Na wstępie omawia się refleksyjne rozważania dotyczące stanu tego interdyscyplinarnego pola badawczego. Następnie charakteryzuje się spostrzeżenia dotyczące mechanizmów sprawiedliwości tranzycyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem dyskusji na temat stosowania sankcji karnych. Na koniec artykuł obrazuje w jaki sposób tożsamość indywidualna i zbiorowa może ulegać w okresie tranzycji przeobrażeniom. W artykule stawia się tezę, że badanie sposobów rozliczeń z przeszłością jest par excellence refleksyjne, albowiem w ramach debaty podważa się nawet najbardziej podstawowe twierdzenia powiązane ze sprawiedliwością tranzycyjną.
Słowa kluczowe
- prawa człowieka
- prawo refleksyjne
- refleksyjność
- relatywizm kulturowy
- rozliczenia z przeszłością
- sprawiedliwość tranzycyjna
- transformacja ustrojowa
- uniwersalizm
angielski
Abstract
The article explores ways in which the notion of reflexivity can apply to the research on transitional justice. First, the article describes reflexive considerations concerning the state of the field itself. Then, the reflections on transitional justice measures are characterized, focusing primarily on the discussion on the use of criminal trials. Finally, the article portrays how collective and individual identity can be reshaped during the transition. The article argues that research on dealing with the past is par excellence reflexive, as the debate challenges even the most basic ideas connected with transitional justice.
Keywords
- cultural relativism
- dealing with the past
- human rights
- political transition
- reflexive law
- reflexivity
- transitional justice
- universalism
Bibliografia
39 pozycji bibliograficznych
Literatura
-
Americas Watch (Human Rights Watch) (1991). Truth and Partial Justice in Argentina. An Update. Retrieved from: http://www.hrw.org/
-
Banaszkiewicz, B. (2003). Rozrachunek z przeszłością komunistyczną w polskim ustawodawstwie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Ius et Lex 1, 441–486.
-
Bell, C. (2009). Transitional Justice, Interdisciplinarity and the State of the ‘Field’ or ‘Non-Field’.
-
The International Journal of Transitional Justice 3, 5-27. du Bois-Pedain, A. (2007). Transitional Amnesty in South Africa. Cambridge: Cambridge University Press.
-
Czarnota, A. (2003). Radykalne zło a prawo, czyli jak mierzyć się z trudną przeszłością. Ius et Lex 1, 349– 363.
-
Czarnota, A. (2009). Lustration, Decommunisation and the Rule of Law. The Hague Journal on the Rule of Law 1, 307–336.
-
Dyzenhaus, D. (1998). Judging the Judges, Judging Ourselves. Truth, Reconciliation and the Apartheid Legal Order. Oxford: Hart Publishing.
-
Garrett, S.A. (1999). Problems of Transitional Justice: The Politics and Principles of Memory. Retrieved from: http://www.cia-onet.org/isa/
-
Garrett, S.A. (2000). Models of Transitional Justice – A Comparative Analysis. Retrieved from:
-
http://www.ciaonet.org/isa/
-
Gibson, J.L., Gouws, A. (1999). Truth and Reconciliation in South Africa: Attributions of Blame and the Struggle over Apartheid. The American Political Science Review 93(3), 501–517.
-
Giddens, A. (2002). Nowoczesność i tożsamość. „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Warszawa: PWN.
-
Elster, J. (2004). Closing the Books: Transitional Justice in Historical Perspective. Cambridge: Cambridge University Press.
-
Huntington, S.P. (1995). Trzecia fala demokratyzacji, Warszawa: PWN.
-
Kritz N.J. (Ed.). (1995). Transitional Justice: How Emerging Democracies Reckon with Former Regimes. Vol. 1–3. Washington: US Institute of Peace Press.
-
Mayer-Rieckh, A., de Greiff, P. (Eds.). (2007). Justice as Prevention: Vetting Public Employees in Transitional Societies. New York: Social Science Research Council/
-
McAdams, A.J. (Ed.). (1997). Transitional Justice and the Rule of Law in New Democracies. Notre Dame: University of Notre Dame Press.
-
Morawski, L. (1992). „Autopoiese” i prawo refleksyjne w ujęciu G. Teubnera. In G. Skąpska (Ed.), Prawo w zmieniającym się społeczeństwie. Kraków: Wydawnictwo Adam Marszałek.
-
Nowak, L. (1971). U podstaw Marksowskiej metodologii nauk. Warszawa: PWN.
-
Opotow, S. (2001). Reconciliation in Times of Impunity: Challenges for Social Justice. Social Justice Research 14(2), 149-170.
-
Orentlicher, D. (2003). Obowiązek ukarania poważnych naruszeń praw człowieka związanych z poprzednim reżimem. Ius et Lex 1, 15-52.
-
Osiatyński, W. (2011). Prawa człowieka i ich granice. Kraków: Znak.
-
Pritchard, R.J. (2005). Tokyo Trial. In D.L. Shelton (Ed.), Encyclopedia of Genocide and Crimes against Humanity, Vol. 3. Detroit: Thomson Gale.
-
Sadurski, W. (1988). Teoria sprawiedliwości. Podstawowe zagadnienia. Warszawa: PWN.
-
Sadurski, W. (2007). Liberał po przejściach. Poznań: Wydawnictwo Sens.
-
Sadurski, W. (2008). Prawo przed sądem. Studium sądownictwa konstytucyjnego w postkomunistycznych państwach Europy Środkowej i Wschodniej. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.
-
Scheffer, D.J. (2005). Nuremberg Trials. In D.L. Shelton (Ed.), Encyclopedia of Genocide and Crimes against Humanity, Vol. 3. Detroit: Thomson Gale.
-
Smolak, M. (2002). Sprawiedliwość transformacyjna na przykładzie Komisji Prawdy i Pojednania Republiki Południowej Afryki. Państwo i Prawo 11, 66–73.
-
Suríková, M. (2009). Refleksyjność jako dynamiczny element organizacji społecznej. In R. Wiśniewski (Ed.), Refleksyjność jako kategori a analizy socjologicznej. Koncepcje, badania, porównania. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.
-
Śledzińska, K. (2009). Refleksyjność w kształtowaniu podmiotowości aktora życia politycznego w okresie przemian ustrojowych w Polsce. In R. Wiśniewski ( Ed.), Refleksyjność jako kategoria analizy socjologicznej. Koncepcje, badania, porównania. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.
-
Teitel, R. (2000). Transitional Justice. Oxford–New York: Oxford University Press.
-
Teitel, R. (2003). Transitional Justice Genealogy. Harvard Human Rights Journal 16, 69–94.
-
Truth and Reconcilliation Commision (1998). Truth and Reconciliation Commission of South Africa Report. Vol. 1. Retrieved from: http://www.justice.gov.za/trc/report/
-
Vieille, S. (2012). Transitional Justice: A Colonizing Field? Amsterdam Law Forum 4(3), 58–68.
-
Williams, M.S., Nagy, R., Elster, J. (Eds.). (2012). Transitional Justice. New York–London: NYU Press.
-
Wolff-Powęska, A. (2011). Pamięć – brzemię i uwolnienie. Niemcy wobec nazistowskiej przeszłości (1945– 2010). Poznań: Zysk i S-ka.
-
Zajadło, J. (2003). Filozofia prawa a prawo karne. Studium tzw. Mauerschützen. Ius et Lex 1, 175–202.
-
Zajadło, J. (2003). Odpowiedzialność za Mur. Procesy strzelców przy Murze Berlińskim. Gdańsk: Arche.
-
van Zyl, P. (1999). Dilemmas of Transitional Justice: The Case of South Africa’s Truth and Reconciliation Commission. Journal of International Affairs 52(2), 647-667.
Informacje o publikacji
Dane wydania
Numer nr 2(11)/2015
- Strony
- 59-68
- Opublikowano
Jak cytować
Opis bibliograficzny i zweryfikowane formaty eksportowe.
Format AFPiFS
M. Krotoszyński, Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną, „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” nr 2(11)/2015, s. 59–68, DOI: 10.36280/afpifs.2015.2.59
ACM
[1] Michał Krotoszyński. 2015. Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną. AFPiFS 2(11) (2015), 59–68. https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.59
ACS
(1) Krotoszyński, M. Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną. AFPiFS 2015, No. 2(11), 59–68. https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.59.
APA
Krotoszyński, M. (2015). Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(11), 59–68. https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.59
ABNT
KROTOSZYŃSKI, Michał. Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, n. 2(11), p. 59–68, 2015.
Chicago
Krotoszyński, Michał. “Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(11) (2015): 59–68. https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.59.
Harvard
Krotoszyński, M. (2015) “Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną,” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 2(11), pp. 59–68. Available at: https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.59.
IEEE
[1] M. Krotoszyński, “Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną,” AFPiFS, no. 2(11), pp. 59–68, 2015, doi: 10.36280/afpifs.2015.2.59.
MLA
Krotoszyński, Michał. “Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(11), 2015, pp. 59–68, https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.59.
Turabian
Krotoszyński, Michał. “Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną.” Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, no. 2(11) (2015): 59–68. https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.59.
Vancouver
1. Krotoszyński M. Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną. AFPiFS. 2015;2(11):59–68. doi:10.36280/afpifs.2015.2.59
OSCOLA
Michał Krotoszyński, ‘Refleksyjność a badania nad sprawiedliwością tranzycyjną’ (2015) 2(11) AFPiFS 59 <https://doi.org/10.36280/afpifs.2015.2.59>.