Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej

Journal of the Polish Section of IVR (ISSN:2082-3304)

IVR
  • O NAS
  • Cel i zakres
  • Aktualności
  • Numery
    • Bieżący numer
    • Numery archiwalne
  • Redakcja
    • Skład Redakcji
    • Recenzentki i Recenzenci
  • Dla autorów
  • Etyka
  • Kontakt
  • English

Pamięci zbiorowe, instytucje i prawo

Prof. dr Adam Czarnota, Mgr Justyna Jezierska,
Dr Michał Stambulski

Uniwersytet Nowej Południowej Walii / Uniwersytet Wrocławski /
Uniwersytet Zielonogórski

Abstrakt w języku polskim: Artykuł ma na celu wyjaśnienie wzajemnych powiązań między koncepcjami pamięci zbiorowej, instytucji, polityki oraz prawa. Poprzez ukazanie sieci wzajemnych powiązań między tymi pojęciami chcemy pokazać, jak prawo i pamięć zbiorowa oddziałują na siebie. Jednocześnie widzimy trzy ujęcia relacji między pamięcią zbiorową a prawem, które możemy odpowiednio określić jako: 1) przeszłość przed prawem, 2) prawa pamięci 3) prawo jako pamięć zbiorowa. Pierwsze ujęcie polega na ocenie przeszłości w ramach procesu sądowego. Drugie polega na tworzeniu przepisów prawnych, które promują lub wymagają upamiętnienia określonego wydarzenia z przeszłości. Trzecie ujęcia polega na postrzeganiu samego prawa jako zinstytucjonalizowanej pamięci zbiorowej.

Słowa kluczowe: pamięć zbiorowa, instytucje, prawa pamięci, polityka pamięci

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(21)/2019, s. 6-21.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2019.3.6

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 85

W kategorii:Artykuły Tagi:instytucje, pamięć zbiorowa, polityka pamięci, prawa pamięci

II Polska Konferencja Pamięcioznawcza: Studia nad Pamięcią w Polsce i o Polsce, Warszawa 5-7 grudnia 2019 r.

Mgr Justyna Jezierska

Uniwersytet Wrocławski


Język tekstu:
 angielski

Opublikowano: Numer 3(21)/2019, s. 107-108.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2019.3.107

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 471

W kategorii:Sprawozdania

Instrumentalizacja prawa w kontekście polityk pamięci w Europie Środkowej i Wschodniej po 1989 roku

Dr Filip Cyuńczyk

Uniwersytet Wrocławski

Abstrakt w języku polskim: Głównym celem niniejszego artykułu jest zaproponowanie powiązania badawczego pomiędzy studiami nad środkowoeuropejskimi politykami pamięci po upadku komunizmu i koncepcji instrumentalizacji prawa. Wskazane studium przypadku może być ciekawym narzędziem do przebadania ww. koncepcji teoretycznej. Podstawowym pytaniem, jakie przed sobą postawiłem brzmi, czy studia przypadków poszczególnych środkowoeuropejskich polityk pamięci implementowanych po upadku komunizmu pozwalają na analizę, pod kątem jej praktycznego zastosowania, koncepcji instrumentalizacji prawa? Mają główną intencją jest pokazanie potencjału drzemiącego w połączeniu wspomnianych badań. Niniejszy artykuł skupia się na przedstawieniu specyficznych elementów konstytucjonalizacji nowych wspólnot politycznych w Europie Środkowej i Wschodniej po upadku komunizmu (np. ulokowania narracji pamięci w poszczególnych konstytucjach), następnie ukazaniu jej związków z koncepcją instrumentalizacji prawa, a w końcu na przytoczeniu kilku przykładów aktów instrumentalizacji prawa na polu pamięci zbiorowej w ramach realizacji bieżących celów politycznych.

Słowa kluczowe: instrumentalizacja prawa, polityka pamięci, pamięć zbiorowa, prawna petryfikacja przeszłości

Język artykułu: angielski

Opublikowano: Numer 3(21)/2019, s. 40-50.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2019.3.40

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 562

W kategorii:Artykuły Tagi:collective memory, instrumentalizacja prawa, instrumentalization of law, legal petrification of the past, memory policies, pamięć zbiorowa, polityka pamięci, prawna petryfikacja przeszłości

Zebranie Rady Programowej „Archiwum”

W dniu 10 lipca 2010 r. odbyło się zebranie Rady Programowej „Archiwum”. Oprócz członków Rady wzięli w nim  udział również członkowie Redakcji czasopisma oraz Prezydium Zarządu Sekcji Polskiej IVR – jego wydawcy. Podczas zebrania Rada Programowa jednogłośnie wybrała na funkcję jej Przewodniczącego prof. dr. hab. Tomasza Gizberta-Studnickiego (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie).

Omówiono również dotychczasową działalność „Archiwum” na podstawie przygotowanej przez Redakcję informacji statystycznej obejmującej ostatnie dziesięć lat jego działania. Informację można pobrać TUTAJ. Dyskutowano także o dalszych działaniach czasopisma, w szczególności o perspektywach jego dalszego umiędzynarodowienia.

Równocześnie członkom Międzynarodowej Rady Programowej dodatkowo udostępniono ankietę mającą na celu wyrażenie oceny dotychczasowej dziesięcioletniej działalności czasopisma oraz perspektyw jego rozwoju.

W kategorii:Aktualności

Ukazał się numer 2/2020 “Archiwum…” zatytułowany “W kręgu wykładni prawa”

Zapraszamy do zapoznania się z numerem 2/2020 „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej”, opublikowanym w otwartym dostępie na stronie naszego czasopisma. Redaktorami numeru tematycznego zatytułowanego „W kręgu wykładni prawa” są prof. UŚ dr hab. Sławomir Tkacz oraz prof. dr hab. Zygmunt Tobor.

Redaktorzy poświęcili numer pamięci Profesora Macieja Zielińskiego. W numerze znalazł się ostatni tekst Profesora Zielińskiego „Uzasadnianie twierdzeń interpretacyjnych z perspektywy derywacyjnej koncepcji wykładni prawa” napisany wspólnie z prof. US dr hab. Agnieszką Choduń.

W wydaniu znalazły się ponadto następujące artykuły:

  • Dr hab. Adam Dyrda, Prof. dr hab. Tomasz Gizbert-Studnicki: „Granice sporów interpretacyjnych w prawoznawstwie”,
  • Prof. dr hab. Zygmunt Tobor, Mgr Konrad Kobyliński: „Dialogiczna koncepcja interpretacji prawa”
  • Dr Paweł Jabłoński, Prof. UWr dr hab. Przemysław Kaczmarek: „O grze interpretatora z tekstem prawnym i czynnikami pozatekstowymi w derywacyjnej koncepcji wykładni prawa”,
  • Prof. dr hab. Leszek Leszczyński: „O wykładni prawa i jej wymiarze praktycznym. Kontekst sądowego stosowania prawa”
  • Prof. UŚ dr hab. Sławomir Tkacz: „Zasada nullum crimen sine lege jako źródło poszukiwania językowej granicy wykładni prawa karnego?”
  • Prof. US dr hab. Olgierd Bogucki: „Rola wartości w interpretacji prawa. Ujęcie normatywne”,
  • Dr Mateusz Zeifert: „Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z perspektywy kognitywnej teorii prototypu. Studium przypadku”,
  • Prof. UŚ dr hab. Agnieszka Bielska-Brodziak, Mgr Marek Suska: „Jak powstają symboliczne ustawy? Studium dwóch przypadków”

Prócz słowa wstępnego numer zawiera ponadto sprawozdanie dr Karoliny Gmerek z uroczystości odnowienia doktoratu Profesora Macieja Zielińskiego – która to uroczystość odbyła się w Poznaniu w styczniu bieżącego roku – oraz wspomnienie Profesora Macieja Zielińskiego przygotowane przez prof. US dr hab. Agnieszkę Choduń.

Z numerem można zapoznać się TUTAJ.

W kategorii:Aktualności

Call for Papers: Obrazy prawa w sztuce filmowej – 30.09.2020 r.

Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do nadsyłania artykułów do numeru tematycznego „Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej” zatytułowanego Obrazy prawa w sztuce filmowej.

Celem tomu jest odpowiedź na pytanie, czy film – jako jedna z bardziej dziś popularnych dziedzin kultury – może być środkiem powiedzenia o prawie czegoś interesującego i wartościowego. Ogniwo mające spajać wszystkie zamieszczone w planowanym numerze teksty ma więc charakter formalny i polega na dokonywaniu ekspozycji jakieś ważnej z punktu widzenia prawa problematyki w oparciu o odwołania do sztuki filmowej (w tym filmów telewizyjnych czy seriali). Kluczowy dla udanego wpisania się w opisywane przedsięwzięcie jest więc nie tyle rodzaj wybranego zagadnienia prawnego, ile jego przekonujące odniesienie do konkretnego materiału filmowego. Podejmowane tematy mogą dotyczyć tak różnych obszarów jak: teoria i filozofia prawa, socjologia prawa, historia prawa, historia doktryn politycznych i prawnych, psychologia prawa – a także kryminalistyka czy szczegółowe nauki prawne, o ile ewentualna analiza dogmatyczna filmu będzie punktem wyjścia dla rozważań bardziej podstawowych, typowych dla refleksji teoretyczno- i filozoficznoprawnej. Przykładowo, nie chcielibyśmy, aby artykuły ograniczały się do oceny, czy przedstawienie danej instytucji prawnej w danym dziele jest zgodne z jej kształtem wynikającym z przepisów, jeśli nie miałoby to służyć ogólniejszym, teoretycznym celom. Odwołania do literatury z zakresu filmoznawstwa są oczywiście możliwe, jednak nie są wymagane. W ocenie artykułów do publikacji, obok ich poziomu naukowego oraz spełniania wymogów redakcyjnych, będzie brane pod uwagę także to, czy materiał filmowy stanowi rzeczywisty, merytoryczny element prezentowanej argumentacji (innymi słowy, czy nie stanowi jedynie zbędnego „ozdobnika” tekstu, pozbawionego wartości merytorycznej).

Propozycje artykułów należy przesyłać na adres redakcji (archiwum@ivr.org.pl) do 30 września 2020 r. Teksty powinny być przygotowane wedle standardów redakcyjnych stosowanych w „Archiwum”, dostępnych pod TYM LINKIEM. Tom planowo będzie opublikowany pod redakcją Pawła Jabłońskiego (UWr) i Macieja Pichlaka (UWr) jako drugi numer „Archiwum…” wydany w 2021 r.

Dalszych informacji udzielają redaktorzy tomu: pawel.jablonski@uwr.edu.pl oraz maciej.pichlak@uwr.edu.pl.

W kategorii:Aktualności

Profesor Maciej Zieliński (1940-2020)

Dr hab. Agnieszka Choduń

Uniwersytet Szczeciński


Język tekstu:
polski

Opublikowano: Numer 2(23)/2020, s. 139-146.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.2.139

Ściągnij plik: Download

Liczba ściągnięć:
651

W kategorii:In Memoriam

Uroczystość odnowienia doktoratu Profesora Macieja Zielińskiego, Poznań, 10 stycznia 2020 r.

Dr Karolina Gmerek

Uniwersytet Szczeciński


Język tekstu:
 polski

Opublikowano: Numer 2(23)/2020, s. 135-138.

DOI:https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.2.135

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 591

W kategorii:Sprawozdania

Jak powstają symboliczne ustawy? Studium dwóch przypadków

Prof. UŚ dr hab. Agnieszka Bielska-Brodziak, mgr Marek Suska

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Abstrakt w języku polskim: Symbolicznym przepisom prawa brak klasycznie rozumianej skuteczności; co więcej jednak, prawodawca posługujący się tym instrumentem z tym brakiem efektywności bądź to godzi się lub wręcz obejmuje go swoją intencją. Tego rodzaju przepisy przyjmowane są bądź to dla realizacji niejawnych celów politycznych, bądź też do realizacji jawnych celów, tyle że nie za pomocą wymuszania określonych zachowań, lecz raczej kształtowania w społeczeństwie odpowiednich postaw. Celem opracowania jest przeanalizowanie okoliczności, które mogą prowadzić do przyjmowania symbolicznych aktów prawnych. Dla realizacji tego zadania wybrano dwa przykłady z polskiego prawodawstwa, a następnie dokonano analizy okoliczności ich uchwalenia. W ten sposób wyodrębniono kilka czynników, które mogą uprawdopodobniać fakt, że prawodawca zmierzał do ustanowienia 1) przepisów symbolicznych oraz 2) przepisów symbolicznych mających realizować przede wszystkim niejawne cele polityczne.

Słowa kluczowe: prawo symboliczne, tworzenie prawa, skuteczność prawa, prawo a polityka

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 2(23)/2020, s. 121-134.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.2.121

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 566

W kategorii:Artykuły Tagi:prawo a polityka, prawo symboliczne, skuteczność prawa, tworzenie prawa

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z perspektywy kognitywnej teorii prototypu. Studium przypadku

Dr Mateusz Zeifert

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Abstrakt w języku polskim: Wątpliwości interpretacyjne w stosowaniu prawa rodzą się zazwyczaj z rozbieżności pomiędzy językiem przepisu a rzeczywistością pozajęzykową. Stanowią zatem problem kategoryzacji. W teorii prawa i praktyce prawniczej od stuleci dominowała klasyczna teoria kategoryzacji, zgodnie z którą kategorie pojęciowe dają się opisać za pomocą zestawu cech wystarczających i koniecznych. W latach 70-tych XX. wieku amerykańska badaczka, Eleanor Rosch, przeprowadziła szereg eksperymentów psychologicznych, które doprowadziły do zakwestionowania teorii klasycznej i stworzyły podwaliny teorii alternatywnej, znanej jako teoria prototypu. Wedle tego podejścia kategorie pojęciowe zorganizowane są wokół najbardziej typowych okazów (prototypów), a przynależność do kategorii mierzona jest podobieństwem do prototypu. Wiąże się z tym m. in. stopniowalność przynależności do kategorii i rozmycie ich granic. Artykuł zawiera przedstawienie zarysu teorii prototypu w wersji wykorzystywanej w językoznawstwie kognitywnym. Jej użyteczność dla teorii i praktyki wykładni prawa została przetestowana na kanwie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dotyczącego pojęcia piwa. W wyroku tym TSUE odmówił zdefiniowania pojęcia piwa poprzez ustalenie wymogów co do jego składu surowcowego i orzekł, że piwem jest produkt, który ma cechy organoleptyczne piwa. Taka definicja na gruncie teorii klasycznej jawi się jako tautologiczna, jednak znajduje teoretyczne uzasadnienie na gruncie teorii prototypu. We wnioskach autor wskazuje problemy badawcze, których podjęcie jest niezbędne dla rzetelnego wykorzystania teorii prototypu w prawoznawstwie.

Słowa kluczowe: kategoryzacja, semantyka, teoria prototypu, wykładnia prawa

Język artykułu: polski

Opublikowano: Numer 2(23)/2020, s. 109-120.

DOI: https://doi.org/10.36280/AFPiFS.2020.2.109

Ściągnij plik: Download
Liczba ściągnięć: 590

W kategorii:Artykuły Tagi:kategoryzacja, semantyka, teoria prototypu, wykładnia prawa

« Poprzednia strona
Następna strona »

Szukaj

Kategorie

  • Aktualności
  • Artykuły
  • Bez kategorii
  • In Memoriam
  • Recenzje i polemiki
  • Słowo wstępne
  • Sprawozdania

Copyright © 2026 Polska Sekcja Międzynarodowego Stowarzyszenia Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej IVR | Administrator strony: Karolina Gmerek

Ta strona używa plików cookies. Zakładamy, że wyrażają Państwo na to zgodę, ale mogą Państwo także wyłączyć pliki cookies w Ustawieniach. //
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. (Zob. więcej // Read more) Ustawienia // SettingsZGODA // ACCEPT

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT