Archiwum Filozofii Prawai Filozofii Społecznej

Journal of the Polish Section of IVR (ISSN:2082-3304)

IVRwww.ivr.org.pl
  • O NAS
  • Cel i zakres
  • Aktualności
  • Numery
    • Bieżący numer
    • Numery archiwalne
    • Kolekcje tematyczne
  • Redakcja
    • Skład Redakcji
    • Recenzentki i Recenzenci
  • Dla autorów
  • Etyka
  • Kontakt
  • English

Instytucje korporacyjne prawniczych zawodów zaufania publicznego w świetle założeń „małej etyki” Paula Ricoeura

Dr Marcin Pieniążek

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego


Abstrakt w języku polskim:
Artykuł porusza problematykę instytucjonalnych aspektów prawniczej etyki zawodowej. Na płaszczyźnie teoretycznej pojęcie prawniczych instytucji korporacyjnych poddane jest reinterpretacji w perspektywie elementów „małej etyki”, zarysowanej przez Paula Ricoeura w dziele „O sobie samym jako innym”. Przesłanką uzasadniającą zastosowanie tego stanowiska jest założenie Ricoeura, zgodnie z którym dążenie etyczne podmiotu podlega urzeczywistnieniu na trzech płaszczyznach, z których najszerszą stanowią „sprawiedliwe instytucje”. W związku z tym, na gruncie wskazanego paradygmatu, podjęta jest próba charakterystyki instytucjonalnych aspektów uwarunkowanego zawodowo, prawniczego dążenia etycznego. Rozwijane analizy odwołują się bezpośrednio do dorobku etyczno – zawodowego korporacji adwokackiej i radcowskiej. Jednocześnie wywód nawiązuje do osiągnięć rozwijanej w Polsce w ostatnich dekadach metaetyki prawniczej, budowanej na fundamencie korporacyjnych kodyfikacji etyczno-zawodowych oraz orzecznictwa sądów dyscyplinarnych.

Słowa kluczowe: etyka zawodowa, instytucje, korporacje prawnicze, „mała etyka”, Paul Ricoeur

Język artykułu: polski

Otrzymano: 06.06.2017
Zaakceptowano: 08.09.2017

Opublikowano: Numer 1(16)/2018, s. 54-68.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
380

W kategorii:Artykuły Tagi:Etyka zawodowa, instytucje, korporacje prawnicze, mała etyka, Marcin Pieniążek, Paul Ricoeur

Etyka zawodów prawniczych jako instytucja w świetle ontologii społecznej Neila MacCormicka

Mgr Katarzyna Mikołajczyk-Graj

Uniwersytet Warszawski


Abstrakt w języku polskim:
W ontologii społecznej Neila MacCormicka centralne miejsce zajmuje pojęcie instytucji. Charakterystyczne dla niej jest pojęcie normatywnego jądra instytucji, które pozwala odróżnić daną instytucję na tle innych instytucji życia społecznego. Na normatywne jądro instytucji składają się: zbiór wartości przez nią realizowanych oraz zbiór praktyk społecznych. Analiza etyki zawodowej przez pryzmat ontologii społecznej Neila MacCormicka pozwala wyodrębnić jądro normatywne tej instytucji, co może być obiecujące poznawczo z kilku powodów. Po pierwsze – perspektywa instytucjonalna może być pomocna przy rozwiązaniu problemu legitymizacji władzy prawników opartej na sformalizowanych kodeksach etycznych. Po drugie, ustalenie centralnych dla grupy zawodowej zbioru wartości i praktyk ułatwi uczestnikom danej praktyki na wybór właściwego sposobu postępowania. Po trzecie, identyfikacja normatywnego jądra zawodów prawniczych pozwoli na ustalenie zakresu ingerencji w samorządność zawodów prawniczych.

Słowa kluczowe: etyka prawnicza, Neil MacCormick, instytucje

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 1(16)/2018, s. 46-53.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
353

W kategorii:Artykuły Tagi:etyka prawnicza, instytucje, Katarzyna Mikołajczyk-Graj, Neil MacCormick

Podmiotowość, odpowiedzialność, historyczność profesji i profesjonalisty na przykładzie zawodu radcy prawnego

Dr Paweł Łabieniec

Uniwersytet Łódzki


Abstrakt w języku polskim:
Spośród zawodów prawniczych w Polsce zawód radcy prawnego nadaje się w największym stopniu do zbadania, w jaki sposób zmienia się sposób pojmowania odpowiedzialności profesji i wykonujących ją profesjonalistów wraz ze zmianami społecznego i ekonomicznego środowiska, w którym profesja jest wykonywana. Przemiana zawodu, wykonywanego w okresie PRL głównie w ramach stosunku pracy, w zawód zaufania publicznego, a więc profesję w najściślejszym tego słowa znaczeniu, było następstwem głębokich przemian o charakterze politycznym, społecznym i ekonomicznym. Prezentowany artykuł pokazuje, w jaki sposób owe przemiany powodowały przekształcanie się zawodu radcy prawnego w profesję. Zwiększaniu zakresu kompetencji radców prawnych towarzyszył wzrost ich odpowiedzialności za zachowanie wysokich standardów świadczonych usług i podwyższanie poprzeczki wymagań etycznych. Zmiany sposobu wykonywania zawodu powodowały konieczność bardzo częstego wprowadzania zmian do kodeksów etyki zawodowej. Proces ten dobrze ilustruje tezę o tym, że kształt etyki zawodowej danej profesji jest pochodną społecznej roli, jakiej wypełnianie powierza się profesjonalistom.

Słowa kluczowe: radcowie prawni, historia zawodu radcy prawnego, etyka zawodowa radców prawnych, odpowiedzialność profesjonalisty

Język artykułu: polski

Otrzymano: 06.06.2017
Zaakceptowano: 01.09.2017

Opublikowano: Numer 1(16)/2018, s. 34-45.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
454

W kategorii:Artykuły Tagi:etyka zawodowa radców prawnych, historia zawodu radcy prawnego, odpowiedzialność profesjonalisty, Paweł Łabieniec, radcowie prawni

Etyka prawnicza Davida J. Lubana: moralna ocena czynów, podmiotowość, odpowiedzialność

Dr hab. Przemysław Kaczmarek

Uniwersytet Wrocławski


Abstrakt w języku polskim:
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie teorii etyki prawniczej Davida Lubana. W zaproponowanym przeze mnie odczytaniu projekt amerykańskiego filozofa prawa można rozrysować za pomocą trzech wymienionych w tytule filarów: moralnej oceny czynów, podmiotowości oraz moralnej odpowiedzialności. W ich świetle wyłania się stanowisko D. Lubana, postulujące zachowanie odrębności jednostki jako wykonawcy roli prawnika wobec struktury instytucjonalnej. W związku z tym działanie prawnika powinna charakteryzować sytuacja niepokoju związana z pytaniem: jak mam postąpić? Główną osią projektu D. Lubana jest krytyka stanowiska standardowego zakładającego zasadę niezależności moralności instytucjonalnej od moralności społecznej oraz indywidualnej. Zasada neutralności zakłada, że moralność roli zawodowej powinna ograniczać się do wymiaru instytucjonalnego. Takie rozstrzygnięcie zapobiec ma (zwłaszcza w przypadku zawodu adwokata) indywidualnej ocenie zachowania klienta, czy też – szerzej – wykonywaniu roli według własnego uznania.

Słowa kluczowe: kultura prawna, etyka prawnicza, rola zawodowa, podmiotowość-struktura, moralna odpowiedzialność

Język artykułu: polski

Data otrzymania: 06.06.2017
Data akceptacji: 16.08.2017

Opublikowano: Numer 1(16)/2018, s. 21-33.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
461

W kategorii:Artykuły Tagi:etyka prawnicza, kultura prawna, moralna odpowiedzialność, podmiotowość-struktura, Przemysław Kaczmarek, rola zawodowa

Tradycyjne i nowoczesne koncepcje odpowiedzialności etyczno-zawodowej

Prof. KUL dr hab. Tomasz Barankiewicz

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II


Abstrakt w języku polskim:
Głównym celem niniejszego opracowania jest ukazanie zmian, które zaszły pod koniec XX w. w myśleniu o odpowiedzialności zawodowej. Obecnie przede wszystkim pod wpływem nauk społecznych, podkreśla się znaczenie podejść systemowych, np. budowanie tzw. infrastruktury etycznej. Wzrosło również zapotrzebowanie, jak się wydaje, na podkreślanie roli odpowiedzialności społecznej, jawności i przejrzystości w życiu publicznym. Autor argumentuje, iż współczesne myślenie o odpowiedzialności cechuje swoiste przejście od odpowiedzialności indywidualnej, wewnętrznej i negatywnej do odpowiedzialności społecznej i pozytywnej. Całość rozważań została przeprowadzona na trzech głównych płaszczyznach: 1) filozoficznej, 2) socjologicznej i 3) nauk prawnych.

Słowa kluczowe: etyka zawodowa, odpowiedzialność społeczna, odpowiedzialność zawodowa prawników

Język artykułu: polski

Data otrzymania: 06.06.2017
Data akceptacji: 06.08.2017

Opublikowano: Numer 1(16)/2018, s. 8-20.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
426

W kategorii:Artykuły Tagi:Etyka zawodowa, odpowiedzialność społeczna, odpowiedzialność zawodowa prawników, Tomasz Barankiewicz

Cztery pytania o rządy prawa: Dlaczego? Co? Gdzie? I kogo to obchodzi? Część I

Prof. dr Martin Krygier

Uniwersytet Nowej Południowej Walii w Sydney


Abstrakt w języku polskim:
Spośród wielu niejasności dotyczących rządów prawa centralnymi są te, które zostały wskazane w tytule artykułu. Pierwsza część tekstu zawiera wstępne uwagi oraz próbę odpowiedzi na pierwsze z tytułowych pytań. Próba to jest oparta na rozróżnieniu dwóch sposobów rozumienia, czym są rządy prawa. Zgodnie z pierwszym z nich, rządy prawa są pojęciem celowościowym, tj. by wiedzieć, czym one są, trzeba znać ich cel. Drugi ze sposobów, określony jako anatomiczny, wskazuje, że najważniejszym dla zrozumienia omawianego pojęcia jest poznanie reguł i instytucji, które zazwyczaj postrzega się jako składowe rządów prawa. Autor stoi na stanowisku, że tylko pierwsza droga jest właściwa oraz proponuje własną interpretację celów rządów prawa. Celem tym jest prawne ograniczenie możliwości arbitralnego sprawowania władzy. To natomiast związane jest z czterema ważnymi redukcjami: dominacji, strachu, upokorzenia i niepewności.

Słowa kluczowe: rządy prawa, arbitralność, sprawowanie władzy, cele rządów prawa

Język artykułu: polski
Tłumaczenie: Katarzyna Mikołajczyk-Graj

Opublikowano: Numer 2(3)/2011, s. 5-19.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
864

Bibliografia:

  1. Call Ch. (red.), Constructing Justice and Security after War, Washington 2007 
  2. Fleming J. (red.), Getting to the Rule of Law, NO MOS 54, New York 2011/11 
  3. Fuller L.L., The Morality of Law, New Haven 1969
  4. Shklar J., Political Theory and the Rule of Law w: Hoffman S.(red.), Political Theory and Political Thinkers, Chicago 1998 
  5. Golub S., A House Without Foundations w: Carothers T. (red.), Promoting the Rule of Law Abroad, Washington 2006 
  6. Holmes S., Judicial Independence as Ambiguous Reality and Insidious Illusion w: Dworkin R. (red.), From Liberal Values to Democratic Transition. Essays in Honor of János Kis, Budapest 2004 
  7. Jacoby W., Priest and Penitent: The European Union as a Force in the Domestic Politics of Eastern Europe, “East European Constitutional Review” 1999/8 
  8. Jensen E., Heller T. C. (red.), Beyond Common Knowledge. Empirical Approaches to the Rule of Law, Stanford 2003 
  9. Krygier M., Approaching the Rule of Law, w: Mason W. (red.), The Rule of Law in Afghanistan: Missing in Inaction, Cambridge 2010 
  10. Krygier M., Ethical Postivism and the Liberalism of Fear, w: Campbell T., Goldsworthy J. (red.), Judicial Powers, Democracy and Legal Positivism, Aldershot 2000
  11. Krygier M., The Grammar of Colonial Legality: Subjects, Objects, and the Australian Rule of Law, w: Brennan G., Castles F.G. (red.), Australia Reshaped: 200 Years of Institutional Transformation, Cambridge 2002 
  12. Krygier M., The Rule of Law: An Abuser’s Guide, w: Sajó A. (red.), The Dark Side of Fundamental Rights, Utrecht 2006 
  13. MacCormick N., Waldron J., Rhetoric and the Rule of Law, Oxford 2005 
  14. Magalhães P., The Politics of Judicial Reform in Eastern Europe, “Comparative Politics” 1999/1 
  15. Miller P.N. (red.), Political Writings, Cambridge 1993 
  16. Oakeshott M., Political Education w: Rationalism in Politics and Other Essays, Indianapolis 1991 
  17. Palombella G., Walker N. (red.), Relocating the Rule of Law, Oxford 2009 
  18. Palombella G., The Rule of Law as an Institutional Ideal w: Palombella G., Morlino L. (red.), Rule of Law and Democracy: Internal and External Issues, Leiden 2010 
  19. Peerenboom R., Human Rights and Rule of Law: What’s the Relationship?, “Georgetown Journal of International Law” 2005/36 
  20. Pettit Ph., Republicanism: A Theory of Freedom and Government, Oxford 1997 
  21. Poggi G., Durkheim, Oxford 2000 
  22. Reid J. Ph., Rule of Law, DeKalb 2004 
  23. Sannerholm R., Rule of Law after War: Ideologies, Norms and Methods for Legal and Judicial Reform, “Örebro Studies in Law” 2009/1 
  24. Selznick Ph., The Moral Commonwealth, Berkeley 1992 
  25. Trubek D., Santos A. (red.), The New Law and Economic Development: A Critical Approach, New York 2006 
  26. Upham F., The Illusory Promise of the Rule of Law, w: Sajó A. (red.), Human Rights with Modesty: The Problem of Universalism, Leiden-Boston 2004 
  27. Waldron J., Is the Rule of Law an Essentially Contested Concept (in Florida?), “Law and Philosophy” 2002/21 
  28. Waldron J., The Rule of Law and the Importance of Procedure w: Fleming J. (red.), Getting to the Rule of Law, NO MOS 54, New York 2011 

W kategorii:Artykuły Tagi:arbitralność, cele rządów prawa, Martin Krygier, rządy prawa, sprawowanie władzy

Naukowo-dydaktyczna działalność Katedry Teorii i Filozofii Prawa Uniwersytetu Łódzkiego w latach 2009–2010

Dr Tomasz Bekrycht

Uniwersytet Łódzki


Język tekstu:
polski

Opublikowano: Numer 1(2)/2011, s. 116-118.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
291

W kategorii:Sprawozdania Tagi:Tomasz Bekrycht

Uroczystość Jubileuszu 70. urodzin Profesora Macieja Zielińskiego

Dr Agnieszka Choduń

Uniwersytet Szczeciński


Język tekstu:
polski

Opublikowano: Numer 1(2)/2011, s. 111-115.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
321

W kategorii:Sprawozdania Tagi:Agnieszka Choduń, Maciej Zieliński

XIX Zjazd Katedr Teorii i Filozofii Prawa „Konwergencja czy dywergencja kultur i systemów prawnych” Jastrzębia Góra, 19–22 września 2010 r.

Mgr Magdalena Glanc, Mgr Tomasz Widłak

Uniwersytet Gdański


Język tekstu:
polski

Opublikowano: Numer 1(2)/2011, s. 108-110.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
331

W kategorii:Sprawozdania Tagi:Magdalena Glanc, Tomasz Widłak

Odpowiedź na recenzję Anny Tomzy dotyczącą książki „Summa iniuria. O błędzie formalizmu w stosowaniu prawa”

Dr hab. Marcin Matczak

Uniwersytet Warszawski


Język tekstu:
polski

Opublikowano: Numer 1(2)/2011, s. 103-107.

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
444

Bibliografia:

  1. Matczak M., Bencze M., Kuhn Z., Constitutions, EU Law and Judicial Strategies in the Czech Republic, Hungary and Poland, ”Journal of Public Policy, University of Cambridge” 2010/30.

 

W kategorii:Recenzje i polemiki Tagi:Anna Tomza, Marcin Matczak, Summa iniuria

« Poprzednia strona
Następna strona »

Szukaj

Kategorie

  • Aktualności
  • Artykuły
  • Bez kategorii
  • In Memoriam
  • Recenzje i polemiki
  • Słowo wstępne
  • Sprawozdania
Infrastruktura czasopismaISSN 2082-3304Otwarty dostępCC BY 4.0Crossref DOIDOAJ

Copyright © 2026 Polska Sekcja Międzynarodowego Stowarzyszenia Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej IVR | Administrator strony: Karolina Gmerek

Ta strona używa plików cookies. Zakładamy, że wyrażają Państwo na to zgodę, ale mogą Państwo także wyłączyć pliki cookies w Ustawieniach. //
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. (Zob. więcej // Read more) Ustawienia // SettingsZGODA // ACCEPT

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT