Ukazał się nr 1(46)/2026 „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej”.
Najnowszy numer podejmuje problem prawa łaski w perspektywie teorii wykładni i argumentacji konstytucyjnej, a także zagadnienia niezawisłości sędziowskiej, reguł konstytutywnych i metodologii badań w prawoznawstwie.
Zapraszamy do lektury!
Spis treści
Strona numeru: Numer 1(46)/2026 [PL/ENG]
- Stosowanie prawa łaski przez Prezydenta RP w świetle argumentów spoza tekstu Konstytucji – materiały legislacyjne i utrwalona praktyka (studium przypadku)Przypadek polegający na zastosowaniu przez Prezydenta RP prawa łaski wobec osób, które nie zostały prawomocnie skazane, ożywił toczące się już wcześniej dyskusje w kwestii dotyczącej tego, czy działanie takie jest zgodne z Konstytucją. Problematyczna w tym zakresie jest nie tylko dopuszczalność tzw.
- Odczytywanie reguł konstytutywnych z tekstu prawnego. Przykład ułaskawieniaCelem artykułu jest przedstawienie sposobu postępowania interpretacyjnego, które prowadzi do odczytania z tekstu prawnego reguły konstytutywnej prawnej czynności konwencjonalnej z wykorzystaniem dyrektyw interpretacyjnych przyjętych w derywacyjnej koncepcji wykładni prawa.
- Czynniki podlegające ocenie i kwalifikacji w postępowaniu sądowym o rozwiązanie przysposobienia – badania akt spraw prowadzonych przez sądy rejonowe miasta WarszawyRozwiązanie przysposobienia to skomplikowany i wymagający proces, który opiera się nie tylko na regulacjach prawnych, ale też na aspektach związanych z innymi dziedzinami, takimi jak psychologia, pedagogika, socjologia czy moralność. Proces ten wymaga szczególnej uwagi skierowanej na dziecko, jego trudną sytuację i potrzeby, a także działania z dużą dokładnością, ostrożnością, a nawet delikatnością.
- Ochrona niezawisłości sędziowskiej na tle historycznego rozwoju klauzuli good behaviour jako podstawy odwołania sędziego w prawie angielskim i amerykańskimW zachodniej tradycji politycznej sędziowie są strażnikami rządów prawa. Jednak i oni ulegają błędom, zaniedbaniom czy korupcji.
- Prawo, teatr i empatia – czyli Teatr Legislacyjny?W tekście prezentuję zagadnienie Teatru Legislacyjnego przyjmując, po raz pierwszy w rozważaniach na ten temat, socjologiczno-prawną perspektywę. Analizując kontekst procesów partycypacyjnych, nakreślam tło, w którym Teatr Legislacyjny jest istotny w myśleniu o partycypacji czy jej przejawach.
- Spencer and Kropotkin: Two Takes on Evolutionary Sources of Social NormsArtykuł ma na celu przedstawienie i analizę dwóch różnych podejść do kwestii ewolucyjnych źródeł norm społecznych. Poglądy analizowane w pracy pochodzą od znanych dziewiętnastowiecznych filozofów: Herberta Spencera i Piotra Kropotkina.
- Jak badać prawo, by nie zgubić sensu? Głos w dyskusji nad metodologią badań prawa na kanwie książki Grzegorza Wierczyńskiego Ewolucja programów badania prawa (Wolters Kluwer, Warszawa 2025, ss. 403)